Thơ
Hoàng Minh Châu


 

Tháng Giêng

Bây giờ gió đang mãi miết chạy tìm tháng giêng
Anh bây giờ đang lẫn trong mùi cỏ một tiếng thở dài
Trong sắc màu của một khoảng trời mông mênh
Anh lại buồn như bài thơ không thể nào kết thúc
Chút gió thờ ơ… thổi lạc chân trời 

Bây giờ  buổi sáng và nắng đang vỡ òa trên cỏ
Phất phơ trong  kí ức một ngọn tre già lả ngọn lay
Ôi quê hương ngàn dặm lẫn màu mây
Như con cừu già thong thả
Đếm bước trên đồi  mà cứ ngoái đầu về núi
Cỏ có xanh không ? sao lại hững hờ

Bây giờ em đang làm gì  ?
Chợ chiều đường xa lá chuối cuốn tròn xoay
Thương con dại gánh gồng ngày hai bữa
Cũng đếm bước đời trong thinh lặng khó nghèo
Em lạy Phật trả thù anh
Anh lạy em vẽ ra hình bóng
Ảo ảnh mênh mông thành một ánh nhìn
Như tâm xuân
Như tâm trú
Như trú tạm hình hài trong lở dở nhân duyên
Anh đâu biết em từ bi nên bày thảm kịch
Lỗi tại giòng sông không nói …chỉ trôi

Bây giờ anh đang chạy tới màu dĩ vãng
Nắng tháng giêng cũng đuổi một …vô cùng
Em cũng đuổi một giòng sông từ trong mắt
Và phía cuối sông kia em có biết anh nhìn
Màu dĩ vãng …rưng rưng

Bây giờ anh đang ngồi đây mắt nhìn ra biển
Buổi sang tháng giêng và sóng cũng  lăng lờ
Đàn chim nhao nhác âu lo
Về thế giới không một ngày yên ả

 

Chiều Đã Vàng

Vàng ơi
Chiều đã vàng lắm rồi
Em có biết vì sao chiều đã vàng như thế
chiều lộng gío tơi bời
Em có biết vì sao ráng đỏ Cuối trời,… ta
Giot lệ Màu đêm
Chiếc lá đã giã từ ngọn gió

Em đã không về
Em đã không còn bao giờ về nữa

Nhìn trăng say ngã nghiêng sau dãy muồng trụi lá
Ai…? tự Biết mình say
Anh tự Biết ta đã chia lià
Lạc lối đường trăng mà dưới chân chỉ Riêng Mình nghe tiếng vỡ
Của lá…?
Khi em không biết vì sao
chiều đã vàng như thế
Thì chiều ơi sao khóc dùm em
Mà chiều vàng đến thê’
Vàng ơi …
Chiều của Chúng ta, Khi nửa đêm vẫn thây chiều vàng
Riêng giọt lệ Vẫn màu đêm
đen thẫm tình trẻ dại
Như mông lung tiếng dạ Cầm hấp hối

Em đã không về
Em đã không bao giờ về nữa
Chiều ơi…chiều vẫn vàng như… cỏ dại
Biển dâu…loãng mầu

Cỏ dại …phương nao

 

 

 

Trên Mái Vỡ Hạnh Phúc
Tăng Trần Châu

Vì quá khôn ngoan nên em lăn vào đời như một trái banh tròn trịa
Và nỗi cô đơn cũng từ đó, Bắt đầu

Bắt đầu cuộc viễn chinh trên nhân loai một tầm nhìn
lúc nào em cũng thắng
lúc nào em cũng là kẻ cuối cùng nhìn lại
những mái hồn tan nát chở em qua
giọt lệ chiều
rơi xiêu
trên mái vỡ hanh phúc

Đã có lần anh nói
biện giải với em tức là tự tròng cho mình sợi dây thắt cổ
bởi vì em không tự nhận mình là kẻ thắng
em không tự nhận mình là kẻ dẫm lên những giọt lệ bàng hòang
em không giả dối cũng không thực thà
em là kẻ khôn ngoan
và như một trái banh
em lăn trên cỏ mượt
ung dung
kiêu hãnh 

Anh  về vùi đầu trong những cơn say
nghĩ về cái chung của  khôn ngoan và  hanh phúc
những giòng suối đang trở thành sông bão giông
và cuốn mù xa như nắng quái ,em về
cuối cùng em chỉ về trong những cơn say
ngày
nhạt nắng 

Em  ở đâu ?
nguòi con gái khôn ngoan đã lỡ vào vườn tôi một thủa
ánh trăng nghiêng rẽ lệch cuộc đời
em ở đâu…?
nguời giữ vườn cũng đã ra đi
chỉ còn
ánh trăng trở về 


gió…  

 

 

Tập Hát

Em dạy anh tập hát
Biểu diễn ngân nga từng câu từng chữ
Chổ ngắt , chỗ ngừng
Dòng nhạc đổi màu theo tiết điệu
Khoảng cách nỗi buồn được đánh dấu nốt lặng nốt tròn
Và em biết không ?
Anh thóat ra khỏi bài hát
Bằng một tĩnh lặng hư không
Anh đang hát bằng  ngôn ngữ em
Như chim gỏ kiến đang gỏ vào thùng cây rỗng
Giữa rừng im và nắng bắt đầu phai

Phải rồi
Anh đang ngân nga trong màu tưởng tượng về một quê nhà
Bụi đỏ cuộn lên màu trời hiu hắt
Tiếng guitar lẻ loi theo tiếng guốc học trò
Tà áo xanh vẫy lượn và tóc gió thả bay
Những mộng mơ dậy thì trong tim trẻ
Em đã làm đắm đuối lũ học trò đang bước vào mùa thi
Bầy sách vở rủ nhau về núi
Như chim ,bầy chim trắng nuối phiêu bồng nên cánh bay vẫn trắng
Anh dõi bước em nên trắng mãi bàn tay
Đến tận bây giờ
Rằng ,sao mưa mãi nên trời cao nguyên ủ rũ
ừ, vì nhớ em nên nhớ lại ngày xưa
chú bé giang hồ vác cây đàn trở về
cũng chỉ vì… màu phượng vĩ

thế đó em
anh đang hát bằng ngôn ngữ em về một ngày buồn
mà anh tưởng đã quên
con gỏ kiến đang gỏ vào thùng cây rỗng
giữa rừng im và như vẫn …
sớm mai

Ôi những tưởng vẫn sớm mai mà cuộc chia ly sắp tới nẻo chiều
Hàng phượng vĩ cũng già nên bây giờ nhỏ lại
Anh cũng già sao nỗi nhớ lai  lớn thêm ?

Em tập hát cho anh
khúc tình ca buồn thêm một nỗi                                           

 

 

 

Viết tiếp bài thơ tháng ba năm 1978
 

  ……

Những mái ngói rêu bạc thời gian như cúi xuống

Và chim én chiều về ngã chết rất thương tâm
Tôi uống mãi không thành lệ đành thôi…
đó là tháng ba

chưa có cơn mưa nào trở về
nắng quay quắt trừng phạt những trái tim gian dối
vì chẳng còn ai ngồi khóc
làm mưa chưa về đã vội chia li
và em đâu còn tin màu chiều vỗ về
cơn nắng ngất ngây
những ngày trời cao như tiếng reo
dấu tóc chiều trên đồi gió
em lặng im dấu mắt mình trong mắt thỏ
Sao vẫn ôm vết thuơng trốn chạy một mình

Tháng ba, mưa chưa kịp về cùng em
Ngồi khóc
Anh chưa kip chào dĩ vãng dã xuôi
Tháng ba nắng vẫn đầy như giòng sông có chu kì giao hợp
Và hoa gạo vẫn đỏ máu trên đường
Di sản mẹ Già chiều quê đã quên
Hoa cải nở vàng trong kí ức
Ngày về

Ngày về làng Thái bên cầu mười bốn
Bạn đã ra đi bỏ lại chân cầu
Rồi ai đó… .khóc giữa trưa
ngôi nhà tranh xiêu bên hòn đá vỡ
kẻ thách thức đời mình đập vỡ đá để tìm sinh tử
Tìm nhân duyên mà tiền kiếp bỏ quên

Tôi lại tìm tôi, tìm chú ngựa già nông nỗi
Chưa ruỗi vó càn khôn mà hí vọng giang hà

Tháng ba
Ngồi bên hiên tôi sẽ tặng người
Nỗi buồn trên chiếc đu bay cuối cùng lãng mạn
Tháng ba
Mưa chưa kịp về cùng em
Mà đất nước đã ướt đầm nước mắt
Ðất nước lại lên đường
Ra biển xanh dâu
(như từ biển dâu thương hải biến vi tang điền)
 mọi người đều ra biển
(ơn trời, biển vẫn bao dung cho người nằm chung với biển)
 Em đã nằm với biển
Tháng ba

Trùng dương ơi vng người…(*)
Hát có gọi được em về

Tôi vẫn cố tin vào trái tim bội bạc
Rằng ta đã yêu nhau
Rằng ta đã yêu nhau…

(Chú ngựa già tôi nông nôĩ
Chưa ruỗi vó càn khôn mà đã… hí vọng giang hà)

 Anh lại xa em lần nưã…
 Ðành thôi…
 ……………                                                        
   (*)nhạcÐỗthấtKinh
    

 

 

                                                                                           

Thú Tội

Tôi vỡ tôi ra ánh lửa chiều tà
Lòng như lá hoa ai biết chiều tôi
Lần lữa hẹn nhau mà ơi đã tối
Đã nát cơ đồ tội lỗi phần tôi
Tôi vỡ tôi ra, tôi vỡ em ra
Ngần ấy năm qua mới biết thật thà 

 

 

 

ở nơi nào cũng có mưa

Vẫn nhớ quê nhà trên nụ hôn thời thơ ấu rạn vỡ
trong mưa Seattle
Giọng hát thiết tha về mùa mưa tôi, Banmê
Cỏ lấp dấu giày nơi vườn xưa
và...ai đó đã không còn về nữa

Mùa hoa úa nhầu theo những trái úa
Những chiều lang thang trên đồi cầu xin hoa nở
Gió hắt hiu
Dưới chân mình cây mắc cỡ bò lên nở tím
quê nhà

Mùa xuân và gió lồng lộng
Dáng chiều nghiêng nghiêng xoã tóc
rối lộng lòng quê, đường về còn trắc trở
Mẹ già đốt nén nhang thơm gởi lên trời chiều
mà thương ơi màu chiều đã úa

Giọt lệ vỡ tan theo từng mảnh, mưa ơi...
 

 

 


không đề


Làm sao lại nhớ con đường thủa học trò
Chiều xanh thăm thẳm mà áo em xanh vẫy lượn thẳm sâu
Gió lộng bụi đỏ hoang tàn
Thủa tay trắng mơ làm người Quang Trung
Sắc phủ phàng nhưng môi thơm thảo
Em cao nguyên gởi sáng sương mù trên đường đến lớp
Một ánh nhìn nghiêng

Ôi một ánh nhìn nghiêng mà nghiêng ngã đời ta mãi tận bây giờ
Trên bước chân em những đóa hoa ngâu ướt đẫm tang thương và hạnh phúc
Em nhỏ nhẹ tơ trời
Cuống quít chân chim
Trong giấc mơ chìm ngập màu lãng quên
Anh không nhớ tóc bay đã vẫy nhau về hướng đời nào
Khi bây giờ thức giấc nửa đêm
Vẫn thoáng nghe mùi hương dang dở
 

 



Thơ Cầu cá



Bây giờ cầu đã bắc qua sông Mỹ thuận
Không còn thuở qua sông mà trăng lênh đênh
Dân nghèo đôi bờ bỏ bến đi quậy đục phù sa
Bốn mùa thương nhớ bến phà
Cầu đã qua sông nhưng lục tỉnh chưa liền khúc ruột

Người Minh hương nhớ bến Tầm Dương
Người Sàigòn giang hồ nhớ câu vọng cổ
Nhà bè nước chảy chia hai...
Lục Vân Tiên nhà quê shake hands với cao bồi Mỹ quốc
Quên...ninh thọ tử bất ninh thọ nhục
Qua sông không nỡ lụy đò
Đành lỡ mai mất job anh về Cali anh cắm...ơ...câu
Kiếm một mẹ sồn sồn làm neo share phòng sống cho qua con trăng vỡ

Bây giờ không giống như ngày xưa
Thủa xe ngựa còn đợi ở xóm Gà Gò vấp
Thủa làm thơ yêu em, chưa biết mướn motel express
Mười tám tuổi đăng lính về hù cha vợ
Nhưng lúa chưa trổ đòng đã chết trận miền xa
Bây giờ buổi sáng làm quen buổi tối làm chuyện vợ chồng
Hôm sau đường đời đôi ngã
Tình ơi...

Em ạ, anh đã rứt ruột nhả tơ
Vì thương mùi bồ kết em gội mỗi chiều
Se se gió lạnh anh cõng mẹ qua sông vượt biên qua Mỹ
Vân Tiên đứng ngó tuyết rơi, cố quận bàng hoàng
Bếp ấm quê nhà xanh khói bánh chưng, bánh tét
Mùa xuân rưng rưng
Ai thắp nhang lên vái bốn phương trời
Hồn bìm bịp đã bỏ bờ sông nhưng tiếng vọng giang hà ấm ức

Vân Tiên cõng mẹ chạy ra
Gặp phải Mỹ già... ở lại làm thuê.

 

 



Lơ Đãng

Khi triết lý là khi tự chạy trốn mình...em ạ
Bởi sóng vẫn cứ vỗ vào bờ mà em lại ra đi
Tóc níu mây trời quên chân hành giả
Em biết chốn mông mù...ừ...tôi biết chốn mông mênh
Như lập lại những điều không thể trả lời
Tôi dại dột chơi trò chơi chữ nghĩa
Nên đã mất nhau

Khi triết lý là khi tự chạy trốn mình...em ạ
Bởi sóng vẫn cứ vỗ vào bờ mà em lại ra đi
Tóc níu mây trời quên chân hành giả
Em biết chốn mông mù...tôi cũng biết chốn mông mênh
Bây giờ thì ta đã xa nhau
Sao tôi vẫn dại khờ với trò chơi ngôn ngữ

Vẫn treo đời trên những sợi tơ
Tôi vẫn biết không níu được tơ trời
Vẫn nghe trái tim đòi biện giải

 

 



Sự yên tĩnh của đêm 30

Tiếng thở dài thiếu nữ đâu xuyên suốt lòng đêm
và dòng sông trôi, không bao giờ trở lại
đêm nóng bỏng những cơn cám dỗ
lạy mười phương, sao ? Phật cúi từ bi

Những giấc mơ hoang đường dỗ dành giấc ngủ
dù đờng cỏ xanh úa héo từ lâu
vẫn thản nhiên nhai lại cỏ đời ?
ôi cỏ...
đêm tan hoang sao níu tay gìn giữ

Người thiếu nữ nhiều năm đi tìm sự thật trên chính tim mình
tim vẫn đập những đêm yên tĩnh

 

 

 

Ở Seattle lại nói về mùa Xuân Đaklak

 Khi không còn gì cả lại nói về mùa Xuân
 ồ Xuân đã về
 Trên núi đồi lũ ong đang say hoa cà-phê
 Ðường bay đã chập chờn
 Những cầu vồng loá mắt giữa nắng cao nguyên

Và hốt hoảng đàn bướm vụt bay lên
Khi chuyến xe chở tôi về qua Phước An
Ngày tháng cũ

Lại nói về mùa Xuân
Khi được trở về quê sau vài tháng ăn mày chữ nghĩa
Khi nửa khuya nơi chốn thị thành bỗng nghe tiếng ve kêu
Và hốt hoảng thoảng mùi gió quê nhà
( hương hoa cà phê lẫn mùi đất ải)
Thoảng qua
Ơi… thoảng qua mà bếp ấm chiều xưa vẫn lên hương khói
Mùi cá khô thêm vị đắng của cà gai
Sau cơn mưa, nắng quái bỗng rực vàng
Ðể tuổi trẻ tôi mang tâm hồn uy nghi của đại ngàn…                            
Lạc vào phố thị
Làm sao tôi không nhớ về em

Tóc thiên nhiên, mắt hồ và chân núi
Ngực trời xanh nơi trú ẩn hiền lành
Mặc khố vào rừng
Mang gùi vào rẫy
Ý niệm uyên nguyên rẽ dòng hoang thảo
Nắng đổ trên đồi, mưa bay dưới lủng                                                           
Tôi học làm người
Tôi học yêu em

Nước đã chảy mòn hòn đá Drayling
Trăng úa màu trên đỉnh Chưyăngsin
Sông Serepok ngậm ngùi
Những đứa con mang hồn núi lang bạt khắp trời
Rũ bờm ngựa hí
Mùa Xuân

Ánh bếp giao thừa hắt lên chiều vàng viễn xứ
Bao lâu
Ðã bao lâu chưa trở về phố cũ..?
Ban mê

Khi đã gần lãng quên phải nói về muà Xuân
Ðể nhớ
Ðể nhớ sự bắt đầu trống trải
Trời, đất, hoa và…em
Ðó là muà Xuân đang vỡ trên tay anh

Thiên nhiên không thể dỗ dành
Ðừng trở về mà đau lòng kẻ xa nhà hằng nghìn dặm
Chưng cây đào tây phương
Thắp nén nhang viễn xứ …u hoài
Trên tuổi già lủi thủi

Khi không còn gì cả , phải nói về muà Xuân quê nhà
(Cho đỡ nhớ…)   

 

 

 

Khi trở lại Buôn…

Tặng vợ Oanh

Khi nào trở về anh sẽ đưa em đi uống càphê Bâng Khuâng
Sẽ lấy bông hoa trên bàn tỏ tình với em lần nữa
Sẽ uống rhum Hiệp Hòa
Sẽ nghe “Đường chiều lá rụng”
Chiều đã vàng lắm rồi
Khi nhìn xuống cuối Chùa Khải Đoan
Bóng tối đã dâng lên nắng chỉ còn như khói
(Thủa ấy quán Bâng khuâng còn bụi trúc vàng
và mọi người lần lượt bỏ đi
Chỉ còn em xõa tóc trong chiều lãng mạn) 

Khi nào trở về anh sẽ đưa em ra rẫy
Thăm những mùa trăng tuyệt vọng năm nào
Gió gầm gừ vỗ đập mái tôn
Tiếng cú kêu trên đỉnh ngọn me già
Trăng vẫn treo trên hàng cau Mẹ trồng cho anh lấy vợ
Thủa ấy anh viết cho em
“….
Buồng cau đã già
Con én xuân mấy mùa hoang lạc
Lá trầu cay nỗi đời tàn nhẫn
Chén rượu khuya về chợt  nhớ chợt quên
….” 

Anh lại ngồi hút điếu thuốc lào
như người nông phu già trong ruộng rẫy thủa khai hoang
Thở khói lên mù trời thương nhớ
Thủa bạn bè  dăm thằng uống rượu làm thơ
Nhiều khi bàng hoàng cơn say không đến
“ hút điếu thuốc lào khói cay dụi mắt
trưa nắng ngòai hiên rực rỡ vô thường” 

Sẽ trở về ,phải không em ?
Em sẽ rắc những
giọt thánh thót mừng “ (*)
Trên cánh đồng hoa mắc cỡ bò lên nở tím
Chút lạnh đầu đông se se bụi đỏ
Em sẽ xõa tóc hát lại
gởi em trùng dương” (*)
Dẫu bây giờ tóc đã phai màu kim nhũ
Anh sẽ nhai lại kí ức như một con bò hiền lành
Và mơ mộng 

Chúng ta sẽ đưa con trở về em nhỉ
Chỉ cho con nơi Bố Mẹ yêu nhau
Chỉ cho con nơi chốn đã ra đời
Nơi Bố chọn chổ mát để chôn chùm nhau
Cho cuộc đời mai này con mát mẻ
Chỉ cho con biết quê nhà
Nơi đó
Con bắt đầu đi vào thế giới 

“ trái tim tôi không có ở đây
em yêu dấu trái tim tôi không có ở đây
Ở miền cao nguyên …ở miền cao nguyên...”
Phải trở về thôi em ạ
Nhớ đừng buồn vì cuộc bể dâu
Lũ kỉ niệm chỉ nằm trong trí tưởng
Và trở về chỉ là cái cớ
Để nhắc nhở lãng quên 

Khi nào chúng ta  trở về
Có thể không còn  người thân quen cũ 

Và trở về chỉ là cái cớ
Để được lên đường

 

Hoàng minh Châu

 

(*) nhạc Phan ni Tấn
(*) nhạc Đỗ thất Kinh

Copy right © 2003 . Du Ca Viet Nam . All Rights Reserved