Tập thơ 


Đỗ Qúy Toàn

Ngày Mưa Đọc Lại Dấu Binh Lửa

Tác giả: Đỗ Quý Toàn

Ngày mưa lại đọc Phan Nhật Nam
trời bỗng xầm đen tóe sấm sét
mặt đất ào ào trận pháo tuôn
trong thành phố tử thần co quắp

viên đạn cuối cùng đã bắn đi
người chết giữa trời - trên đồi cháy
hồn anh thảng thốt bay lên không
suốt dọc Trường Sơn đất run rẩy

mặt trời chưa thấy đêm dài ôi
từng khối lớn mênh mông đạc cứng
qua khe nhìn lại đồi C2
nhớ anh em ta đã nằm xuống

- này Hải mình để anh Năm đâu ?
- trong hầm đại liên bên suối nhỏ
ngồi xuống nón sắt ngã trên tay
trong nón còn âm vang tiếng nổ

đi xuống nữa vực sâu hun hút
chiều tím chết rừng cây lưới đan
đi nữa đi Hùng, cứ tiếp tục
phía mặt trời chín thẫm ngàn năm

nhớ bữa hai quân mình bắt tay
trên mặt Vinh Con còn ám khói
một đêm An Lộc dài trăm năm
gạch đá cũng sẩn sờ mắt dại

Trường Sơn giờ đây ra sao nhỉ
đất nước còn đó cỏ hoa tươi
An Lộc liền tên cùng Quảng Trị
hỡi anh em vinh hiển đời đời

nhờ mi An Lộc thành bất tử
nhờ mi tên Quảng Trị vang rền
bút thép, mực máu, trái tim lửa
còn ghi tên lịch sử anh em

đất nước không sợ thiếu anh hùng
nhưng mày đúng là thân bảy thước
vòng tay yêu bè bạn anh em
thương cả kẽ thù chết tan tác

Nam ơi nửa đời cõi binh lửa
nửa đời trong đầy đọa ngục tù
núi sông lẫm liệt vẫn còn đó
sẽ có ngày anh em chúng ta

 

Trường Sơn Miền Tây Canada

Tác giả: Đỗ Quý Toà

thuở ban sơ trên trái đất này
hẳn nhiên núi đã cao vòi vọi
người từ ngàn dặm đứng trông lên
đá dựng ngất ngư đầu chới với
vách thẳng đứng tuyết không chỗ đậu
đỉnh cao ngần ngật chim hoang mang
năm năm băng tuyết truồi xuống vực
đá bể lăn lóc cây ngổn ngang

sườn chênh vênh mọc đá hiển hóc
đàn dê rừng leo đến khựng chân
thác đổ quằn quại thắt lại mở
lũng sâu tùng bách sông biệt tăm

ở cõi bốn mùa là gió thổi
mây rà quanh quẩn đỉnh thiên thu
đường cheo veo hồn hoa xiêu dạt
hồ xanh ngọc thạch rừng âm u

trời mở đám mây nắng chan chứa
trường sơn sừng sững đá nguy nga
buổi sớm phơ phơ tóc bạc trắng
chiều chợt về đỏ thẫm ưu tư

Ðỗ Qúy Toàn
(Cỏ Và Tuyết / USA 1989)

 

Mặt Trời Nàng
Đỗ Quý Toàn


Nàng ở phương đông nàng là mặt trời
Nàng im lặng và nàng ngự trị
Những cây cối vì nàng mà trổ lá xanh
Cầm thú vì nàng mà sinh nở
Anh vì nàng ngực đầy hơi thở
Nàng ở phương đông nàng là mặt trời
Mặt trời vỡ tràn trề bình rượu đỏ
Anh bơi tới giữa dòng sông vô tận đó

Mặt trời đã hiện đỏ và lòng ta, hỡi lòng ta tại 
sao xao xuyến như men rạo rực của cuộc sống
Đêm đã xuống ngập và lòng ta, hỡi lòng ta tại sao
chưa bình yên
Mùa con nước đã dâng cao bát ngát và lòng ta, 
hỡi lòng ta thèm phiêu lưu thèm trở lại

Đã biết bao lần mặt trời bay qua sa mạc
Đã biết bao lần bánh xe lăn qua không có dấu vết 
Trong đám bụi đỏ phủ chân trời phẳng phiu đang 
dần dần lặng xuống

Chàng trên môi em là mặt trời xoay 
Những con chim biển bay trong những chiếc lồng 
nắng ngời bọt trắng 
Trong hơi thở chàng em ngập ngụa như cồn cát 
non dưới cơn triều vĩ đại 
Trên bàn tay chàng dòng sông trào cuốn tới sóng 
mênh mông mang thân em làm phù sa đưa em đi 
về thăm thẳm xa tới biên cương của sông và biển 
tới biên cương của nước và trời biên cương của 
ngân hà và vũ trụ

Em ban hạnh phúc như ánh sáng 
ngập đầy cửa sổ 
Khi em hiện lên trong tưởng tượng 

Hãy ban thêm nước mắt 
để xoa dịu khổ đau 
và hoan lạc 
Hãy tha thứ chàng nếu chàng vẫn yêu em 
nếu chàng đã sống 
hãy tha thứ nếu trời mưa mưa 
Nếu mưa ngập không gian như biển lớn 

Hãy im lặng như sao đêm 
Thì thầm lời tình tự 
Hãy bao la như sóng cả 
Mùa nước lũ mênh mang
hãy phì nhiêu như trái đất nở nang 
ban sự sống biết bao nhiêu mùa hoa cỏ.

 

Tự Tình
Đỗ Quý Toàn

Hãy yêu chàng như núi
Núi nào có biết gì
Núi nằm đó yên ngủ
Đã hàng muôn năm qua

Khi núi thức mùa xuân
Hãy yêu chàng như cỏ
Cỏ ngây ngất mọc đầy
Tràn bao quanh trái đất

Trên trái đất quay
Hãy yêu chàng như biển
Đất quay biển quay theo
Nhịp nhàng như luân vũ khúc

Muôn đời không thôi
Hãy yêu chàng cho thật lâu
Yêu chàng mãi mãi
Quanh năm suốt bốn mùa

Lấy mùa đông làm xương
Mùa xuân làm da thịt
Mùa thu làm mắt xanh tóc biếc
Mùa hạ làm máu chảy ấm tim
Hãy yêu chàng bằng thân thể đó

Hãy yêu thật nhiều vào
Yêu không đếm xuể
Từng phân vuông trên thân thể
Từng sợi máu dưới da
Hãy yêu chàng như màu xanh
Yêu chàng như màu đỏ
Như màu tím màu vàng
Trên da trời chói chang
Mặt trời mọc rồi lặn
Trời da vàng da đen
Yêu chàng như thế đó
Hãy yêu chàng như thế
Như thế như thế
Yêu chàng liên miên

Như chim chiu chít
Vì cành lá xanh
Hãy vì nắng sớm mai
Như thế như thế
Như biển dạt dào
Dâng theo ánh trăng
Em có thấy không
Em có thấy không
Trong những đêm rằm
Biển phồng bóng căng

Thôi hãy yêu chàng
Yêu không thể nói 
Yêu quẩn yêu quanh
Yêu hoài yêu mãi

 

 

Không Gian
Đỗ Quý Toàn

Biển dang xa đón sông dồn
Núi nương tay lựa chiều sương xuống rừng
Mắt cao bỗng dịu vô cùng
Chân run níu lại – hãi hùng chờ nghe.

 

 

Buồn Về
Đỗ Quý Toàn

Rừng vừa trãi một lần mưa
Nắng riêu lũng khói vàng xoa dạn hồn

Người đi chim xuống chiều thuôn
Chim kêu bóng thấp sương dồn lung lung

Trời đưa mây tới hư không
Nằm nghe ngày xuống hoài mong buồn về.

 

Bên Ngoài
Đỗ Quý Toàn

Không gian đang đóng cửa ngoài
Nắng sa xuống núi mưa ngoài bến sông

Lòng sầu dớm chút sương trong
Trời yên lặng thế - gì mong giãi bày

Này thôi, đừng nhớ hôm nay
Ngồi, nghe bụi nhỏ rơi đầy ước mơ

 

 

MẶT TRỜI NÀNG

 
I.
 
Nàng ở phương đông nàng là mặt trời
Nàng im lặng và nàng ngự trị
Nhưng cây cối vì nàng mà trổ lá xanh
Cầm thú vì nàng mà sinh nở
Anh vì nàng ngực đầy hơi thở.
 
Nàng ở phương đông nàng là mặt trời
Mặt trời vỡ tràn trề bình rượu đỏ
 
Anh bơi tới giữa dòng sông vô tận đó.
 
II.
 
Mặt trời đã hiện đỏ và lòng ta, hỡi lòng ta
tại sao xao xuyến như men rạo rực của sự sống.
 
Đêm đã xuống ngập lòng ta, hỡi lòng ta tại sao
chưa bình yên
 
Mùa con nước đã dâng cao bát ngát và lòng ta,
hỡi lòng ta thèm phiêu lưu thèm trở lại.
 
III.
 
Đã biết bao lần mặt trời bay qua sa mạc
Đã biết bao lần bánh xe lăn qua không còn dấu vết
Trong đám bụi đỏ phủ chân trời phẳng phiu đang
dần dần lắng xuống.
 
IV.
 
Chàng trên môi em là mặt trời xoay
Những con chim biển bay trong những chiếc lồng
nắng ngời bọt trắng.
 
Trong hơi thở chàng em ngập ngụa như cồn cát non
dưới cơn triều vĩ đại
 
Trên bàn tay chàng dòng sông trào cuốn tới sóng
mênh mông mang thân em làm phù sa đưa em đi
về thăm thẳm xa tới biên cương của sông và biển
tới biên cương của nước và trời biên cương của
ngân hà và vũ trû
 
V.
 
Em hạnh phúc như ánh sáng
ngập đầy cửa sổ
khi em hiện lên trong tưởng tượng
Hãy ban thêm nước mắt
để xoa dịu khổ đau
và hoan lạc
 
Hãy tha thứ chàng nếu chàng vẫn yêu em
nếu chàng đã sống
hãy tha thứ nếu trời mưa mưa
nếu mưa ngập không gian như biển lớn
 
Hãy yên lặng như sao đêm
thì thầm lời tình tự
 
Hãy bao la như sóng cả
mùa nước lũ mênh mang
hãy phì nhiêu như trái đất nở nang
ban sự sống biết bao nhiêu mùa hoa cỏ
 
 
 

ĐÊM NÀNG

 
I.
 
Trước khi chúng ta mở mắt ra đời đêm đã ngự trị
trên trần gian đêm lạnh lẽo và cao quý đêm mở
những bàn tay đêm rót những bình nước đêm
như dòng suối thơm bất tận.
Đêm thơ thẩn của những loài tinh tú.
Đừng nhớ tới đêm nếu không nhớ anh và hãy nói
tới đêm như nói đến tên anh. Đêm chan hoà
trên khuôn mặt em như nước đại dương
chan hoà trên trái đất.
Đêm quá sao đêm của trời đêm chẳng phải của anh.
 
II.
 
Trong bóng tối êm đềm nước mắt như sóng tràn
như cát yếu. Anh chợt dậy chợt nhớ tên em giữa chừng giấc
mộng. Như niềm thân mật trong tâm hồn. Như
hơi ấm trên da thịt như quê hương như căn nhà
trú ngụ như thiên đường nơi thu hút anh về.
Rồi biển cả, biển lạnh lẽo và êm ái vừa kéo lên
giá buốt những ngón chân dần dần lên mái tóc.
Anh gọi lại tên em nhiều lần trong trí nhớ mỗi
tiếng kêu là mỗi một cơn nước thể xác cả tâm
hồn. Như bãi cát vô tư.
Đêm hỡi đêm rất sao đêm của trời đêm chẳng
phải của anh.
 
III.
 
Đêm là biển của trời biển là đêm của nước
Sao tương tư chảy lệ những canh dài
 
IV.
 
Đêm quá lặng yên em hãy than vãn. Âm thầm. Đủ
một mình nghe thấy.
Hãy cất tiếng hát. Bản hành ca. Một góc nhỏ trong
một toa trên chuyến tàu xuyên sơn.
Đêm quá lặng yên em hãy lắng nghe. Những lời
vu vơ quá khứ.
Như sao thì thầm. Biển cả khôn nguôi.
Anh đi tìm tiếng nói của loài chim huyền bí.
Phượng là con chim thần thoại mỗi ngàn năm cất
tiếng kêu.
Anh đứng lắng nghe sự yên lặng hãi hùng. Như
biển nặng nề đè trên ngực trái đất những ngôn
ngữ lạnh lùng nghẹn giữa chúng ta.
Hãy cất tiếng cơn đau đớn tuyệt vời. Hãy phát nổ.
Sau những ngàn năm nín thinh.
Như trẻ thơ bập bẹ em hãy bắt đầu. Tập nói một lời,
một lời như hơi thở.
 
V.
 
Đêm là sao đêm của em bủa vây chàng
Chàng như con nai lúng túng chạy giữa rừng với
muôn con mắt thợ săn đang rình đuổi.
Chàng sẽ vướng vào những sợi dây vô hình em
giăng bắt — và nằm chết đó
 
VI.
 
Em đã tới từ mặt trăng mặt trăng đêm sắp tròn
Em trời xanh em trang điểm đầy sao
Em đã tới em hương thơm nhiệt đới
Vườn lá tối đen rì rào động dấu chân em
Em mang những lời dịu dàng của bóng đêm. Phủ
đầy trên dòng sông — dòng sông đêm làm giấc mơ
đi qua thành phố
Trên trái đất quay tròn chàng vẫn đứng — dưới
ngôi sao của chàng — chàng chờ đợi
Em tan vào chàng cơn gió lạnh. Nửa đêm.
 
VII.
 
Nàng đứng hát trên sân khấu
mà không ai nghe thấy
 
Chỉ có đêm, đêm phủ bầu trời
 
Nàng cất tiếng thở than
Xao xuyến các vì tinh tú
 
Đêm, vẫn đêm đêm mãi chưa nguôi.
 
VIII.
 
Gió vô biên gió đã đến và thổn thức
trên tàu lá.
 
Em đóng cửa giam hãm không gian
ngoài căn phòng
 
Buổi chiều
Mặt trời đỏ nặng trĩu hàng lông mi
em khép mắt.
 
IX.
 
Những cơn gió đen gió lạnh lẽo vẫn trên trời và
đã vào qua khung cửa sổ — Đêm sẽ tàn nghe em
 
Nàng vẫn thở hơi thở đều trong lúc ngủ ngon
mi mắt khép dịu dàng gió vẫn đi theo vẫn
vuốt ve vẫn thở than cùng nàng suốt trong giấc
mộng.
 
X.
 
Đêm đang bước lên — những bước nhẹ và đều —
trên cầu thang. Đêm đang gõ cửa phòng, em
lắng nghe. Em chờ đợi
 
Khách lạ là bóng tối. Chàng đã vào cùng em và
lẩn quất ở đâu đây?
 
Ôi mùa hạ mênh mông như một bánh xe
lăn tròn. Đã lăn qua sa mạc và mất hút.
 
XI.
 
Buổi tối em hãy dạo chơi ngoài phố để bóng em
in xuống mặt đường
Và khi em đã về nằm lãng du vào mãi sâu giấc
ngủ thì bóng em còn tiếp tục rong chơi tiếp tục
lang thang trên đường
Đêm khuya khoắt
Cho đến lúc những chiếc xe đò cất rau đã rời
khỏi chợ — chợ trống không — thì bóng em cũng sẽ phai mờ.
Khi sao mai phai mờ trên nền trời xam xám
 
XII.
 
Đêm đã tới đêm chứa chan trong giọng nói của
nàng. Nàng cất tiếng và bóng đêm như suối
nguồn vô tận tuôn chảy đầy không gian
 
Đêm đã tới đêm hiện lên sau những bước chân
nàng. Nàng bước đi làm thúc động không khí
và mặt đất. Sau một ngày bất tỉnh trong cơn
vô giác, trái đất đang rạo rực hồi sinh những
hạt bụi bắt đầu thở những phiến đá đang thèm
muốn và tình ái hương thơm toả rộng đời đời
 
Chàng ru em theo nhịp quay tròn trái đất
Chàng đưa em qua từng miền vũ trụ
 
Đêm hỡi đêm giọng hát dịu dàng của vô biên.
 
XIII.
 
Anh kinh hãi trước dĩ vãng của em. Dĩ vãng mà
anh không hề đặt chân tới, anh không hề tham dự
anh không có.
 
Anh kinh hãi trước dĩ vãng của chính mình, sự
bất lực muôn đời, anh không bao giờ trở lại
nổi. Như để an ủi anh mặt trời mềm như thỏ non
chạy trốn vào trong bụi cỏ. Và sau khi trời lặn đêm
ngây ngất nở đầy hương thơm.
 
XIV.
 
Anh nhìn em thêm một lần này — Rồi sau đó
em đi đã xa. Đến khi em trở lại thì đã bao nhiêu
thời gian trôi qua, bao nhiêu đổi thay, bao nhiêu...
Không chỉ có em và anh thay đổi nhưng mà
cả trái đất và vũ trụ. Bao nhiêu hạt cát đã lăn
xuống biển và bao nhiêu cỏ đã mọc lên và đã héo
úa. Bao nhiêu vì sao đã tan vỡ với bao nhiêu vì
sao đã mọc lên trong giải ngân hà.
Khi anh đứng quay lưng lại mặt trời thì gió thổi
Những hàng lá cây đen rì rào cũng chuyển động.
 
XV.
 
Anh không thể tha thứ em về bầu trời
Về bầu trời mênh mông của một đêm trăng đầu
tháng
Vẻ mênh mông đầy mắt anh ngạt thở
Anh cũng chẳng thể tha thứ em về những vì sao
Sao như mưa vẫn chuyển suốt đêm dài
Anh đứng trơ vơ trên đỉnh đồi cao trái đất bị hút
mất theo cơn vần chuyển mênh mông đó
 
XVI.
 
Đêm đã chở chúng ta đi trong dòng sông không gian
gió muôn trùng đổ đầy cánh buồm
mênh mông bóng đêm chẳng nghỉ ngơi đêm
trôi mãi cõi vô bờ.
 
XVII.
 
Em hãy mở mắt cho sao sao mọc lên vì đêm sắp tối,
bóng tối đang tan dần vào không khí như giọt
mực đen rơi vào ly nước. Không khí thẫm lại từ
từ và phương tây mi mắt bầu trời đang khép
xuống. Em hãy nhìn lên cao cho sao nở thêm.
 
XVIII.
 
Đêm mênh mông trào xuống biển biển cồn cào
chuyển động. Biển ngạt thở giẫy giụa dưới sức ép
nặng nề của bóng tối. Biển cầu khẩn, biển khóc
than lời trái đất khi trái đất bị bỏ quên.
Anh viết mãi những lời van xin đó
mặt trời
hỡi mặt trời đừng bỏ quên anh.
 
 
 

XUÂN NÀNG

 
Ở trên thân thể nàng
bốn mùa hoa tươi tốt
trên cành cây trái thơm
bầu trĩu dâng nhựa ngọt
 
Ở trên thân thể nàng
trời đầy xuân ấm áp
đêm giao thừa cuối năm
pháo ran từng mạch máu
 
Ở trên thân thể nàng
rượu hoa chàng mới cất
rượu đỏ uống đầy môi
xuống đáy bình ngây ngất
 
Ở trên thân thể nàng
chim đàn bay tới đậu
khép từng đôi cánh êm
dưới tàn cây nương náu
 
Ở trên thân thể nàng
trời xanh trong mắt mãi
nắng cao ùa chứa chan
xuống rừng ươm kết trái
 
Ở trên thân thể nàng
trời trăng sao bát ngát
trong những đêm hoang đường
sao bay về trái đất
 
Ở trên thân thể nàng
chàng dựng nên trái đất
dựng nên cỏ và hoa
với đồi xanh suối mát
 
Ở trên thân thể nàng
chàng dựng nên nhân loại
nhân loại mới ra đời
cầm tay nhau múa hát