Hồ Thanh Ngạn



D ấ u
T h ờ i  G i a n


THỨC BẢN THẢO
1998

MỤC LỤC - Dấu Thời Gian Để Mở Đầu MỘT THỜI 5
TỰA Lữ Kiều 6
1. THỜI GIAN V HNH TƯỢNG 8
2. EVA - MẶT - TRỜI 10
3. CẢM XC V NGHỆ SĨ 11
4. L SƯƠNG KIN BĂNG CH 13
5. DUNG NHAN 14
6. THƯ CHO BẠN 16
7. BUỒN BUỒN 17
8. RỪNG ĐỒNG HA 18
9. K ỨC ĐỒNG HA 19
10. HỎI V CẢM XC 20
11. TRĂM NĂM SINH NHẬT 21
12. KHIM, CNG MINH 22
13. THA V KỶ 23
14. KHIM DỊCH 25
15. SINH NHẬT 55 - Tết ring của ti 26
16. TM DU MỤC 27
17. NHỮNG MA NẮNG 28
18. THỜI GIAN XANH 30
19. SGN 75 31
20. DNG SNG LẠ 32
21. MEN DẬY 33
22. Dấu Thời Gian - BẰNG HỮU 4 34
Dấu Thời Gian - MỘT CHT HUẾ 35
Dấu Thời Gian - BẰNG HỮU 2 36
Dấu Thời Gian - BẰNG HỮU 3 37
Cảm tc THi HỘ 38
Cảm tc MINOU DROUET 39
CHIỀU HẸN 41
LỚP HỌC NGOI GIỜ 43
ANA NĂM MƯƠI 44
HOA MA HẠ 45
QU CHO CON 46
THONG CUỐI NĂM 47
UỐNG TR 48
HOA QUỲNH TỰ VỊNH 49
GỌI B VỀ 50
B DẠY NGƯỜI - Kể chuyện con Mm An 52
NHỚ NGUỒN 53
GIẢ HNH 55
LỤC CHU SIGN 56
CHUNG CUỘC 58
Dấu Thời Gian - BẰNG HỮU 1 60
V VNG BẤT PHỤC 61
LỜI V NGN 62
BARDO SỐNG CHẾT 63
TI TRN BIỂN 65
SỐNG 66
TẠI 1 67
TẠI 2 68
QUN MNH 69
TIẾT ĐIỆU 70
TƯƠNG QUAN 71
MẤT HỒN 72
VIẾT 73
VẼ 74
TRẢ GI 75
THỨC 76
PHẠM THƯỢNG 77
MỘT CI RING 78
TỰ TẠI 79
BIA THỜI GIAN 80
TIỄN BẠN - Dng min viễn 81
Trch thư bằng hữu (THAY LỜI BẠT) 82






DẤU THỜI GIAN
Thơ Hồ Thanh Ngạn
THỨC BẢN THẢO - 1998
TRANH BA V PHỤ BẢN : THN TRỌNG MINH
Trnh by : Nguyn Minh
BẢN THẢO THỨC ẤN HNH V RA MẮT 31/12/1998


Tặng Ana, người bạn đời.





Bản Thảo My Tnh
2004






Để mở đầu

Một thời ...


... Phải ta đ quen
C một cht qun
V cn
Một cht nhớ.

Phải,
Ta đ quen...
Cả đời
Cọng thm
Nghiệp, nghiệp.

Một thời
hồ thanh ngạn.





Tựa



Ở tuổi tri thin mệnh, Hồ Thanh Ngạn lm thơ.

Những bi thơ ghi vội theo ngn ngữ v nhịp điệu của hơi thở v tri tim của Ngạn, trong đ hiện ra những tự vấn mun thuở của kiếp nhn gian: TNH YU, CUỘC SỐNG - ci cn lại, ci đ mất, cuộc tồn sinh của vũ trụ lớn, nỗi thao thức của vũ trụ nhỏ.
Gọi l mun thuở v n vẫn cn đ, v tồn tại mi mi. Cn chng ta th dừng lại, hủy diệt. Thế nhưng, ở tuổi năm mươi, những vấn nạn kia đ khc thời trai trẻ.
Đ khc, v khng cn dịu dng nữa.
Giờ đy, Ngạn lm thơ để thao thức con đường cn lại, cuộc sửa soạn dừng chn tịch lặng, của Ngạn, của tất cả chng ta. Đ l pht hiện sinh khốc liệt khi phải đối diện với chnh mnh, trần truồng khng che dấu, bước ra khỏi vỏ ốc mượn hồn, chỉ cn Ta với số phận chnh ta.
Phải, đ khc.
V khng cn dịu dng nữa.
Đ l bạn của nhau một thời tuổi trẻ, ti hn hoan nhn Ngạn lm thơ. Hạnh phc cho anh cn tin ở thi ca, tin ở ngn ngữ, tin ở sự cảm thng giữa hai người, giữa một người với thế gian.
Lng tin c kẻ tri m, cảm động lắm chứ?
Cn huống chi, Ngạn đ đi qu di con đường đời, đ ho phng tuổi trẻ cho bao nhiu ảo tưởng, th giờ đy, thm một ảo tưởng nữa, c hề chi
Bạn viết về ĐỜI, về NGƯỜI, về ĐẠO, rất triết l, nhưng cũng rất hồn nhin, Một trực gic hồn nhin bẫm sinh về cuộc sống ny, v hạnh phc thay, Bạn cảm thấy chia xẻ được với tha nhn trực gic ấy. Khng một thong nghi ngại.
Đ chnh l một thi độ thơ. Rất thơ của Ngạn.
By giờ l những ngy se lạnh cuối năm. Hnh như ma đng vẫn nhắc ta về sự lạnh lẽo phải c của mỗi người, ci lạnh lẽo cay nghiệt của mộ ch. Ci lạnh ấy l một phần thời gian nội tại, gip ta nhn lại nỗi c đơn cng cực khng thể chia xẻ.
Bn lm thơ. Nếu được.
V Hồ Thanh Ngạn đ lm được. Si nỗi như ngọn hỏa sơn lửa tưởng đ tắt. B mật như đy biển su thm u khng cn loạn động.
i, những chuyến hải hnh thời trai trẻ của Hồ Thanh Ngạn, của mỗi chng ta, vẫn dội về tận hm nay tiếng sng ?
Giới thiệu thơ của Ngạn ư? Thật sự khng cần. V thơ sẽ đến trực tiếp với người đọc, khng cần trung gian.
Ti chỉ viết về Bạn ti, Hồ Thanh Ngạn, người đang lm thơ. Lm được ci m ti - m cc bạn của Ngạn muốn lm nhưng đ khng thực hiện được.

Sign, Rằm thng Chạp năm Đinh Sửu.
13.01.1998
LỮ KIỀU






Thời gian v hnh tượng


Mượn cht men xưa
"thế sự thăng trầm qun mạc vấn"
Diễn cht thơ mnh
Ta tự vấn hồn ta,
"yn ba thm xứ"cn khng nhỉ?
Lay động hồn ta, nay với xưa.

Thi th thế, nước đnh c mệnh
Một cuộc trăm năm vận mấy lần
Dng sinh sử thời gian lp lớp
Cuộc phong trần thuở thuở cn đy
Cht men xưa rt mi đầy
Tnh cn trong mộng
Lng ny đa đoan.

Men xưa d cht tiếng đn
Thơ xưa d cht bng hong nhn sinh
Nước c mệnh hồn men đừng rt
Thế sự đnh mấy cuộc phn ly
Chia tay ai k ai quy
Mối về lạnh ngắt tm tư khng đnh.

C hay khng men xưa hồn nước?
Lạnh thời gian thấm buốt hồn ai?
Hn thanh, hương lửa trăng soi
Ngn năm nửa tiếng một đời dở dang.

C khi Bc,
Bĩ lai, mong chi thời khi Phục,
Thời biến thời mấy khc ai ngăn
Trăm năm cn cht đ vng
Thủy chung khp kn tiếng đn tri m.

Ci "yn ba", khi sng cn chăng?
Vi tay mượn cht hồn men
Thời Khng đọng lại bn thềm thơ xưa
"Nước trong chảy lng phiền khn rửa
Cỏ thơm xanh dạ nhớ kh qun"
Ph sinh mấy ci ngủ yn
St na niệm niệm thời gian lớp no?

Ta cảm xc
Tượng trời cao khi ngẫng mặt
V ci xuống
Hnh quanh ta l đất.



1997







EVA - MẶT - TRỜI

để tặng Ea Sola
qua Hạn Hn v Cơn Mưa.


Eva-Mặt-Trời
Ti gọi tn người, Ea Sola
Quyền năng Đất
Đất cất tiếng ca.

Ngi Ta nhỏ
Ba Ngi snh chung nh
Ha hơi thở, lời thơ ln tiếng.

Dng sinh sinh
Mong chi thời nắng hạn?
Ci gập mnh
Em giấu
Kn con tim.

Thn phận người,
Nhn v Nghĩa, mi m tm
Em, nối lại hai ngi Trời Đất.

Kẻ sĩ, hề
Thời thay thời, Khim chất ngất
Du biển hề
Ngn sau cn Em nghệ sĩ.






Sign, thng 9, 1996.







Cảm xc
v nghệ sĩ


Ta l ct
Ngn rong ru khng hề phong bm
Ct trắng ngần
Ghi mi dấu chn in.

Ta đa hiệu
Ngn năm ha tiết điệu
Khi Ta ct, ngươi ngủ yn
Một mnh, Ta hoi ghi dấu tch,
V nghe gi
Xoi mn khe ni mốc.

Vết chn ngươi
Cn
Hay biến mất?
Sng lặng yn.


Ngươi suy tư, vĩnh hằng tm động
Tm l tm
Sao người m vọng?
Ci hồng trần lỡ bước ph sinh
Dấu chn ngươi l bng v hnh
Trn ln ct
Ngn sau bi mn sng vổ.

Khi ngươi ct
Ci về ghi dấu
Ging trần gian cn lại vết chn
Thời gian phong ru phủ dấu ngn năm
Ka ci sống, vẫn lung linh bừng nở.


Tnh yu ta
Hồn len vo hơi thở
Buổi trăm năm, sợi khi chiều xanh
Hoa v đ
Long lanh ngn hoa đ
Cht mong manh tan lẫn ci sinh sinh

Khoảnh khắc người
Cao vt trời xanh
Ngn vũ trụ mơ hồ ngươi l ct
M Ta l ct
Thuở nhiệm mầu ta l ct,
Dng cho đời
Ta hiến cuộc trăm năm.

Cảm xc ngươi
Gạch nối ngn năm
Ta nghệ sĩ, lm sao đời ph diễn?

Ngươi nghệ sĩ
Để đời cn,
Ta biến mất
Trăm năm.





03.9.1996






L sương kin băng ch


Ta tỉnh thức
C no tỉnh thức?
Vẽ thnh tranh c hoi quay quắt
Ta khp mắt, c hoi mắt mở.

Cảm ơn đời hoa đ nở
Cảm ơn Trời hơi thở, hồn thơ
Cảm ơn em tay ti vẽ
Cảm ơn mnh ti giữ được hồn ti.

"Khoảnh khắc Ta thời gian phong ru phủ"
Ti với Anh
L tha hay kỷ?
Dng cho đời, mấy kiếp trọn đời Ta?

Thn xc trả
Cảm ơn Trời, bụi hồng Ta trả.


Khi c Em
Nhớ ru anh
Anh mơ hoi tiếng nhạc
Khi c con
Anh mơ hoi nghe con ht.

Mắt anh khp
Bnh yn
Anh mơ hoi c tỉnh thức.






Tặng Lữ Kiều
28.11.1996








Dung nhan



C một thong
Đời ta ngắn lại
Ngy mai khng cn
St na no min viễn.

Hnh tinh ny, ngy lại ngy ti hiện
Quả đất quay, bao nhiu ngn du biển
Khi đm buồn
Ci sống vẫn lung linh

C phải đời ta rồi sẽ một mnh
Vũ trụ lặng im,
Đm v cng,
Ngn ngn sao đơn độc
C phải quanh ta v vn tiếng khc
Giọt lệ thầm
Ring lẻ một mnh sao?

C phải quanh ta
vạn vạn tinh cầu
Giữa ci bao la
Hng ngn đi mắt lặng lẽ

Ta cn đy,
Gc ring ti nhỏ.
Biết mnh cn khi chẳng cn ai
Hơi thở ti, tiếng gi thoảng di
Ha tiết điệu ngn năm thong chốc,

Chừng bất chợt
Đời ta biến mất
Dung nhan đời c ghi dấu bng hnh ta?
Ta l ai?
Ai người khuất mặt?

Thăm thẳm ngn du
Ngi ta nhỏ
Lung linh tinh cầu lạc.








Thư cho bạn


Bạn ti nơi chn trời
Cch xa tầm mắt mỏi
Qu ti
Hay qu người?
Cch xa hai bờ nối lại.

Trời vẫn trn
Ngữa trng ln
Hng ngn đi mắt đợi
Đất vẫn vung
Đất chứa cả trời cao
Nn ci xuống
Nghe lng thầm khắc khoải.

Bạn ti vui
Sao nụ cười gượng gạo?
Tầm mắt no
Hay chn trời no
Đất vẫn chứa cả trời cao.

Ti hỏi bạn
Mnh vui hay buồn nhỉ?








Phụ bản, nhạc - Cảm tc của Chu Kỳ








Buồn buồn



Đn chim xa xứ
Đn chim di tr
Đất lnh chim đậu
Đu chẳng l nh.

Khch ly hương đu chẳng l nh
Khi tha phương nỗi buồn ở đậu
Khi lưu đy ở đậu qu hương.


"Chim xa rừng
Thương cy nhớ cội,
Người xa người
Tội lắm người ơi!"


(Cảm xc khc ht đồng dao)






Rừng Đồng Ha


Ny Su Min
Cảm ơn em
Rượu t suối mi ti mềm
Ny Bảy Phở
Ma c rộ đầu nguồn
Cảm ơn em caviare rừng,

Người t ny sao lắm chuyện.


Rừng nui em
Đất cho mnh
Đất trời xui khiến
Măng le kh v cả củ mi
Mnh ngon miệng.

Nương rẫy ai
Chẳng cần ai canh giữ
Mnh băng ngang
Ny L-Than, ny Bến-C
Đổi k đường đen
Đổi, từng cục đ lửa,
Bn rẫy dưa, ai ngờ dưa đắng nht khỉ.


Lc chiều về
Vng ro trại
Cổng canh
Chờ mở.









K ức Đồng Ha



Trời Sc Năm nghe di
Ngy cũng di theo khe suối
Nước vẫn chảy
Cả bầu trời thu lại trn ao.




Hỏi v cảm xc



Vấn 1 - Tm chưa định
Lm sao tm tm tĩnh
Tm định rồi
Tm tĩnh c khng?

Hư ngn c phải v ngn?


Vấn 2 - Than thnh ngọc ngn năm tĩnh lặng
Hồn than trong ngọc sng phải thiền khng?
Ta l đ
Ngn năm tĩnh lặng
Tm định rồi
Đ ha mấy lần khng?


Ngn 3 - Nghe chim ca ht ngoi ngn
Chừng theo cnh vổ tm an hnh thiền
Ci ph sinh giấc ngủ yn
St na một niệm, thời gian su ho.

Ta cảm xc
Tượng trời cao lun ngẫng mặt
V ci xuống
Hnh quanh Ta
Cng l Đất.

V tnh người
Mấy thuở trăng sao?






Trăm năm sinh nhật
(Kỷ niệm 100 năm trường Quốc Học)



1. Một trăm năm
Đời ti ba thế hệ
Thầy, Cha
V con ti.

Đn con của Người c đứa cm, đứa ni
Lớp lớp con của Người,
C bao giờ Người nghe con gọi?

Ru trăm năm m bng vỡ gương lnh
Ru trăm năm, ai nghe suốt ba sinh?
Trăm năm nữa,
Ai chờ nghe con ni?

C bao giờ Người nghe đn con gọi?

2. Thời gian đi c cn ai ở
Thời gian tri c ghi dấu thời gian
Dng ba sinh c lm nn trang sử
Dng theo dng
Dấu lửa giữ, cn hương?

Sinh nhật Người ti cn cht m dương
Qu trăm năm ghi trn mi ngi
Tường ru phong ngn năm chớ vội
Hồn qu hương
Trăm năm ta tắm mi.
Giữ lửa hương, c giữ hồn mnh?

Thi, trăm năm cn cht ba sinh
Dng sử mới, hồn Qu sấp hay ngữa
Hay v thường,
Ta gp cht hương xưa.







Khim, cng minh

"Thin chi Đạo
Tổn hữu dư nhi bổ bất tc"


Tm an
2 chữ, ti tặng anh
Ci v thường
3 chữ, ci v minh,

Tm an tặng, đnh mong manh.

Đất phn 2 l Ta v Đất
Khi ct bụi, ti với anh l ct bụi
Nơi trở về
Ci về cao như ni.

Trời cọng 3
Ta với 1 lm một
Bước v thường
Tham-Lưỡng (1) kết hư v
Nơi thnh gi
Ci xa, người an nghỉ.







(1) Bất khả tương ly vi THAM, khả tương ly vi TAM
Bất khả tương ly vi LƯỠNG, khả tương ly vi NHỊ.
(CHU DỊCH NGUYN CHỈ)




TM,
Khng chung khng thủy
AN,
Gọi về ta kết tặng nhau
Tinh-Anh,
Anh c về sau
Tinh-Anh anh, TM nhiệm mầu
Nơi ci giới c đơn, kết với anh lm Một.

Thi đnh
KHIM,
Cng minh l Một.












Tha v kỷ




Nhiều lần vượt bin
Biển mng mnh
Ti đnh tin số mệnh.

Bạn ti chm
Qu hương ti đắm
Phải đu đy cn cht tnh thắm đậm
Lời ru rao
Ti lắng
Mắt đăm đăm.


Ti vượt bin
Khng đnh
Người nua kẻ bn.
Thời, đắc thời, sợ người qun mnh vong bản
Suy nghĩ người, thời hắc m
thức ha - sống, lưỡng cực cũng phn đi,

Tội nghiệp ai khiếp sợ bn đời
Khi tha hương qun niềm tủi nhục
Nơi cắt rốn
Ai hờn
Người vong quốc?
Dạy hận th
Sao dạy người mất gốc
Mấy ngn năm, ai dạy người uất ức?
Sao một pht vong thn, người lạ mặt?

Ti v người
Vch ngăn no hiu hắt
Ti v anh
Ai người giấu mặt?

Lời điu ngoa đu phải vng ngọc
Để nụ cười khng thực tự đy tim?
Người v người
Đu nữa niềm tin?
Ti nhn anh, tan nt cả lng mnh.

Thi thời cuộc
Ti tin dng sinh mệnh
Đời mnh
V cả đất nước mong manh.

Thế hệ ti, c cả anh
Dng lịch sử, con ta c cn tiếp nối?
V dng đời
Lm sao giữ lửa ba sinh?

Lửa qu hương, l ở hồn anh.



Chn dẫm ln sương
"L sương kin băng ch"
Ti với anh, l tha hay kỷ

Qu hương cn
Hồn nước c cn khng?







(Tm tư 75 - 95)










Khim dịch

"Nhn đạo ố doanh nhi ho khim"


1. Đất v Ni
l đất hay ni?
Trong Đất c Ni
l ni hay đất?

Tượng Địa-Sơn (2), ngn năm ai biết
Xc v hồn,
No Đất cao no Ni thấp?

Nn một đời, mềm lng cht chất ngất
M Đạo Trời,
No ai Cn, ai Khn
Ai Khim, dịch?

2. Đất l đất
M đất l Ni
Ni l ni, m Ni hay Đất?
Trong Đất c Ni, l đất hay ni?
Tượng Địa-Sơn ngn ngn năm khng ni.

Kẻ sĩ, hề
Thời thay thời, Khim chất ngất.
Qun tử, hề
Đời đổi đời, Khim tn nhật.

Du biển hề
Ngn ngn năm Khim cn hay mất?









(2) Địa-Sơn Khim (Kinh Dịch).







Sinh nhật 55
Tết ring của ti.




Nhiều khi chợt nhớ
Ừ, một cht thơ
Thuở thơ trời mịn mng tuổi mộng.
Lập lại tuổi đời
Nghe mềm, bng xế tuổi mềm thơ
Thm lắng đọng
Bỗng quay quắt
Chợt lng nng bỏng.

Ngỡ yu ai.
Khng phải.
Chỉ v Ta.


Ta đ sống đời di thng năm rộng
Lỡ cuộc trần
No ai biết
Nng bỏng suốt đời Ta.

Ta vẫn yu
Ai ngờ, yu l sống
Đến lc chiều
Bng xế bạc đầu Ta.

i năm thng tn phai
Đời mấy lần lập lại?
Nn chợt nhớ
Hồn thơ xưa, Ta chợt nhớ.







Thng 10.1996







Tm du mục




Khi bản thảo
Đời ta l bản thảo
Tượng thnh văn
Tc phẩm mấy trăm năm?

Khi Ta sống
Đời ta l tc phẩm
Tượng thnh hnh
Đ ha
Mi mi lăn.

Khi trăm năm
C phải ngn năm?
Khi ngn năm
Bản thảo
Mi cn chăng?


Hay ha đ
Đời Ta cạnh cnh thng?





Những ma nắng





C một ma nắng
Em ti
Trong lng mẹ thơm hoa
Trăng hạ tuần ngy đ rất xa
Đm thanh bnh nghe mi ngọc mới.


C một ma nắng
Qu hương
Thm mi đồng nội
La chn đầy ủ ngọt em ti
Nụ cười hiền mắt me chưa ngui
Em ti dại thơ trn ma hạ.


Ma hạ qua
Bao lần nắng nở
Nắng ươm hiền
Thơm ngt mắt xanh
Mắt mẹ cười
V nắng bỗng mong manh.
Rồi ma hạ ti bước chn xa
Nghe ngy dại tim mnh cm nn
Biển sng buồn
Những luống nắng lặng im.


Rồi ma hạ
Đường hoa phượng đỏ
Hương la xưa đọng chn tc thề
Đan tay vng ngn nắng ủ cơn m,
Tc em ngủ
Thanh bnh
Ti nắng lạ.


Rồi ma hạ
Em ti chờ
Ti o trắng
Biển hoa về
Hoa biển trắng lung linh.





Treasure Island,
San Francisco - 1969








Thời gian xanh




Khi lễ bạc
Anh hỏi em
Yu tự lc no

Mắt em cười
Đui mắt cong vt
"Em chẳng biết yu"

Ừ, em nhỉ
Mới đy
Mnh lễ bạc.

Anh với em
Tuy hai m một
Đắng cay mnh
Muối mặn gừng cay
Thời gian xanh
Xanh mi tc mai

Ta kỳ lạ
Hay Trời kỳ lạ?

L ma hạ
Mnh nhận mnh
Trời cho
Qu lạ!

Mi nhn em
Sut nữa anh qun,
Tc pha muối
Phải l sương?

Khi hỏi lại
Thời gian xanh
Ta mi ngắm.






Si gn 75




Ti
Nhn lại
Thời gian qua
Qua hết lng mnh.

Ti
Tr nhớ
Một mnh su thẳm
Hồn lặng thinh
Đầu mng mnh v kể.

Ti khng ni
Tim ti lặng lẽ.

Thời gian thm
Thm nữa vổ về
Nghe xa lạ
Mnh cn đu hương lửa.








Sinh nhật thứ 33 - 10.10.1975







Dng sng lạ




Một thong
Ti bng hong sng lạ
Bờ chnh vnh
Ngọn sng
Nước lao xao.

Qu ti
Nhớ lc tắm ro
Bn chn bm
Aũi mi ru ngai ngi.
Bến sng đy thiếu mu o vải
Trắng buổi chiều o trắng qua sng
Sng đy buồn
Thiếu gợn sng lăn tăn.


Qu hương ơi
Ti thanh bnh nơi xứ lạ
Đy sng buồn gợi nhớ sng xa
Sng sng su, gi lộng mi tranh nh.
Sao xơ xc phn xiu ro giậu vắng?
Qu hương ti
Bao lần biến động
Hng giậu xanh
Khp kn ng no?

Cho ti lạc
Dng sng đy
Xa lạ.








San Diego, 1969











Men dậy




Từ đường đm
m thầm ru động
Từ hnh hi
Gọt mỏng tr qun
Dấu về ta thử ươm tn
Ngợp từng giọt nhớ nghe men dậy nồng

Men tuổi dại
Lấp bằng phiu lng
Thng năm phai
Đốt bng soi đm
Lối mn gt ngựa khng quen
Thắp tn tr nhớ chưa mn dấu đi.

Ta dừng lại,
Ti muốn dừng lại
Vuốt trn những vết chn di
Vin thnh hạt chuổi ngy thơ tuổi mnh.

Ti dừng lại
Chn kh ngy thng
Ti dừng lại phiu lng cũng qun
Bng hong gọi thử tn ươm
Chập chng kỷ niệm dậy hồn ti say.










Sign 17.7.1967











Dấu thời gian
Bằng hữu 4.




Tưởng l qun,
Sao nhớ mi ngọn dừa?
Ghe đui tm,
Bến cũ hay đ xưa?

Khng phải thế,
Khi l sng
L biển.

Tưởng l nguồn
Nước mun đời lun chuyển.



Cau khng vi l trầu buồn khng nhỉ?
Thế l qun hay nhớ?

Ai m biết được.









Dấu Thời Gian
Một cht Huế

Knh tặng thầy L Chương.



Ngả nguồn sng HƯƠNG
Hay đu đ
NGUYỆT BIỀU,
BNG LNG?


M thuở no?
Hay mun thuở?


Qu hương
Sao HUẾ mi buồn?









Dấu Thời Gian
Bằng hữu 2



Tru đồng ny
An cỏ đồng kia
Cch sng
Cầu nối xem ka,
Qua khng?
Khng dm?
Ai la mới hay.


Thi ny
Hy ở lại đy
Ngn năm c nhớ đ ny dưới trăng.









Dấu Thời Gian
Bằng hữu 3





C thể l NHATRANG
Tri ma phượng đỏ
C thể l sng HƯƠNG
Ngả nguồn nước đổ

C ni non v phượng nở bn sng.

Sng hay biển?
Ct buồn vẫn trải di trn bi

Đợi chờ hoi
Khng biết dấu chn ai?









Cảm tc
Thi Hộ

Knh dng hương linh thầy Phạm Đnh Bch.




"Năm ngoi ngy no ta tới đy
Bng ai pha sng hoa đo đỏ
Tm lại dấu xưa dng hoa bay
Ngậm ngi hoa nở buồn theo gi
Vắng bng ai xưa xt xa ny".





(Mậu Thn - 1968).
Để nhớ "Những ngy di trn sng Hương".






Cảm tc
Minou Drouet

Nhớ mi thầy Cao Hữu Honh,
Trường Quốc Học 1959-1960.


Hồn ti đ
Bồng bềnh xui gi nhẹ
Thuyền Xanh rồi xa bến tiếng chơi vơi
Tay khng chẳng mảnh buồm đời
Hồn su tiếng ht
Nửa lời, Bến Nao?


Xa mộng tưởng
Thuyền vươn hư ảo
Hồng mắt anh cay, đắng hnh trang
Lnh đnh hồn ướt lệ vng
Bạn Đường nghe vắng
Chập chờn Thuyền Khng.




Hồn ti đ
Vươn cao
Tiếng ht,
Hải u buồn
Biển sng mnh mng
Nơi Nao tm thấy bng hồng?
Giọt sầu
Chim biển
Gio Đường trơ vơ.

Hồn ti đ
C đơn
Vất vưỡng,
Lạnh thấm rồi
An tr đu đy?

Xanh Xao trời bắt lưu đy
Thin Đường Tm Thấy, bao ngy hư v.



Lackland, TEXAS - 1969.






Chiều hẹn





Chiều nay hẹn
Ti đ đến
Khng chờ thm cht nữa.

Bạn b đy
Cht khi thuốc ta say
Chiều,
Khng biết thu hay ma no nhỉ
Sao my trng bạc
Gi khng ngừng reo tiếng ht.

Hay tim ti
Nghe,
Văng vẳng chừng tiếng nhạc
Thuở no?
C tiếc nuối thuở no?

Đy cht rượu
Ti khề kh
Bạn b sao khng đến?
Chẳng phải muộn,
Thời gian di no thời khắc?

Mấy trăm năm
C phải thong chốc?
Sao ni mi trăm năm?

Thong ny đy, ti khi thuốc
Gi th thầm.
Ly rượu nhắm một mnh
Lng trn bạn hữu.


1996









Lớp học ngoi giờ




"Trời trng bạc
Chiều nay thu hay ma no nhỉ?"
Sn trường đy
Tng cy thưa
L vng no đổ.

Tc em xanh
Đ bao lu, ma phượng đỏ
Dng em
Sao cht ngập ngừng.

Khi tiếc nuối
Hạnh phc đ quay lưng.

Cht rộn r
Nghe tiếng cười thơ dại
Bầy trẻ nhỏ
Vui chờ em đứng lớp.



Ma Thu của Em (cảm xc Lớp Học Ngoi Giờ)
Phụ bản, Nhạc của Phạm Tm An.



Ana năm mươi




Sinh nhật em năm mươi
Ana nửa đời người
L thng 5 m trời chợt lạnh,

Buổi trưa ngồi ăn
Cả nh,
Một mnh em thiếu vắng
Bn ngoi chuyển mưa
Anh khng c hoa
Tặng em, cn giọt nắng.

Gọi tn em Ana
Ma hạ đọng thnh thơ
Hăm ba năm trước.

Gọi em Ana
L em mơ ước
Từ o trắng anh xa
Tc em,
Bao nhiu lần nắng hạ?


L những lần nhắc mi
Anata.








14.5.1994





Hoa ma hạ




Một ma nắng biển dng vng hạ
Từ khơi về
Chng,
Hoa sng trn mi
Vun my thnh lọn tc di
Thương bờ tưởng bến
Tưởng ai nhớ mnh.

Ma nắng ấy bỗng lặng thinh
Hoa kia
Sng vỡ
Biển xanh
Lặng lờ.

Chiều dng
Nghing dng hồn thơ
Cung thương no dứt
Dy tơ so hoi.

Nhớ ai
Tưởng nhớ
L ai?
Ny đy hoa sng thương hoi biển xanh.

Ngn năm cn cht mong manh
Nẻo về l rụng mnh đnh qun nhau.






1967.





Qu cho con




Mỗi năm mới
Ngy xưa vẫn thế
Lc thời xanh
Xanh mi thuở no,
Ti giữ mi vườn sao tuổi trẻ
Giữ cho con, ti giữ cả nh sao.

Năm nay mới
Mai xun thay
Cắm cnh đo,
Ti vẫn thế, l ta mun mi
Của hai con, l ti tuổi dại.
Của chng mnh
Ngy cũ ln men
Nắng xun phai
C phai hết thời gian?
Khi hạnh phc mơ ước cho con
Con tuổi dại
Thời gian di vận nước.

Năm nay mới
Vẫn l(*) ngy trước
Tc em mềm, cn(*) nắng hạ nng niu
Thời của ti
Ti mi tin yu,
Con ti dại
Thời ti
Tm huyết.



NGUYN BẢN THẢO (1998)
(*) Vẫn cn ngy trước
Tc em mềm nắng hạ nng niu






Thong cuối năm


Chiều cuối năm
Thong nắng bao lần hẹn
Nắng bn đường
Nắng nơi bến
V nắng phủ mu tang.

Cũng chiều cuối năm
Nắng su mươi tm
Hai lần,
Nắng vội vng.
Hẹn nhau
Nắng bảy mươi lăm
Mnh c cn nhớ?

Nơi gc nhỏ
Trảng To di
K-Tum cao (*), cn đ.
Ti nhớ cuối năm
V một mnh
Ti hẹn.

Lẽ no khng đến
Nhưng bn ti
Ven rừng
Cầu Căn Cứ Ba Mươi
C nắng cười.

Bn ti, người cn bộ.






Sign kỷ niệm 300 năm
31.12.1997



NGUYN BẢN THẢO (1998)
(*) K-Tum vẫn cn đ




Uống tr



Ai ngẫm lại đời mnh mấy buổi
Giọt mưa thu c tuổi trời soi
Đm ngồi b gối mưa mấy buổi
Chp miệng chung tr mưa mi rơi.

Ka ln trại đu hiu bng tối
Cửa sổ cao lạnh lng tới mi
Hắt hiu đn dế cầm canh gọi
Kh ấm tr
Văng vẳng tưởng ai
Giật mnh
Tiếng gy
Cy kh gy
Nghe lửa trn reo tiếng nước reo.

A, th thế.
Thi khuya rồi.
Chung tr chp miệng khuya rồi
Rơi mưa mưa lạnh nghe vời vợi mưa.



Đồng Ha, 1987.





Hoa quỳnh tự vịnh



Quỳnh hoa mấy đa tưởng tới ai
Thấm thot thời xanh nhớ nhớ hoi
Hồn hoa hương tỏa đm che dấu
Mu thịt ha tan hương tỏa sai
Len ln phận mnh em giấu mặt
Cao sang chẳng thiết cht my ngi
Tm em tĩnh mịch đm khuya vắng
H hẹn tnh thơ, tiếng thở di.




Tặng N.Đ.V.
Lấp V, Đồng Thp.






Gọi b về




Vang tiếng gọi rừng m tiếng gọi
Lửng thửng đn b lồng lộng chiều hm
Ao v vai, ti đeo, chiếc giy h miệng
O b về
B về
Vang vng vọng.


Ngọn gi rừng
Ka, tng cy cao lay động
Bước chn khua
L kh vỡ bng khung,
Bẵng qun mnh giữa cy ngn gi ni.


Kia dng suối
Sao khng cn nghe tiếng rc rch
C c khng?
Phải chi đy bnh yn nước chảy
Tảng đ mn v bờ ru lau lch.


Lng thần tin
Vẩn vơ lng
Gai rừng sờn o rch,
Cảm thương ai, ai biết.
Ny gốc cy,
Ny lối mn,
Từng dấu chn sạch.
Người bước đi chẳng lưu vết g đu.


Ồ b về
Văng vẳng mi chốn rừng su
Nhớ bức ngưu đồ c kẻ tm tru
Rừng dạy bảo
Ta v b cng bước.


B dạy người,
Kể chuyện con Mm An


Chồi le non
B m mi lặng yn
Rừng vang vọng
B về Vang tiếng gọi,
Mặc thc dục, tiếng gọi bầy
Đy cả rừng chồi le, sao nỡ.

Con Mm An
Ngước đầu ln lặng lẽ
Tiếng xua bầy, roi người chăn khng với tới
B tham ăn, thấy thương mnh khng biết đi,
Thi th về,
Mm An ơi nghe lời gọi!


Ni với b
Hay ni với mnh?
Chiều tan rồi
Ngy đ tn
V cổng chuồng đang đợi.


C một lần chng ti qua suối
Người qua rồi b mới vượt qua sau
Xanh bi cỏ bờ bn kia xanh bi cỏ
Qu bất ngờ,
Vạch bờ lau hai ci sừng đứng ng,
Chng ti bật cười
B khn hơn người.


Bờ lau che bi cỏ.





Nhớ nguồn





Học tr c thầy gio
Con ci c mẹ cha
Ai qun
Mất ng B!

Người,
Chẳng phải g
Nhn tnh
Kỷ ha tha.

Họ hng dy huyết thống
Nhắm mắt
Ai chẳng c Cha?


Người,
Ai sinh từ lỗ nẻ?
Lng, d ai vặt sạch
Hai chn, vẫn l g!


Nguồn ti, ti nhớ
Cội nguồn chẳng phải xa
Thời gian d bi xa
Nguồn ti,
Ti vẫn l.


Thi th thế,
Lng, ti khng qun mồ mả
Qu hương, ti khng qun nh
D mai thời gian xa
Lịch sử lm nn ta
Đất ta
Nh của ta,
Đừng qun
Ta khng phải g!







Giả hnh




1. Ngọt ngo thơ
Thời thơ ti tưởng thế,
Tiếng ni con tim
Thơ nghẹn ngo niềm uất nghẹn.

Cả nỗi niềm
Thơ no c ngọt.



2. Ngươi c hay
Người hay tiếng ht
Chim cng bầy tiếng ht c hay?
Ngựa tm bạn nước đua
No ai thua ai được!

Nghe quanh mnh
Đu đ tiếng khc
V cả tiếng cười ray rức.

3. Ti biết,
Ti trn đầy se sắt.


1997.




Lục Chu Sign




Nỗi sầu Đất Lục Chu (3)
Qu miền Nam, nam tiến
Phải ba trăm năm?
Bao nhiu ngn du biển?


Lục Chu sầu
Nghe su, Nm hay Hn?
Tự thuở no
M thuở no? một lần
Thời Việt nam
Hồn nam tiến?


Đất,
Của người hay ta?
Hồn ta hay hồn người, hiển hiện?
Mấy trăm năm s g cht du biển
M ngn đời
Chỉ mới trăm năm?





(3) Sign c tn xưa Đất Lục Chu.
(Trch Gia Phả họ Nguyễn-Đại)






Lục Chu sầu
Tự mi xa xăm
Thuở đất v trời chưa phn, mgười hay th.
Thuở Thin Đường Tm Được
Hồn Nam khng hay lnh hay dữ.
Đất khng tranh
Chỉ người, mới đnh hanh ct cứ.
Đất ta,
C phải đất của ta?
L đất c chủ?


Lục Chu sầu đất đổi thay tn
Thời gian di tr nhớ dần qun
Đất khng lạ
Chỉ người, mới c khc huyền sử,
Khi đất vỡ
Tự ngn xưa đất vẫn chứa.
Th cứ hy đặt tn
Sign hay văng vẳng Si-Cn
Cả tn người, khi điểm cht son
Đất vẫn l đất,
Lục Chu sầu, đất khng hề chờ du biển.





Chung cuộc




Thm một cht thơ dại
Khi vo thời hoa gip
Tuổi của trời
Những trang cht cn đy.


Tuổi giở trang, giở đ lu nay
Hồn trang tuổi cả một thời lồng lộng
Xanh cả trời xanh tầm tay hoi nới rộng
Ao học tr trắng ngước mắt mong
Xy ước mộng
Ngy mai sng chi.


Thời gian theo st đời mnh khng ni
Ngy mai tiếp mi ngy mai
Năm mới tiếp hoi năm mới tới,
Pht lng qun
Qun mnh thời thơ dại.


Trang vẫn giở, hồn trang quằn t ti
Sống trọn đời ai
Ai chợt thấy đời trt dại
Dng hiến mnh
Ai trn niềm tiếc hối
Quẩn quanh đy ai người khng c lỗi?


Trn ba sinh
Thnh tựu để cho đời
Một tiếng thanh ba ngn lần tiếng trọc
Lời cứu rỗi c khi cm
Cả tấm lng chừng dng nước mắt.
Tối thắp ln ngọn đn no hiu hắt
Trang sắp giở
Ngập ngừng
Đu đy tiếng trẻ học

Văng vẳng một thời
Nghe cn tiếng khc
Mộng ước xưa
Những trang cht cn đy
Thm thơ dại
Một cht thi
Tuổi của trời,
Nghe lng mnh v hối.

Chỉ mơ thm mi cht tnh
Mơ thm cht nữa l mnh với ta.










Tặng Ana, người bạn đời.
1998.








Dấu thời gian
Bằng hữu 1



L cy đa
L ngi nh xưa cũ
L mi đnh lng cũ nhớ khng?

Ngi m dương
Sấp ngữa, cũng l khng
V nguồn cội, ci v cng
Tham-Lưỡng.

Em l phượng
Mu hoa em, mượn hnh thần tượng
Rực rỡ lửa
D phi pha np giữa tim em
Ep vo tập, vở học tr nu giữ thời gian
Tưởng khng qun
Hnh hi hoa vẫn cn đ
V tnh học tr
L hồn hoa mun thuở.

Em thấy khng?
Đường vo lng khng c ngỏ
Rộng thnh thang chim dẫn lối tru về.

Men bờ ruộng
Chn thấm cả hồn qu
Đường kinh-vĩ
Chẳng phn ly nơi lng cũ.

Ta bằng hữu
Năm mới, chỉ cht hồn thơ.






Tết Qu Dậu - 1994.




V vng bất phục




Lm sao qun
Ai chợt xa
Hay ta chợt xa,
C một khoảng mnh mng
Khng v Thời kết lại
Nơi Thnh Gi
Tm Hư V
Lm thnh Tham v Lưỡng (4).


C một khoảng
Tưởng tầng Trời chồng ln lớp lớp
Dưới chn ta
Ta v Đất
Ta đ ln đất.


Lm sao qun
Khi no xa
Ta xa Trời v gần Đất.





(Khai bt, tết Đinh Sửu - 1997)



(4) Tham Thin Lưỡng Địa.
(CHU DỊCH NGUYN CHỈ)





Lời v ngn



Gi ru qua
Trc trở mnh run rẩy
Gi qua rồi
Trc lặng ngắm trời my.


Nhạn in bng
Hồ xanh gương phẳng lặng
Bng qua rồi
Nhạn chắp cnh tm bay.



My bay trc gi hồ gương phẳng
Bng nhạn in xanh run rẩy tm.




Bardo sống chết




Rồi một ngy Em sẽ.
Nhớ bn Em, khng cn ai ngoi Mẹ.
Mẹ m Em, vẫn m Em
V Mẹ sẽ.


Vổ về Em,
Mẹ vẫn mi vổ về.
Thuở tin thin
Em in dng sao Khu (5)
Thuở thin đường Em, hnh dung tại thế.


V Em sẽ
Khi đi
Lại trở về.





(5) Tinh tượng đầu trong nhm 7 sao phương Ty (thuộc chm Bạch Hổ).






Mi miết hnh trnh lun bn Em l lặng lẽ
C một ngy bước chn Em rất nhẹ
Bước v thường Em chẳng cn nghe
Ngn tiết điệu m ha trong im lắng


Cn ci sống
L cn min min xao động,
Khoảnh khắc giao, lại l ci mnh mng
Chỉ một cht
Tịch lặng
Giao thời hai ci
Em trở về
Tin thin Em, thuở m đềm nh sng.


C một ci trung gian (6)
Mẹ cho,
Chỉ cho Em vng ro niệm.


Lẳng lặng Em
Bao giờ?
Dng min viễn.



(6) Trung Ấm_Bardo (TẠNG THƯ SỐNG CHẾT)
SOGVAL Rinpoche.







Ti trn biển




Trời v biển
Khng cn đất liền,
Bờ bến no, Ta v Vũ trụ?

Hnh tinh ta, bng Ta in ln nền viễn xứ.

Ka, chiều ln
Ta thấy ta
Bng in rất r.
Lạnh cũng ln dần
Ngọn sao hm thm tỏ.


Mi ta qun, bng Ta, đm v bng
Văng vẳng đu đy, m đềm tiếng sng.


1998.





Sống



Sống như mời
L sống
Khi nghe gi gọi
Nghe tim reo
Nghe mnh vời vợi,


Khng biết mnh mời
Khng hay gi gọi
Khng biết tim reo.


Nghe quen
C ai mời.





tại 1




Khng c gốc
Lm sao c ngọn?

Khng c anh
Lm sao ti tương quan?

Khng c em
Sao c tnh yu nhỉ?

Ai yu ai
Anh mắt nhn.

V thời gian
Dng theo dng
V thủy v chung.




tại 2




Lng lng hồn nghệ sĩ
Mang mang lặng tư duy.

Nghệ sĩ l hoa
Hoa người nở.

Nghệ sĩ l thơ
Hồn ha hơi thở.

Nghệ sĩ lm tim
Cng ha nhịp g.(7)

Nghệ sĩ l người
Tnh người ha giấc mơ (8)




NGUYN BẢN THẢO (1998)
Ha nhịp đập.
Tnh người hoi m ấp.






Qun mnh





Nghệ sĩ
L dấu tch
Bẻ cong mnh
Khi bẻ cong bt.


Nghệ sĩ
Khng cần viết
Cht cảm xc
Hoa người nở.


Nghệ sĩ l ct
"Ct trắng ngần in mi dấu chn qua"






Tiết điệu



Ha nhịp thở
Ngn thng reo
Nước thủy triều

Ti cười ha hả.

Ha tiết điệu
Gi reo thng
Ni bng ngọn lửa
Mặt trời chm
Mặt trăng tỏ
Nước đầy vơi.

Ti c đ, hồn ti
Ha nhịp thở.

Gi reo chi gi ngọn thng ơi
Thng reo chi gi vạn lời mời
Ti lặng lẽ
Lắng nghe lời gọi
Kề bn thng
Kề bn gi
Một mnh ti.

Phải ti reo
Hay gi reo?

Lời thng reo
Ti hay gi?





Tương quan






Ti mượn hồn
Hồn ti
Tinh anh Tin Tổ.

Ốc mượn hồn
Ốc cần ci vỏ.


Ti l người
Ti đu phải ốc.








Mất hồn




Tương quan ti
Bạn ti.
Huyết thống ti
Cha ti.
Cn mẹ ti
Tương quan ti, đu nhỉ?


Mẹ ti chở
Đất vung
Đất hnh thổ


Tương quan ti c Mẹ
Ti no thổ lộ.





Viết




Bạn ti viết
Người c bt
Người khng.


Bt bẻ cong
C khi cong bt
C khi bạn ti cong.

Ti khng buồn
Bạn ti c hồn.



Hồn v ngn.






Vẽ



Bạn ti vẽ
Tranh thnh hồn
C cả con bun.

Bạn ti tại.

Bạn ti
Vung tay
Sống
Lẫn với mu
Ha với mu.


tại thnh tranh
Bạn ti vẽ.



Trả gi




Gi rẻ mạt
Một đồng mua được.
Gi rẻ mạt
Ngn vng mua được.


Gi qu rẻ,
Bn hồn ti mua được.





Y thức



Nơi Thnh Gi
Cha treo tim Cha.


Ta thnh Phật
Phật cười
Ta v Phật.



Ta v Cha
Ta no được thế,
Cha l Ta
Lời v ngn.




Phạm thượng



Xin lỗi đời
Ti mượn lời
Lời v ngn,


Xin lỗi trời
Ti một ngi
Chừa ngi cn lại.


Ngi chở ti
Ngi ti chở
Ti vẫn l ti.


Ti muốn ni
Hết đời ti
Lời hối lỗi.





Một ci ring




Thng reo
Ngn thng reo
Thng c đơn
Ngn thng reo c đơn.


Thng khng gi.(9)
Hay gi reo?
Gi c đơn?
Hay reo gi?
Thng cn đ.


Thng hay gi?
Gi hay thng?
Reo,
Lời v ngn.




NGUYN BẢN THẢO (1998)
(9) Khi khng gi.








Tự tại



Lời l thơ
Mnh mng lời nghệ sĩ
Lời l hồn
Hồn lnh lng .


Lời l
Y tại, lời v ngn.










Bia thời gian




Ngựa,
Khng quen lối mn.
Bng cu,
Sầu ho hon.

"Trăm năm bia đ cũng mn
Ngn năm bia miệng vẫn cn trơ trơ".



Ngn xưa đọng cht bơ vơ
Ngn sau để mi hửng hờ bng cu.

Thời gian
Ai thấu nỗi đau!
Nng thơ mấy tuổi
Ai sầu?
Hỏi ai?




Cảm xc "Bng cu v Nng Thơ" - Tranh Hồ Thnh Đức (1998)
Knh tặng họa sĩ Hồ Thnh Đức.









Tiễn bạn,
Dng min viễn





Ny, Trần Hữu Ngũ
Trn thn anh, anh trả đủ, tuổi gip hoa
Trn danh anh, anh tự tại khoan ha
Bước một bước,
Tm anh trn niềm kiu hnh.



Tối hm qua nghe trời trở lạnh
Sng hm nay tin sớm anh đi
"Con bệnh" văn chương, nhớ thơ anh thuở dậy th,
Sign thng bảy nắng sng c cht vng hanh
Tập "Thơ Xanh", THY LINH cn trong ai nỗi nhớ.






C một sợi chỉ đỏ
Một lần, vườn thơm non khng chn
C một ci ring
Trời Thp Chm - Nguyệt Biều, lng đng
"Nội Chiến" rotative, NGY HỮU, một thời " THỨC"
"THỊ TRẤN KH" mới đy, tri tim anh cn thao thức



Sao anh vội?
Tc phẩm chưa in
Hay anh nhớ Qui-Nhơn,
Hay anh nhớ Sign ?
Bước chn anh nhớ thời phiu lng?
Sao anh vội? D chẳng ni g thm?



Ny hương linh, ny Ngũ!
Trời khng trn sao trời che quanh khắp?
Đất khng vung sao đất chứa cả bốn phương?
Một bước đi
Một bước v thường
Khi ct bụi, anh v ti đều ct bụi.

Thi anh về
Tiễn anh
Một cht lng ct bụi.




Sign, 14.7.1998

Thay lời bạt



TRCH THƯ BẰNG HỮU
NGY HỮU, Trần Hữu Ngũ.



. . . "Trong qu trnh thể hiện tư tưởng, bạn đ c một dng tư tưởng, m thực ra trong x hội hm nay, dng tư tưởng ny đang quay về với một số người, v đồng thời n cũng qu xa vời, nếu khng ni l qu "lạ" với ci thế giới m cuộc sống như l một cuộc đua chen.

. . . Chng ta l những người hẫng hụt về vị tr, cch sống, về tư tưởng, thn phận Mọi người như đang chạy trn một đường băng cuộc sống, v ai khng c sức chịu, đ rơi ra như những v sao lạc khỏi quỹ đạo!

Dng thơ bạn l những v sao ấy nhỉ?

Mnh đọc một lần qua, chưa thấy g. Đọc một lần qua nữa, mnh chợt thấy lời thơ bạn ngn ngẩy, giống như người đặt cược m sợ mất, c cht hờn giận m kh ngui

Qua thơ cn nhiều ước lệ cổ điển. Ci mới trong thơ về tư tưởng cần c lại xem như chưa c - trừ mấy bi rất độc đo, hm xc v gy ấn tượng mạnh, như :
Rừng Đồng Ha.
Thư cho bạn.
Những ma nắng.
Uống tr
thể hiện được nt mới trong tư duy, hnh tượng cũng như cấu trc thơ.

Tm lại, một tập thơ kh đọc cho nhẹ lng "





NGY HỮU (Trần Hữu Ngũ) - PhanRang.
TRCH THƯ NGY 11/4/1998 (trước khi anh mất 3 thng).







TRCH THƯ BẰNG HỮU -
HỒ THỦY GIŨ (Hồ Đắc Từ).





. . . "Thật ngạc nhin v rất vui khi nhận được tập thơ "in rono" của Ngạn Mnh đọc, thấy xc động.
Một vi cu, một vi bi, thấy ci hồn thơ của Ngạn truyền qua mnh.

Trải qua một cuộc đời sng gi, tuổi ngoi năm mươi Ngạn vẫn giữ được tri tim mnh hướng tới sự thăng hoa. Mnh nghĩ, c lẽ đ gip cho Ngạn sống, v tồn tại mi

Mnh cảm nhận được chất nghệ thuật ở những cu, bi m mnh thch :

Rừng Đồng Ha.
Những ma nắng.
Uống tr.
Hoa quỳnh tự vịnh.

Mong sao,
Ngạn hy đọc, nghin cứu những chất liệu cấu thnh thơ (ngn ngữ l chất liệu thứ hai), Ngạn sẽ thnh cng hơn nữa.
Mong sao,
"Dấu Thời Gian" (của chng ta) l những dấu CHN, THIỆN, MỸ!"





HỒ THỦY GIŨ (Hồ Đắc Từ) - Thnh Nội, HUẾ.
TRCH THƯ NGY 30/7/1998.







TRCH THƯ BẰNG HỮU
NGUYỄN VĂN DIN





. . . "Điều mnh thấy, Hồ Thanh Ngạn qua tập thơ Dấu Thời Gian, l lửa. D tuổi đời vo độ "lục thập nhi nhĩ thuận".

Nếu, ngy xưa, người ta pht kiến ra lửa, lm thay đổi hẳn đời sống con người v nng cao nền văn minh nhn loại. Th ở đy, lửa của những người cầm bt - ni chung l thi độ dấn thn của một người, c tấm lng nhn hậu.

Lửa, để soi sng,xua tan bng tối để con người nhn r con người. Lửa ở đy khng tn ph, khng đốt chy, khng gy điu linh tang tc.

Thơ Hồ Thanh Ngạn nằm trong ngọn lửa nu vinh danh ấy"







NGUYỄN VĂN DIN - CALIFORNIA, HOA-KỲ.
TRCH THƯ NGY 10/10/1998.



TRCH THƯ
Thầy L-CHƯƠNG, Huế.



. . . "Cảm tưởng đầu tin của ti l một sự ngạc nhin - Ngạc nhin v giữa cảnh đời no nhiệt v x bồ, anh đ c được những giy pht thư gin để lm thơ
Ti cng thn phục hơn khi thấy anh đ lm kh nhiều bi "thơ triết l", một địa hạt hiếm thấy ở cc nh thơ khc.

. . . Về "thơ tnh", hy cn qu t thật đng tiếc!
Tnh yu vốn l một đề ti phong ph, c sức hấp dẫn lạ thường d ở tuổi no, thế hệ no, thời đại no
ở tuổi ti, m mỗi lần đọc lại mhững vần thơ của Vũ Hong Chương, của Đinh Hng, của Huy Cận ti vẫn thấy lng mnh rung động như hồi cn trai trẻ

"Em ơi, lửa tắt bnh kh rượu
Đời vắng em rồi, say với ai?"
(VŨ HONG CHƯƠNG)


"Kỷ niệm thơm từ năm ngn tay
Trăng ln từ nt gợn đi my
Bng hoa huyền ảo nghing vầng trn
Chưa ngt n tnh hương đ bay."
(ĐINH HNG)


Em đẹp bn tay ngn ngn thon
Em duyn đi m nắng hoe trn
Em la gi biếc vo trong tc
Thổi lại phng anh cả ni non."
(HUY CẬN)

. . . Thơ l tiếng ni của con tim, l nỗi rung động của ci lng, ti nghĩ rằng điều đ anh đ đạt được.
Khi đ gửi gắm tất cả tm hồn mnh vo mi chữ, mỗi cu, v DẤU THỜI GIAN được in ra một ngy gần đy, d cho dư luận khen ch thế no, điều đ khng thnh vấn đề - m được gp mặt với đời bằng tc phẩm của mnh, theo ti - đ l một vinh dự "



Thầy L-CHƯƠNG
CHI LĂNG - HUẾ.
TRCH THƯ NGY 02/8/1998.