Trang Phân Ưu

Nhạc Sĩ Nguyễn Đức Quang


Diễn văn của Hoàng Ngọc Tuệ
Đại diện Phong Trào Du ca Viet Nam và Nhóm Ngưđi Việt đọc tại
( Nhà Quàn Lakeside Chapel, Westminster Memorial Park
14801 Beach Blvd., Westminster, CA 92683 USA)
và trong lễ Tiễn biệt Nguyễn Đức Quang tối hôn 2 tháng 4, 2011 tại NB Người Việt

Thưa Quí Cụ, Quí Ông Bà, Thưa các bạn của Phong trào Du ca Việt nam
Tôi xin thay mặt ban tổ chức buổi Tưởng niệm tối nay cám ơn tất cả Quí Vị đă đến để chúng ta cùng tưởng nhớ về Nguyễn Đức Quang.Tôi xin mượn lời m ột người từng nghe Anh hát trong số hằng triệu người cùng thế hệ chúng tôi .Các đoạn này trích từ bài viết của anh Trần Nam B́nh, đang sinh sông tại Sydney
‘” Thế hệ nào cũng cần một thần tượng. Anh Quang là thần tượng cho thế hệ chúng tôi, những học sinh trung học miền Nam Việt Nam trong thập niên 1960. Qua du ca, anh đă khích động học sinh chúng tôi. Anh đă làm cho chúng tôi tự hào làm con dân nước Việt,
làm học sinh miền Nam Việt nam. Trải qua bao nhiêu thăng trầm của lịch sử, chỗ đứng đặc biệt của anh trong trái tim chúng tôi không bao giờ thay đổi.
Lúc c̣n ở Saigon, tôi c̣n được nghe anh hát vài lần..
Khi anh đến Sydney lần đầu năm 2001, vợ chồng chúng tôi rát vinh hạnh được tái ngộ, nghe và hát với anh những bài du ca bất hủ của hơn 30 năm trước...
Anh Quang đă bỏ phần lớn cuộc đời phụng sự người yêu “ Nguyễn Thị Quê Huơng”.Anh ra đi quá sớm và quá nhanh khi vẫn c̣n rất nhiều ư chí và năng lực phục vụ người Việt, nước Việt. Sự ra đi của anh quả là một tang chung, một mất mát lớn cho tất cả người Việt khắp nơi trên thế giới, những ngươ đă, đangvà sẽ hát “ Việt Nam Quê Hương Ngạo Nghễ.”. Xin vĩnh biệt anh.
Thưa quí Vị, đúng như Anh Trần nam B́nh đă viết
Lúc c̣n sống anh Quang đă tha thiết yêu “Nguyễn Thị Quê Hương” nên khi anh ra đi anh đă được nhiều thế hệ người Việt yêu mến và luyến tiếc.
Cách nay không lâu, trong một dịp đón tiếp một nhà văn trong nước đi ra hải ngoại cũng ở trong pḥng sinh-hoạt này, anh Quang đến ngồi cạnh tôi..
sau khi trao đồi, tôi hỏi anh tin tức về cuộc “ḥa giải” “Trên đồi Arlington”
anh lắc đầu..bảo tôi là “phải chờ bọn trẻ con cháu ḿnh sau này nó giải-quyết..sau đó...
T́m hiểu ước nguyện của Anh Quang. Tôi t́m dược hai điều chínhsau đây:
“ a/ hăy sáng tác thật nhiều, xoáy vào hướng ‘phát hiện sự thật” để gây ư thức và
b/ để cho lớp trẻ giải quyết trong tinh thần mà anh em ḿnh lâu nay đă phổ biến.”
Những năm sau này Anh Quang muốn đưa Du ca trở lại trong nước để giới thiệu cho lớp trẻ sau 75. Theo tôi điều này là một tiên liệu tính toán rất đúng. Tất cả chúng ta hăy cầu nguyện cho điều này được thực hiện như sở nguyện của Trưởng Nguyễn Đức Quang. Chúng ta hăy cám ơn Nguyễn Đức Quang thật nhiều và nhớ ơn Anh măi măi.
.Xin Anh đừng quên phù hộỉ cho Anh Em chúng tôi trong sứ mạng của mỗi người.
Xin cầu chúc linh hồn Anh an nhàn nơi chốn vĩnh hằng.
Xin cám ơn tất cả Quí Vị và các Bạn
Hoàng Ngọc Tuệ
 


Lời Trầm Buồn Trao Anh
Nguyễn Quyết Thắng


Lần cuối ngồi bên anh bên qúan café ở Place d'Itali, Paris

Anh Nguyễn Đức Quang qúi mến ,

Không có một điều ǵ đau buồn hơn là phải nói lời vĩnh biệt nhau , chỉ mới vài tháng trước đây ḿnh chỉ nói lời chia tay và hẹn gặp lại nhau thôi mà, suốt hơn 3 tuần lễ ngày và đêm bên nhau, em đă được nghe anh nói , nghe anh hát, nghe những lời tâm sự thật thầm kín thật qúi báu mà dường như anh chưa thổ lộ với ai, ḿnh đă hứa với nhau những điều phải làm, và anh đă hứa với em những công việc sẽ phải thực hiện trong năm nay, giờ anh nằm thờ ơ, lặng lẽ, làm bộ quên…
Anh Quang kính, biết anh qua tiếng hát trên đài phát thanh, với những bản nhạc “ Anh Em Tôi - Đường Việt Nam-Việt Nam Quê Hương Ngạo Nghễ” của những năm 1965, với 16 tuổi đời em chẳng biết yêu nước là ǵ ? thế nhưng em đă theo anh từ đó . Lần đầu tiên từ chốn xa trở về , được nh́n và nghe anh hát từ một góc nhá nhem tối với “ Nỗi buồn nhược tiểu “ ḷng em đă trùng xuống bởi tiếng kêu gào thống thiết của  t́nh yêu-thân phận và quê hương măi măi vẫn đen tối không lối thoát :

“ Tôi chót sinh ra làm dân nhược tiểu , nỗi nhọc nhằn trĩu nặng đôi vai”
“ Tôi chót sinh vào nước chia cắt – t́nh anh em máu chẩy thành ḍng”
“Ơ hay Thượng Đế có buồn chứng dám dùm những linh hồn “
“Người dân tôi nh́n tương lai nước mắt tuôn tràn đầy “

bất chợt nước mắt tự đâu rơi xuống , em đă cảm thông với anh ..
Và  45 năm sau , được nh́n và nghe anh hát lần cuối cùng “ Trên Đồi Arlington “ cũng vẫn măi  tấm ḷng quặn hiu đó, vẫn hơi thở thống khổ  và trái tim vỡ nát đó, ḷng em đă được mở ra  với tiếng gọi t́nh người  trong con người :

“ Này bạn, cùng chiến đấu,
cùng gục ngă viên đạn ngược đường bay
Về đây, cùng tới đây, chia nhau nghĩa trang này
không lời hờn oán đắng cay
Bắc Nam cùng mạch sống!
Thắng thua đều anh hùng !
Bốn mùa hoa nở rộ, dưới mộ đài hùng tráng
chung ḍng “Tổ Quốc Ghi Công”

Xin giới thiệu hồn này từ cầu Đồng Hới,
hồn kia cuối Trường Sơn
Đồng lúa xanh, có lắm anh đi nhẹ nhàng,
có người thịt nát xương tan
Nay mộ phần, rào quanh bằng oán thù,
một lần thành thiên thu,
sống hay là đă chết đều mất lối bơ vơ.
……
Triệu linh hồn oan khuất-
Chiều nay xa quê nhà
C̣n chỗ không người lính gác,
chúng tôi về đây nằm,
trên đồi Arlington

Và bây giờ, anh đă thực sự về nằm nơi đây, nơi xứ lạ quê người này , không mang theo “lời chê, tiếng khen, không mang theo hờn oán đắng cay “ anh đă để lại nguyên khối óc cho bằng hữu của anh, anh đă để lại nguyên con tim cho người yêu của anh , và hơi thở nhọc nhằn cho người dân Việt của anh. Anh đă để lại những hịch truyền qua những tác phẩm anh viết , về nhân tính anh đă  nói ,em đă học được của anh về t́nh yêu nhân loại như : “Từ Nay Gánh Vác”,
t́nh yêu đằm thắm “ Chiều Qua Tuy Ḥa “,
t́nh yêu rực lửa “ Về Đồi Hoang “,
t́nh yêu dại khờ “ V́ Tôi Là Linh Mục “,
t́nh yêu tự hào bất khuất “ VN Quê Hương Ngạo Nghễ “ 
t́nh yêu dân tộc “ Cho Đồng Bào Tôi “
t́nh yêu bằng hữu “ Anh Em Tôi “,
T́nh yêu Đồng Đội “Đuốc Hồng Tuổi Trẻ “,
t́nh yêu lứa đôi “ Cần Nhau “,
t́nh yêu chia sẻ “ Người Yêu Tôi Bệnh “,
t́nh yêu đằm thắm : “ Bên Kia Sông “,  
t́nh yêu hiến dâng “Đoàn Ta Ra Đi”,
t́nh yêu phẫn nộ “ Ruồi Và Kên Kên”,
t́nh yêu mời gọi “ T́m Về Công Trường “,
t́nh yêu thân phận “ Xương Sống Ta Đă Oằn Xuống”,
t́nh yêu tủi hổ “ Nỗi Buồn Nhựợc Tiểu”,
t́nh yêu phẫn uất “ Bọn Lái Buôn Ở Khắp Nơi “,
t́nh yêu hoài niệm “ T́nh Tôi Con Dốc Nhỏ”,
và t́nh yêu dung thứ, thức tỉnh “ Trên Đồi Arlington” v..v..

Tất cả t́nh yêu của nhân loại đều hiện hữu trong anh, anh tỏ t́nh mạnh mẽ bằng tiếng hát , và trao t́nh bằng nụ cười .
Lần cuối ngồi bên anh bên qúan café ở Place d'Itali, Paris đột nhiên anh đề nghị :
“ Chiến chụp cho anh và Thắng chung một tấm ảnh ở đây đi ! biết đâu nó chẳng “đi vào lịch sử” hi …h́ “.. Không ngờ nó “đi vào lịch sử “ của anh em ḿnh thực sự, một kỷ niệm em không thể quên được . Cám ơn anh đă nuôi lớn tâm hồn em, cùng được rong ca bên nhau trên con đường Việt Nam vô tận, hôm nay tiếng hát của anh vụt bay nhanh lên cao, nhưng chắc chắn dư âm của nó sẽ c̣n vang vọng măi trên mặt đất này, anh đi để lại niềm thương tiếc cho bao người, với riêng em, anh để lại cho em thật qúa nhiều điều dặn ḍ qúi báu lẫn những khó khăn em chắc sẽ không chu toàn nổi, qúi mến anh bao nhiêu , em lại giận anh bấy nhiêu .. anh đi vội vă qúa, ḿnh c̣n qúa nhiều việc phải làm mà....

Nguyễn Quyết Thắng


Quang ơi
Hôm nay, tôi mở email chậm v́ có một ông cha người da đen đến thăm.
Trần Quang Hải gửi tin về sự ra đi của Quang sau một thời gian dài nằm trong coma.....Tôi giậc bắn người...v́ đêm hôm qua, ngày hôm qua, tôi vẫn c̣n đang mong chờ tin Quang hồi phục....
Thế là từ đây tụi ḿnh sẽ chỉ c̣n gặp nhau trong mơ mà thôi.....
Cuộc đi thăm bè bạn hồi năm ngoái của Quang là một kỷ niệm đẹp đối với mọi người.
Tôi nhớ măi khi gặp Quang ở cửa pḥng sinh hoạt, câu đầu tiên Quang nói với tôi là tưởng đă chết năm trước rồi, chứ đâu có ngờ được gặp lại Oanh ở đâu. Hôm đó, t́nh thật tôi cũng rất bận, nhưng cũng cố thu xếp mọi việc nhờ con trai chở mẹ đến thăm bác Quang....và phải về ngay, v́ có người chờ đợi tôi ở nhà.
Nh́n da mặt hồng hào, dáng người nhanh nhẹn của Quang, vẫn như cách đây 40 năm, tôi không nghỉ Quang bỏ cuộc chơi quá sớm, bỏ bạn bè quá nhanh để đi vào cơi vĩnh hằng.
Trong suốt thời gian Quang nằm ở bệnh viện, tôi vẫn hằng nghe ngóng t́nh h́nh Quang qua bè bạn, nhất là qua trang Du Ca để thông báo tin tức của Quang......
Tôi vẫn hy vọng Quang đứng dậy với mọi người, tôi vẫn hy vọng Quang nghe lời cầu nguyện của mọi người cho Quang mau tỉnh lại.Nhưng lần này, th́ Quang đă bỏ cuộc hẳn, để làm cuộc hành tŕnh mới với những bè bạn đă về bên kia thế giới...và Quang cứ việc tiếp tục rong chơi nhế, sẽ có ngày chúng ta lại gặp nhau và sẽ cùng nhau hát lại những bài ca khai phá tự thuở nào.
Khi tôi viết những gịng chữ này cho Quang, th́ chắc là Minh Thông đă đến gần Quang, để hai người trở lại như lúc mới đầu yêu nhau.
Nhớ phù hộ cho con cháu và lôi cuốn các bạn du ca khắp nơi tiếp nối con đường Quang đă đi qua nhé.
Và mỗi khi du ca cất tiếng hát, th́ Quang phải có mặt bên cạnh nhé.
Con chim đầu đàn của ban Trầm Ca đă tách rời nhóm để đi t́m một chân trời mới,
Phong trào Du Ca mất đi người trưởng sáng lập tài ba
Tất cả chúng ta tiếc nuối một người bạn thiệt thân vừa qua đời...

Thương yêu
Phương Oanh.

PHÂN ƯU

Nhận được  tin đau buồn ,người anh cả nhạc sĩ Du Ca NGUYỄN ĐỨC QUANG đă ra đi về cơi vĩnh hằng , lúc 4 giờ sáng  Chủ Nhật ngày 27 tháng 3 năm 2011
Nhằm ngày 23 tháng 2 năm Tân Măo tại Bệnh viện Fountain Valley Regional Hospital, California, hưởng thọ 68 tuổi.
Xin thành kính phân ưu cùng tang quyến và đại gia đ́nh Du Ca Việt Nam.

Đ̣an Du Ca Ḥa Lan


Nói với nhạc sỹ Duca Nguyễn Đức Quang

Với không gian này, Việt Nam quê hương ngạo nghễ xin cầu nguyện linh hồn nhạc sỹ Duca Nguyễn Đức Quang ĺa bỏ anh em chúng tôi đi rồi. Đi hát Duca

    Xưa ngàn năm trước của thập niên 60 thế kỷ qua. Em nghe bài hát "Xin nhận nơi này là Quê Hương". Khi mùa mưa về c̣n lem nhem bước trên ngỏ trơn đúng với quê hương thứ...Pleiku. Thật là nhận là chọn

    Trong chương tŕnh CPS được nghe bài " Việt Nam quê hương ngạo nghễ" thế rồi nhạc Duca đi vào hồn máu xương ḿnh.

    Mỗi lần gặp các anh em Duca hỏi làm thế nào mà anh mê Duca vậy. Nguyễn Thiện Cơ th́ bảo tôi gặp Duca, anh Nguyễn Đức Quang sinh hoạt với toán Hoa Mùa Xuân rồi mê. Chị Danh vợ anh Bùi Công Thuấn bảo tôi về gặp anh Thuấn ở 114 Sương Nguyệt Ánh Sài G̣n rồi mê cả hai. Đặng Mục Tử th́ bảo Duca sẽ ở suốt cuộc đời tôi.

    Chào nhạc sỹ Duca Nguyễn Đức Quang. Em Nguyễn Phi Thái biết Duca qua người bạn tác động ở đoàn Duca Trùng Dương - B́nh Định. Em thành lập Duca ở Pleiku năm 1969 ba năm sau chuyển bến về sinh hoạt đoàn Duca ḷng mẹ Ban Mê Thuột với Nguyễn Quyết Thắng 83 Lê Văn Duyệt BMT.

    Đă gặp các anh trưởng Hoàng Ngọc Tuệ, Ngô Mạnh Thu, Giang Châu, Hoàng Gia Hùng. Những người ḿnh gặp ḿnh yêu mến họ sống với ḿnh ngắn ngủi quá.

    Một lần đọc cáo phó tin Đỗ Ngọc Yến qua đời từ đó gặp được Bùi Công Thuấn và liên lạc với anh em Duca c̣n lại ở Việt Nam, là măn nguyện. Vẫn c̣n một người mà mọi người biết đến nhiều bài hát "Việt Nam quê hương ngạo nghễ" được yêu cuồng yêu vô bờ bến. Nghe trên đài quốc tế thính giả bảo tôi thích bài "Việt Nam quê hương ngạo nghễ" cho tôi xin bài nhạc đó. Mọi người cần, họ xin, họ nhờ, họ cậy. Ví dụ em mà đứng cạnh đó em hát thay cho anh có được không.

    Anh Nguyễn Đức Quang cách đây 2 năm biết tin anh về Việt Nam đi Bắc Hà. Đón đường trên điện thoại để đến Đà Lạt nghỉ tết với anh nh́n con người bằng da bằng thịt "v́ tôi là linh mục".

    Anh đă đi rồi tôi không gặp đọc một đoạn Nguyễn Hữu Nghĩa viết "đây là tiền đổ xăng anh ghi để trên vàng để Nghĩa không đạp xe bằng chân nữa". Một người nằm xuống để người thân "anh sẽ về"..."em đă đến" nhỏ lệ tri ân.

    Nhận được tin "người yêu tôi bệnh" sau 45 ngày nghỉ ngơi nay Nguyễn Đức Quang đă đến tức là đă đi hát nơi xa. Không gặp được anh th́ thôi có lời xin lỗi. Fa Thăng vừa rồi về Ban Mê Thuột em không biết. Chào thân yêu. Nhất đi th́ nh́ nổi anh Quang dặn Thắng làm ǵ cố nghe lời "từ nay gánh vác". Nguyễn Quyết Thắng nhớ 1000 Duca viên chúng ta ngày xưa c̣n đếm được trên đầu ngón tay ở Việt Nam. Lạc lỏng lắm.

    Chúng tôi tuyên xưng yêu thương nhau qua tiếng hát Duca. Chúng ta không chờ rồi cũng sẽ thấy sẽ có Nguyễn Đức Quang trong văn học sử Việt Nam như là một Nhất Linh trong "Tự lực văn đoàn" thuở xưa. Chúng ta hănh diện là chúng ta làm điều đúng là hát Duca. Em xin lỗi anh một điều sai là không được gặp anh. Chào anh Quang nhé.

    Nhân đây em đề nghị với toàn thể anh em mỗi năm có một ngày hát dành cho những anh em Duca ở quê nhà cũng là ngày mất nhạc sỹ Nguyễn Đức Quang.

    Nguyễn Đức Quang đă trẫy tiếng hát.

                                                                                   Nguyễn Phi Thái Duca Việt Nam.


Chia buồn
Cùng với tất cả những người đă quen biết hay chưa quen biết, chúng tôi bầy tỏ ḷng vô cùng thương tiếc Anh Nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang, cây cột trụ của Phong trào Du Ca Việt Nam, mới qua đời v́ bạo bệnh vào ngày 12 tháng 3.
 
Thành kính chia buồn với anh Fa Thăng và toàn thể các Anh Chị Em trong Du Ca, với Chị Quang và toàn thể tang quyến. Nguyện cầu hương linh người quá văng sớm văng sanh Cực Lạc Quốc.
 
Trân trọng,
Francis Khúc
TM Ban Biên Tập Nguyệt san Người Việt Illinois
Hội Người Việt Illinois

Di xa vua ve, nghe tin anh Nguyen Duc Quang moi tu gia ban be vinh vien.
Mot thoang bang hoang.
Xin gui loi chia buon den gia dinh Du ca, va rieng voi anh chi Thang, mot
nguoi ban rat than cua anh Quang.
Moi vai thang truoc day thoi, vua gap nhau... bay gio da...
Nhung dieu an ui la anh Quang ra di trong suoi nhac, trong am ap tinh ban
be, nguoi men mo, la dieu rat it nguoi trong chung ta co diem phuc duoc
huong.
 
Tran trong
T/m nhom Cai Dinh
www.caidinh.com
Nguyen Hien


Anh Thang tinh tam no'i chuyen voi anh Nguyen Duc Quang, dan do anh yen tam ra di nha anh Thang.

Uttt  Hương


Kinh Anh Fa Thang,
Dt xin duoc gui loi chia xe noi buon lon lao nay den Anh va DCVN. Dt xin loi anh trong lan truoc da so suat de lac thu cua anh ve chuong trinh Nhac NDQ tai San Jose va da khong tra loi truc tiep duoc den Anh. Chuong trinh da rat thanh cong vi so nguoi yeu nhac Du ca va Anh Quang kha dong ngoai du tuong. Rat han hanh duoc biet anh Fa Thang qua lan trao doi ve buoi nhac vua roi va Dt xin duoc tran trong gui loi chia buon den Gia dinh Du ca ve su mat mat khi ANh Quang t gia chung ta.
Voi tat ca long tran quy,
Dong Thao
Cac Anh chi than men,
Sang som nay Dt da giat minh thuc day vi cu phone cua Chi BH tu mien Nam California goi den. Nhin thay ten chi hien len trong may vao gio phut qua som cua mot ngay la Dt da vo cung hoi hop va lo lang so nghe tin khong vui ve Anh Quang. Va qua that, chi da nghen ngao bao cho Thao biet la anh Quang da lang le roi bo chung ta vao rang sang dem hom qua, thu Bay ngay 03-26-2011!!!! Dt va chi cung khoc voi nhau tren phone va cung nhac lai nhung ky niem dep da co trong nhung sinh hoat van nghe voi Anh Quang,dac biet trong Buoi nhac Du ca NDQ vua qua tai Orange County vao thang Muoi nam roi.
Dt xin gui loi chia xe noi buon lon lao nay den Gia dinh Anh Quang, den Gia dinh Du Ca Viet Nam, chung ta vua da mat mot nguoi Anh nghe si dang quy ve ca tai nang,dao duc cung tinh tinh luon vui tuoi va diem dam.
Than quy,
Dong Thao 

Tôi đến từ núi lạ

Hát mấy lời tăm tối

Mang dấu buồn trên ḍng cuồng lưu

Trong suốt cuộc sinh tồn

Anh có đợi lời tôi

Dù úa tàn mấy ngọn trầm hương

Tôi buồn cuối ngày khiêng lời anh nằm hấp hối

Qua vùng đất xưa du hồn bay về chốn bụi

Quê hương bây giờ chắc cũng buồn v́ một tiếng ca

Thầm nuôi lại trái tim ngậm những lời mệt mỏi

Này người du ca muôn thuở

Anh có nghe ǵ không

Quê hương đang lắng nghe

Và đồng bào đang lắng nghe

Người ta nghe văng vẳng ở khắp nơi trên mặt đất đầy đau khổ này

Những người du ca đang hát bản du ca cuối cùng như một lời cầu nguyện

Tôi đă thấy những tấm ḷng nhân ái băng bó vết thương cho tiếng hát 

Tôi đă thấy những bàn tay cứu rỗi cho cây đàn vang vọng

Tôi biết người t́m về phía hư vô

Khiêng câu hát  buồn như viên gạch cũ

Theo đoàn người chậm bước qua con phố

Dàn kèn đồng nghẹn những khúc  âm ma

Tôi muốn hát cho cây cỏ nghe

Những chữ viết bằng âm đầu t́nh tự

C̣n sót trên tường vôi một thời quá khứ

Những bàn chân trôi giạt vào cuộc lữ

Cũng dừng bên quán nhớ bùi ngùi

Tôi có những niềm vui nằm trong tủ sách

Những niềm vui âm ỉ đời người

Và những vẻ đẹp của những nét đớn đau đốt cháy mọi tiếng cười

Tôi có những niềm vui treo ngoài lồng ngực

Nép ḿnh sau những rặng trường xuân

Sau cánh cửa cuối cùng ḷng anh vừa khép lại

Ôi cuộc đời

Ôi nhân loại

Để đắp đổi đợi chờ từ năm tháng

Ới tôi là kẻ bổng mừng

Vói tay gỡ anh ra xa khuất mái ưu phiền

Buổi sáng ở Sài G̣n

Mặt trời không c̣n đẹp nữa

Chốn quê người gió tháng ba vẫn c̣n thổi lạnh.

PHAN NI TẤN

03/2011


Uyên Nguyên

Từ ngày anh Ngô Mạnh Thu mất đi th́ tôi không c̣n dịp đến nhà Anh nữa. Ngôi nhà ngày ấy cũ, nằm im ĺm trên mấy trăm thước sân vuông đối diện một ngôi trường trung tiểu học, mỗi ngày nghe rộn tiếng reo ḥ của đám học sinh lũ lượt tựu tan. Bấy giờ, ngôi nhà ấy chưa xây cất khang trang như những năm sau này.

Nghĩa là từ lâu lắm, tôi không c̣n dịp ngồi bên Anh để được nghe kể lại, được chia sẻ những mẩu chuyện xưa, nay của tuổi trẻ đất nước, trước sau như niềm thổn thức đeo đẳng một dân tộc trót mang thân phận như NỖI BUỒN NHƯỢC TIỂU, nghe xung quanh nghiêng ngă cợt cười, vậy mà vẫn ngạo nghễ, vẫn kiêu hùng, vùng lên “DƯỚI ÁNH MẶT TRỜI”. Mặt trời rực rỡ màu máu xương đă chảy thành ḍng, hằn đục ḷng sông của ṇi giống Tiên Rồng trải dài trên ḍng sử lịch bi tráng:
Máu ta từ Thành Văn Lang dồn lại
Xương da thịt này cha ông miệt mài
Từng ngày qua, cười ngạo nghễ đi trong đau nhức khôn nguôi…
(VIỆT NAM QUÊ HƯƠNG NGẠO NGHỄ, 1966)

Rồi sau những năm dài, vẫn nghe đâu đó tin Anh, như phân thân đeo đuổi nhiều hoạt động thanh niên xă hội ở trong nước, rồi trở lại Hoa Kỳ, tiếng hát Anh những ngày gần đây lại dậy vang ở những buổi tŕnh diễn Cộng Đồng, ở pḥng sinh hoạt nhật báo Người Việt, ở Viện Việt Học v.v…

Rồi vài bận gặp lại Anh ở ṭa soạn, Anh đa đoan với những sáng tác mới và lịch sinh hoạt tŕnh diễn văn nghệ, những chương tŕnh phỏng vấn, giới thiệu..., nên Anh em chỉ nh́n nhau cười, chào và im lặng, sự im lặng thầm hiểu là, hăy cứ dâng cao, tràn lên như một ḍng sông, miên man chảy như tiếng nhạc trầm bổng. Trong thế giới hoạt động thanh niên, nhạc là sức sống chuyên chở tuổi trẻ trổ ra biển lớn. Điều đó khẳng định trong ḍng nhạc du ca của Nguyễn Đức Quang!

Sóng Việt về, sóng Việt về
Trôi từ lẻ loi non cao xa xôi, trôi măi
Trôi từ lạch kinh trôi ra sông con
Rồi từ sông con trôi đi xa hơn
về tới bể khơi.


Sóng trôi trên Bạch Đằng
Sóng reo trên Nhị Hà
Trôi bao giấc mộng cuồng xâm của ngoại bang



Triều dâng sóng Việt trôi đi điêu tàn…
(SÓNG VIỆT, 1965)

Lời nhạc Nguyễn Đức Quang không chỉ để hát, mà thúc dục tuổi trẻ mạnh mẽ lên đường, như Cha Ông một ngày xa xăm bàn chân đau nhức gông xiềng, vẫn hiên ngang, ngạo nghễ, như sóng tràn tới:
Ta như nước dâng dâng tràn có bao giờ tàn
Đường dài ngút ngàn chỉ một trận cười vang vang
Lê sau bàn chân gông xiềng của thời xa xăm
Đôi mắt ta rực sáng theo nhịp xích kêu loang xoang.


Ta khua xích kêu vang dạy trước mặt mọi người
Nụ cười muôn đời là một nụ cười không tươi
Nụ cười xa vời nụ cười của ḷng hờn sôi
Bước tiến ta tràn tới tung xiềng vào mặt nhân gian.
(VIỆT NAM QUÊ HƯƠNG NGẠO NGHỄ , 1966)

Lời ca, vừa cất lên thành tiếng đă “VỖ CÁNH CHIM BAY” trên bầu trời lộng, từng nhịp điệu như nước sông tràn tới chực vỡ bờ, mà âm ba th́ mở rộng thênh thang một nẻo về nguồn cội:
Từ Nam Quan Cà Mau từ non cao rừng sau gặp nhau do non nước xây cầu.
Người thanh niên Việt Nam quay về với xóm làng tiếng reo vui rộn trong ḷng.
Cùng đi lay Trường Sơn cùng đi xoay Hoành sơn cùng đi biến rừng hoang ra lúa thơm
Vượt khơi ra đảo xa lướt ngàn nước sông nhà ta đắp bồi cho mẹ cha.
(VỀ VỚI MẸ CHA, 1965)

Trong t́nh tự của cội nguồn không phai dấu theo thời gian và không gian, nhạc Nguyễn Đức Quang vẫn cứ vang bay trùm lấp lên tuổi trẻ Việt Nam khắp mọi nẻo đường quê hương khởi đi từ những thập niên 60 và đoan chắc, vẫn ‘NHƯ MÂY TRÊN CAO”, lừng lững bay suốt trên bầu trời Âm nhạc Việt Nam qua mọi thời đại, khi con tim Việt Nam vẫn c̣n thao thức lay nhịp, để nhắc nhở tuổi trẻ:

“C̣n Việt Nam, triệu con tim này c̣n triệu khối kiêu hùng.”
(VIỆT NAM QUÊ HƯƠNG NGẠO NGHỄ, 1966)

Tuổi trẻ trong và ngoài nước, mấy ai không một lần được nghe hay chính ḿnh, một lúc rất tự nhiên đă nghêu ngao hát lời của ca khúc này. Và chỉ cần tiếp tục hát, truyền cho nhau tiếng hát hôm nay, ḥa chung đôi tay vỗ đều nhịp anh em như cách giữ sáng cho NIỀM HY VỌNG VƯƠN LÊN, th́ tôi chắc một ngày Việt Nam như nỗi ḷng thao thức trông đợi của nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang, sẽ vươn vai thẳng dậy trước mặt nhân gian, kiêu hùng “DƯỚI ÁNH MẶT TRỜI.”

Lịch sử đất nước đă minh chứng vai tṛ của những Phong trào thanh niên trong mọi thời quật cường của dân tộc, mà v́ vậy Phong Trào Du Ca Việt Nam từ khoảng giữa thập niên 60 trở đi, với những trang thanh niên xốc xáo lên đường VỀ MIỀN GIAN NAN, tâm nguyện TỪ NAY GÁNH VÁC; và bằng thành tựu cho ra đời hàng ngàn ca khúc chuyên chỡ tính nhân bản giữa thời cuộc phân chia đôi bờ Nam - Bắc, đă khẳng định vai tṛ tất yếu của ḿnh trong ḍng lịch sử tranh đấu hào hùng và xây dựng quê hương. Ḍng nhạc của Nguyễn Đức Quang v́ vậy, đă thành Sử Việt.

Thương quư, kính tiễn Anh,
Nhạc sĩ Đầu Đàn Du Ca Việt Nam Nguyễn Đức Quang
 


Toi dau buon thong bao cung qui Vi nguoi ban than yeu cua chung ta,
Nhac Si Du Ca dau dang, tai ba cua chung ta da vinh-vien ra di luc
4 gio sang, ngay Chu nhat 27-thang 3-2011 tai benh vien Founain Valley,
Orange County, California.
Hoang Ngoc Tue
 

PHÂN ƯU

Được tin nhạc sĩ Du Ca NGUYỄN ĐỨC QUANG đă thanh thản đi về cơi vĩnh hằng lúc 4 giờ sáng  Chủ Nhật ngày 27 tháng 3 năm 2011
Nhằm ngày 23 tháng 2 năm Tân Măo tại Bệnh viện Fountain Valley Regional Hospital, California, hưởng thọ 68 tuổi.
Xin thành kính phân ưu cùng tang quyến và đại gia đ́nh Du Ca Việt Nam.
BÙI BÍCH TÂM. ĐOÀN BẰNG HỮU. HỒ THANH NGẠN. ĐOÀN HOÀNG. MẶC TRÍ. BÍCH NHĂN HỒ.


Nghĩ về anh, Nguyễn Đức Quang

Tôi nhỏ hơn Nguyễn Đức Quang 7 tuổi, gọi anh bằng “anh”, xưng “em”, từ khi tôi mới được 15. Tôi học ở Tây Ninh, cuối tuần về Sài G̣n sinh hoạt du ca. NĐQ từ Đà Lạt về, và ở luôn Sài G̣n, thỉnh thoảng mới về Đà Lạt thi cử ở trường Chính trị Kinh doanh và thăm gia đ́nh. Hai anh em ngụ ở cái gác xép trong nhà để xe của anh Hoàng Ngọc Tuệ, số 114 đường Sương Nguyệt Anh.
Con đường này ngộ lắm. Đường nhỏ và ngắn, song song với đường Bùi Thị Xuân (có nhà anh Đỗ Ngọc Yến) và Hồng Thập Tự, nối hai đường Lê Văn Duyệt và Bùi Chu (có trụ sở Hướng Đạo Việt Nam). Cái ngộ nhất của đường này là phía bên Bùi Chu, bảng tên đường ghi là “Sương Nguyệt Ánh”, trong khi phía bên Lê Văn Duyệt, bảng ghi “Sương Nguyệt Anh”. Đâu mất tiêu cái dấu sắc, và kiểu chữ, cỡ chữ cũng khác, rơ ra là bảng được thực hiện vào hai lúc khác nhau, do hai người khác nhau.
Tôi thắc mắc hỏi anh Quang: “Anh hay Ánh?” Có lẽ đang bực điều ǵ đó, hoặc nghĩ rằng tôi c̣n con nít mà đă lẩm cà lẩm cẩm, nên anh lầm bầm đáp bừa: “Chả biết là con mụ nào!” Lát sau, anh trả lời nghiêm chỉnh: “Sương Nguyệt Ánh”.
Cho đến ngày nay, rất nhiều người vẫn nghĩ như anh Quang. Ngay trong cuốn “Sài g̣n vang bóng” (2011) mà tôi đang lên trang giúp ông Hoàng Hải Thuỷ, cũng ghi là “Sương Nguyệt Ánh”, mặc dù tác giả biết “con mụ nào đó” là con gái cụ Đồ Chiểu, và viết rằng (đại ư): con gái ở đây mà ông bố (tức đường Nguyễn Đ́nh Chiểu) ở tuốt bên Tân Định, làm sao mà đi thăm!
Nhân đây, cũng xin nói lại cho đúng: Sương Nguyệt Anh, không có dấu sắc, tên thật là Nguyễn Xuân Khuê, con gái thứ năm của Nguyễn Đ́nh Chiểu, bút hiệu là “Nguyệt Anh”, sau khi chồng mất, bà ghi thêm chữ “Sương” (goá phụ) vào trước bút hiệu. Sương Nguyệt Anh là bà chủ báo đầu tiên của Việt Nam, tờ “Nữ giới chung”.
Đường Sương Nguyệt Anh rợp bóng mát của hai hàng cây rất cao rất to. Hỏi “cây ǵ?”, có người bảo là cây sao, có người nói là cây dầu; sau tôi mới biết, “sao” hay “dầu” cũng vẫn là một cây, “sao” là chi, “dầu” là họ, tên khoa học của nó là Hopea odorata. Mùa lá rụng, tôi thường thơ thẩn nh́n lá khô đuổi nhau bay lăng quăng trên mặt đường, nh́n quả khô “nhảy dù” xuống với hai nhánh quay tít như chong chóng. Nhưng, thích mắt nhất không phải là lá bay hay quả rụng, mà có lẽ là những tà áo trắng trường Nguyễn Bá Ṭng bên đường Bùi Thị Xuân, tan lớp Chủ nhật, chiều chiều lũ lượt về ngang…
Trở lại với anh Quang và gác xép nhà để xe ở đường Sương Nguyệt Anh.
Anh có một chiếc Veloz Solex làm chân. Khi anh về Đà Lạt hay đi đâu xa, tôi lấy xe anh đi chơi khắp Sài g̣n, Chợ lớn,.. cho tới khi hết xăng th́ kéo cần máy lên, biến thành xe đạp, è ạch đạp về. Ít khi tôi có đủ tiền để đổ xăng. Sau đó anh Quang lại phải è ạch đạp xe ra đường Lê Văn Duyệt mua xăng, khi anh cần tới nó. Anh không rầy rà ǵ cả, chỉ ghim một tờ tiền vào mảnh giấy, để lên chiếc bàn nhỏ: “Chỉ được dùng để đổ xăng!” Từ đó không ai phải tháo mồ hôi ra đạp xe nữa.
Anh Quang chỉ có một cậu em – Tùng, ở Đà Lạt. Anh có rất nhiều bạn và rất nhiều đàn em, nhưng có lẽ thân với tôi hơn cả, v́ ở chung “nhà”. Tôi dùng xe anh, thỉnh thoảng mặc áo của anh, xài tiền anh cho và … đọc trộm nhật kư của anh (nói ra th́ mắc cỡ với mọi người, nhưng không nói ra, tôi mắc cỡ với chính tôi!) Nhật kư anh để ngay trên bàn, và ít khi gấp lại; khi cần bàn viết, tôi lại “phải” giở ra đọc. Đọc đi đọc lại, đọc tới đọc lui, thuộc ḷng c̣n hơn thuộc Kiều. Tất nhiên là tôi không bao giờ tiết lộ những điều anh Quang viết; tôi chỉ có thể nói rằng văn chương của anh trong sáng, lạc quan, yêu đời, kể cả những lúc anh buồn, giống như thơ t́nh Nhất Tuấn mà anh rất thích.
Cũng năm 15 tuổi, tôi bắt đầu viết ca khúc, và anh Quang là người sửa cho tôi những bài đầu tiên: Một ngày công tác, Lời một ánh lửa,.. Anh sửa tài ở chỗ là giúp cho bài hát hay hơn mà không làm mất bản sắc của nó. Có lần tôi thử đưa cùng một bài cho hai người sửa, bài Cờ dân chủ, phổ thơ Quách Thoại. Kết quả, bài anh Quang sửa hay hơn bài do Phạm Duy cải biên. Tôi giữ cả hai bài, khi th́ tŕnh diễn bài này, khi th́ sinh hoạt bằng bài kia; nhiều người cũng bảo tôi, bài do anh Quang sửa “hay hơn.” Đến lúc vượt biên, tôi mất cả hai bài. Anh Quang cũng vượt biên, bài của anh cũng mất, cứ ǵ bài của tôi. Có lúc đến chơi nhà Phạm Duy khi ông chưa về Việt Nam, hỏi, ông bảo “C̣n giữ chứ, để anh t́m xem”; nhưng sau đó không thấy ông nói ǵ nữa.
Ít ai biết NĐQ làm thơ. Tôi biết. Tôi phổ bài “Em đă đến” của anh thành ca khúc. Nhiều người hỏi anh Quang: “Em nào vậy?” Anh cười cười, nói lảng. Hỏi tôi, tôi lặp lại câu nói mà anh từng lầm bầm về cái tên đường: “Chả biết con mụ nào!”
Bóng hồng cai trị đời anh là chị Minh Thông, bạn cùng lớp và cùng nhóm với anh ở Chính trị Kinh doanh Đà lạt. Anh Quang sinh hoạt thanh niên th́ hăng hái nhưng học th́ lười …gần bằng tôi. Bài làm tập thể, có chị Minh Thông lo. Đi thi th́, như anh kể, có “thằng” Nguyễn Đức Quang khác “học khiếp lắm” ngồi bên cạnh gà bài. Đúng là thân cư thê và cung nô bộc, bằng hữu toàn sao sáng tụ hội! Rồi anh và chị Minh Thông cùng tốt nghiệp. Tôi chúc mừng anh, ḍ dẫm: “Đậu là quí rồi, cầm đèn đỏ th́ đă sao!” Anh chống chế: “Đâu có tệ thế! Ít nhất cũng trên dăm ba người chứ!”
Chị Minh Thông được sở làm gửi đi Phi Luật Tân tu nghiệp một năm. Năm đó, chúng tôi sống rất kỷ luật theo đúng chương tŕnh chị đă soạn sẵn cho 365 ngày: ngày nào, giờ nào làm việc ǵ, ăn cơm ở đâu, cuối tuần xem xi nê rạp nào, v.v. và và v.v. Hai anh em rất thuộc bài. Tới giờ, nh́n nhau hô lên một lượt: “Cơm tấm Trần Cao Vân!” hay “Xi nê Vĩnh Lợi!” Thế là phóng lên xe, cứ thế mà đi, khỏi phải nghĩ ngợi, sắp xếp làm chi cho lôi thôi mệt óc!..
Anh Quang nhập ngũ trước, làm quản ca trong đại đội SVSQ, và trưởng ban Văn nghệ của tiểu đoàn, ra trường về Cục Chiến tranh chính trị. Tôi nhập ngũ sau, cũng làm quản ca trong đại đội SVSQ, và trưởng ban văn nghệ tiểu đoàn, về tác chiến ở Kiến Hoà, chờ giấy tờ gọi về làm ty Dân vận như Vũ Thành An, Đỗ Việt Anh. Chưa về đâu cả th́ tới ngày miền Nam sụp đổ, tôi từ chiến trường về Sài G̣n, trốn cho tới ngày xuống thuyền, mang bà ngoại và vợ con vượt biên…
Cái nhà xe của anh Tuệ, ngoài anh Quang và tôi, đôi khi có thêm các anh Trần Trọng Thức (sĩ quan Hải quân, kư giả Việt tấn xă, sau này có lúc là chồng của kịch sĩ Kim Cương), Trương Lộc (kư giả, sau 1975 tôi mới biết là cán bộ nội thành) ngụ ở tầng dưới. Khách khứa th́ lu bù, toàn là chính khách và kư giả, ở nhà trên là khách của anh Tuệ, sau nhà xe, là khách của anh Thức. Anh Quang ít giao du với khách của anh Thức, nhưng qua lại thân mật với khách của anh Tuệ. Anh Thức gọi anh Quang là Nguyễn Đứt Cu. Có ǵ đâu, chữ Q, người miền Nam đọc là “cu” để khỏi phải chúm môi chúm miệng chi cho vất vả, c̣n /đức/ hay /đứt/, Trung và Nam kỳ phát âm như nhau!
Cũng ở cái nhà xe, Trịnh Công Sơn và Tôn-thất Lập thỉnh thoảng tới chơi, rủ rê tôi làm nhạc cách mạng, nhưng thấy không hợp, tôi không làm. Khác với cách tôi xưng hô “anh, em” với NĐQ, không hiểu sao tôi không xưng “em” với TCS và TTL, dù tuổi tác của hai người này lớn hơn anh Quang 5, 6 tuổi. Họ gọi tôi bằng tên, xưng tên hay xưng “ḿnh”, và bảo tôi cũng  xưng hô như vậy. Có lần Tôn-thất Lập khoe với tôi một bài hát anh mới viết xong, đă chép lại tử tế; nhưng không phải khoe bài hát, mà khoe thứ mực đen anh dùng, màu mực đen nhánh, khi khô th́ nổi lên, và đặc biệt, không bao giờ lấm lem. Để chứng minh, anh dấp nước bọt lên đầu ngón tay, bôi lên mực cho xem. Quả thực không lem, không nhoè! Tôi khen mực tốt, nhưng đùa: “Ai lại đi phun nước bọt lên tác phẩm của ḿnh như thế!” Anh Quang quay mặt chỗ khác, ph́ cười…
Nhà trên của anh Tuệ chỉ có hai pḥng, một pḥng cho anh và một pḥng cho hai người: em gái và cháu gái của anh. Khi hai cô xuất giá, pḥng trống; và anh Quang đă nhập ngũ, anh Tuệ lấy lại nhà xe để cất xe, gọi tôi lên ở trong khuê pḥng trước đây của hai cô. Khi tới phiên anh Tuệ cưới vợ, tôi dọn về căn gác của anh chị Ngô Mạnh Thu, cùng ngụ với nhạc sĩ Giang Châu, một bạn thân của anh Thu, cho tới ngày tôi nhập ngũ.
Từ khi NĐQ vào lính, ít khi tôi gặp lại anh. Từ khi tôi vào quân trường, rồi ra chiến trường, chẳng bao giờ tôi gặp lại anh. Cho tới sau 1975, anh đi tù cộng sản, rồi ra tù, anh em mới bàng hoàng gặp lại nhau. Anh Quang và anh Tuệ mua xe đ̣, chở khách kiếm sống. Tất cả chúng tôi đều t́m đường vượt biên, nhưng mỗi người một lối. Anh Quang mang tặng tôi cây tây-ban-cầm 12 giây mà anh thích và anh biết thuở nhỏ tôi cũng thích. Tôi hiểu là anh sắp đi, và chúc anh may mắn. Rồi tới phiên tôi, mua giấy tờ người Hoa, mang cả nhà xuống Cà mau nằm chờ, qua nhiều sự lôi thôi, cuối cùng rồi cũng ra khơi, sang tới đảo Bidong. Tôi gặp lại gia đ́nh anh Quang, chị Thông cùng các cháu Tường và Nhiên, ở đó. Anh được nhận sang Mỹ. Gia đ́nh tôi đi Canada. Lại một lần nữa chia tay.
Khi biết tin anh Quang bị lao phổi cấp tính, tôi và Nguyên Hương đến thăm, nhân dịp đi California. Rồi anh khỏi. Sau đó, trong một lần cùng Hưng Ca sinh hoạt 30 tháng 4 ở Sacramento, ngụ ở nhà bạn du ca Hoàng Gia Hùng, tôi gặp lại anh Quang. Đó là lần cuối cùng tôi gặp lại anh.
Tôi thấy anh khoẻ mạnh, nhiệt t́nh dù hơi mệt mỏi về tinh thần, nhưng không có dấu hiệu ǵ sẽ ĺa nhau ở tuổi 68, dù trước đó, những người bạn du ca của anh, và là bạn bè hay đàn anh của tôi, như Giang Châu, Lê Đ́nh Điểu, Trần Đại Lộc, Trần Đ́nh Quân, Lư Văn Chương, Trầm Tử Thiêng, Ngô Mạnh Thu,.. đă ra đi khá sớm, chưa ai tới tuổi 70, thậm chí, phần lớn chưa tới 60!
Viết về anh, chỉ bấy nhiêu, nhưng ḷng tôi ở với anh. Đường đời muôn vạn nẻo, nhưng chỉ có một nẻo để chúng tôi, chúng ta, mọi người, gặp lại nhau. Hẹn gặp lại anh, anh Quang!

Nguyễn Hữu Nghĩa


Nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang

đă vĩnh viễn chia tay
xin một phút mặc niệm
và xin cất cao tiếng hát
Việt Nam Quê Hương Ngạo Nghễ
để tiễn đưa anh
về vùng trời b́nh yên


Miên Du Đà Lạt & Hải Ngoại Thi Ca
Vĩnh Viễn chia tay cùng nhạc sĩ Du Ca

& Hướng Đạo Sinh Việt Nam

..............................................................

Thôi th́, th́ thôi anh đi

Lời giả biệt buồn như mùa Đông cuối,

Cầm tay anh gầy guộc.,

Hơi ấm này

C̣n xót lại bao lâu?

Bản nhạc t́nh

Anh dang dở viết

Ḍng nhạc buồn..

Như cánh nhạn đơn côi….

Vĩnh biệt anh,

Th́ thầm lời nói cuối

Thôi th́..

Th́ thôi ...Quang đi,

 ANH QUANG DA VINH BIET CHUNG TA LUC 4:00AM TODAY

CUC

....Ông da ra di luc 4g sang nay , chu nhat 27/3/11.
Xin bao tin buon den quy ban.

Bích Huyền
...............................................................................

Ca Nhac Si NGUYEN DUC QUANG da vinh biet tu gia chung ta va QUE HUONG NGAO NGHE. Cam on chi Bich Huyen va cac ban da dua tin, Xin thanh kinh phan uu cung tang quyen cua mot nguoi khong nhung duoc moi nguoi nguong mo ma con la nguoi ban dong hanh tren moi neo duong que huong.

Tran Nang Phung

VĨNH BIỆT THỦ ĐỨC, HƯỚNG ĐẠO SINH, NHẠC SĨ    NGUYỄN ĐỨC QUANG 
 
 
Nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang đă vĩnh viễn ra đi, hưởng thọ 68 tuổi
 
 
Nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang,
con chim đầu đàn của Du Ca Việt Nam, đă vĩnh viễn ra đi
lúc 4 giờ sáng ngày Chủ Nhật, 27 tháng Ba, 2011, tại California, Hoa Kỳ.
Hưởng thọ 68 tuổi.
 
BMH
Washington, D.C
WESTMINSTER (NV) - Nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang, một trong những người sáng lập Phong Trào Du Ca Việt Nam hồi thập niên 1960, vừa qua đời lúc 4 giờ sáng Chủ Nhật, 27 Tháng Ba, 2011, tại California, Hoa Kỳ, thọ 68 tuổi.

Nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang trong buổi sinh hoạt kỷ niệm 40 năm Phong Trào Du Ca, tổ chức tại pḥng sinh hoạt nhật báo Người Việt năm 2010. (H́nh: Dân Huỳnh/Người Việt)
Cách đây hơn một tháng, hôm 11 Tháng Hai, nhạc sĩ được đưa vào bệnh viện Fountain Valley chữa trị v́ tai biến mạch máu năo. Thời gian trong bệnh viện, nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang được chữa trị trong khu săn sóc đặc biệt, và không ai được phép vào thăm bệnh nhân.
Nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang bắt đầu sáng tác năm 1961, với ca khúc “Gươm thiêng hào kiệt,” dành cho phong trào Hướng Đạo.
Sau biến chuyển chính trị lớn ở miền Nam Việt Nam vào năm 1963, ông bắt đầu sáng tác các tác phẩm mang chủ đề thanh niên và những vấn đề đất nước. Đến năm 1964 th́ chuyển hẳn sang chủ đề tuổi trẻ, quê hương, dân tộc; xây dựng đề tài mới cho tập “Trầm ca,” hát nhạc tranh đấu xă hội và nhạc sinh hoạt thanh niên.
Ông là người tham gia thành lập Phong Trào Du Ca Việt Nam tại Sài G̣n năm 1966. Những ca khúc nổi tiếng của nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang trong số hàng trăm tác phẩm để lại, phải kể đến những bài “Việt Nam quê hương ngạo nghễ,” “Bên kia sông,” “V́ tôi là linh mục,” “Chiều qua Tuy Ḥa,” “Về với mẹ cha,”  “Xin chọn nơi này làm quê hương”…
Năm 1979, nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang định cư tại Hoa Kỳ và hoạt động liên tục trong ngành truyền thông ở Little Saigon. Ông từng là Giám Đốc Trị Sự và Chủ Bút báo Người Việt và là Tổng Giám Đốc đầu tiên của công ty Người Việt từ 1984 đến 1988. Trong thời gian này báo Người Việt phát triển từ tờ tuần báo lên 5 ngày một tuần. Ông cũng là người sáng lập nhật báo Viễn Đông.
Nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang sinh năm 1944 tại Sơn Tây, theo gia đ́nh di cư vào Nam năm 1954, định cư tại Đà Lạt năm 1958. Ông tốt nghiệp đại học Đà Lạt, phân khoa Chính Trị Kinh Doanh, khóa 1.
Vào lúc 3 giờ 30 chiều cùng ngày, Hội Đồng Trung Ương Hướng Đạo Việt Nam trao tặng cố nhạc sĩ này Bắc Đẩu Huân Chương trong chương tŕnh “Chiều nhạc du ca Nguyễn Đức Quang” tại nhà Emerald Bay, Santa Ana. Đây là chương tŕnh được dự trù thực hiện trước khi nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang qua đời.
Theo Hội Đồng Trung Ương Hướng Đạo Việt Nam, nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang gia nhập Hướng Đạo năm 1956, sau này trở thành trưởng và là linh hồn của Liên Đoàn Lê Lợi. Bắc Đẩu Huân Chương là huy chương cao quư nhất của phong trào Hướng Đạo Việt Nam trao tặng cho trưởng có công ǵn giữ và xây dựng một phương pháp giáo dục thanh thiếu niên. (Đ.D.)

Anh, sẽ bất tử như “Quê Hương Ngạo Nghễ”

Thế là chuyện phải đến. Anh đă ra đi thật rồi. Khi anh nằm bệnh viện, người bạn chuyển tin anh ra đi, tôi buồn. Rồi không  phải. Dù đa đoan công việc, tôi cũng cố gắng cầu nguyện cho anh. Anh ra đi hơi sớm so với tuổi bây giờ.

Nhớ lại ..

Lan Chi phỏng vấn Nguyễn Đức Quang tại Virginia năm 2005
Thuở sinh viên, không  biết từ đâu tôi nghe được bài “Việt Nam quê hương ngạo nghễ”. Khỏi nói, tôi mê mẩn ngay tức khắc. V́ tôi yêu nhạc hùng, dân hùng và chí khí hùng. Tôi ghét ủy mị sướt mướt nên những câu như “Lê sau bàn chân gông cùm của thời xa xăm, đôi mắt ta rực sáng ..” mê hoặc tôi vô cùng.
Một bài khác cũng làm tôi xúc động không  kém là “.. Không  phải là lúc chúng ta  ngồi mà căi suông. Không tin nơi nhau thế ta định nhờ ai bắc cầu?”
Tuy mê nhưng tôi bận học và không  tham gia cái ǵ ng̣ai xă hội nên không hề biết tác giả là Nguyễn Đức Quang. Phong trào du ca ra sao, tôi cũng không  tỏ tường.
Năm 2005, tôi gặp NĐQ đầu tiên khi anh đến Virginia để tham dự chương tŕnh nhạc gây quỹ cho trẻ em ǵ đó ở Việt Nam . Ấn tượng sâu đậm nhất là khi tôi hỏi rằng đa số nhạc sĩ vê già, hay có khuynh hướng nghiêng về đạo có thể Phật, Chúa hay Thiền th́ NĐQ trả lời , không bao giờ NĐQ viết những loại nhạc đó! Nghĩa là trái tim NĐQ lúc nào cũng thế, cũng rất trẻ trung, sôi nổi và luôn yêu đời, trong đời, chưa bao giờ muốn thóat đời..
Cũng trong 2005, tôi viết bài về một nhạc phẩm của NĐQ. Tiếc là tôi bị thất lạc bài đó. Chả hiểu web duca c̣n lưu lại không.
Nghe youtube ĐQAT phỏng vấn Quang, tôi mỉm cười. Rất ngang tàng khi Quang nói “ tôi thích thiên tả v́ ..”.
Tôi không biết du ca nhiều nhưng nói rằng NĐQ phản chiến tức thiên tả theo nghĩa thích cộng sản th́ tôi nghĩ có lẽ không  phải. Những con người sống động, thích họat động xă hội th́ luôn như thế. Anh đă đóng góp nhiều và nhạc phẩm “Quê hương ngạo nghễ” của anh là một hùng ca bất tử. Cho tuổi trẻ Việt Nam ngày xưa. Cho tuổi trrẻ Việt Nam ngày nay. Và cả cho tuổi trẻ Việt Nam ngày mai.
Ngủ yên, b́nh an nhé.
Anh, sẽ bất tử như Quê Hương ngạo nghễ..
Hoàng Lan Chi


Anh Quang thương mến,
Trưa nay sau khi đọc tin trên báo N.V.online nghe tin anh đă ra đi, em xúc động bàng hoàng suốt cả buổi chiều. Em vẫn chưa tin là thật, vào website của Du Ca th́ vẫn chưa thấy có ǵ nên nghĩ là ai đó lại tung tin…vịt như lần trước. Nhưng chiều nay (khoăng 7 giờ) trở vào website của Du Ca một lần nữa, th́ thấy trang cáo phó do anh F# thực hiện. Em đă không cầm được nước mắt, vậy là anh đă ra đi thật rồi…người mà em rất quư mến, đă ảnh hưởng nhiều đến lư tưởng sống cũng như đă hâm nóng bầu nhiệt huyết tuổi trẻ của em đă vĩnh viễn ra đi rồi.
Nhớ lại xưa kia, những buổi mấy anh em ḿnh gồm có anh, anh H.T.Kiếm (anh họ em, cũng là bạn anh ở Đà lạt), Vinh em của anh và đôi khi có cả anh N.H.Nghĩa tụ lại trên căn gác lững của garage nhà anh Tuệ ở S.N.Ánh cùng nhau ca hát vui vẽ rồi kéo nhau đi uống cà phê…những buổi sinh hoạt ở trường QGÂN Saigon với khóa “Khai Tâm Du Ca”, những buổi tập hát cũng như họp nhóm ở nhà anh Tuệ do anh hướng dẫn, những buổi họp mặt Du Ca tại trường tiểu học Xóm Củi bên Q.8 Saigon…tất cả giờ đây chợt trở về trong em như mới xăy ra hôm nào. Anh Kiếm của em đă ra đi từ lâu, nay lại đến anh, hai người anh mà em hằng quư mến đă lần lượt ra đi.
Thôi th́ cầu xin ơn trên cho linh hồn anh sớm về cơi vĩnh hằng, nơi đó anh sẽ t́m được sự b́nh an đời đời.

“…Này đường Quê Hương đă lên trời,

      Chân vui thênh thang bước dài.

      Mây dâng trong nắng cao vời vợi,

      Quê Hương ta ơi, đắm hồn ngày vui.

      Ấy khung trời nước tôi…”

(Trích “Bầu trời Quê Hương ta” của N.Đ.Quang)
Thành Kính Phân Ưu

Phi Nguyễn  (cựu dc viên Saigon )


Anh Nguyễn Đức Quang kính mến
 Khi anh vào viện, anh em Duca đă hết sức thương nhớ và cầu nguyện cho anh.Bây giờ anh đă về nơi vĩnh hằng. Xin cầu cho anh được an lạc.
 Từ nay, Phong trào Duca mất đi cánh chim đầu đàn. Một sự mất mát lớn lao không thể bù đắp được. Nhưng Duca viên khắp nơi luôn tin rằng, anh vẫn đồng hành với anh em, với dân tộc bằng những ca khúc đầy khí phách và nhiệt t́nh tuổi trẻ Việt Nam
Xin thành kính chia buồn cùng tang quyến
 
Bùi Công Thuấn

Bạn mến,
 
Hôm nay Nam Cali trời lất phất mưa phùn; trời nhiều mây xám buồn bă.
Nhưng buổi "Hát Nhạc Nguyên đức Quang" do Hội  Hướng Đạo , Thành viên Du Ca và nhiều nghệ sĩ bạn hữu cuả Anh Nguyễn đức Quang đă có mặt thật đông đủ.
Buổi "Hát Nhạc Nguyên đức Quang" được dự trù từ trước với mục đích cuả Hội Hướng Đạo Việt Nam sẽ trao tặng Huy Chương cao qúy nhất cuả hội cho Trưởng Nguyễn đức Quang.
Nhưng sáng nay lúc 4:00 Anh Nguyễn đức Quang cũng đă êm ả vĩnh viễn ra đi, do đó không khí buổi "Hát Nhạc Nguyên đức Quang" đă bao phủ bởỉ một không khí ngậm ngùi,  thương tiếc và mọi người đă cùng cầu nguyện cho người bạn sớm lià đàn. 
 
Đa số người tham dự tóc đă hai mầu, đă khao khát được cùng nhau sinh hoạt, hát lại những bài nhạc Du Ca một thời tràn đầy hùng khí. 
Họ đă cùng nhau hát rất nhiều nhạc cuả Anh Quang  và vài bản nhạc t́nh cũng đă được tŕnh bầy bởi các thân hửu.
Nhưng cuối cùng lời nhạc được hát nhiều nhất là:
 
" Hôm qua ta đớn đau nhục nhằn,
Hôm nay ta sẽ tuyên ngôn rằng:
Việt Nam này sẽ nhất định vẻ vang. "
 
Kính.
Trần quang Dôn
 

PHÂN ƯU

Vô cùng xúc-động nhận được tin buồn

                Anh/Nhạc Sĩ  NGUYỄN ĐỨC QUANG

Tốt-nghiệp Khóa 1 Trường Chánh-Trị Kinh-Doanh

Viện Đại-Học Đà-lạt

đă vĩnh-biệt cơi trần lúc 04:00 sáng ngày Chúa Nhật 03-27-2011

tại tiểu-bang California, Hoa-Kỳ

Xin thành-kính phân-ưu cùng toàn-thể tang-quyến

và nguyện-cầu hương-linh anh Nguyễn Đức Quang được ngàn đời yên-nghỉ nơi cơi vĩnh hằng.

Gia đ́nh Nguyễn Đ́nh Dũng-Minh Lư

Gia đ́nh Nguyễn Văn Tâm-Thanh Thủy

Gia đ́nh Hà Trọng Minh-Mai Phương

                                        Francis C. Khuc

Gia đ́nh nhỏ chúng em xin thành thật chia buồn cùng gia đ́nh của nhạc sỹ. Cũng như xin chia sớt sự mất mác ra đi của Du Ca VN.
Xin Thiên Chúa đem linh hồn của Cố Nhạc Sỹ chúng con về hưởng nhan thánh Chúa muôn đời Amen.
Phong Nguyen


Anh Tuệ thân kính,

Em đang ngồi bạn bạc với anh Trần Trọng Thảo và cháu Hiển (con của Vinh, em anh Quang).  Tại Saigon, anh em sẽ tổ chức lễ cầu siêu chiều tối Thứ Bảy tại chùa Phước Hải (quận 3) ngay sau đó là buổi tưởng niệm. Dự kiến sẽ có khoảng 50 đến 100 anh em tham dự.

Sẽ làm 1 tuyển tập nhỏ để phát ra trong buổi tưởng niệm.

Vài hàng thông tin với anh em bên ỹ và Nguyễn Quyết Thắng.


Tôi là Bùi Ngọc Hiệp ở đoàn Du CA "QuêHương"(Vĩnh Long 1970)đă từng được các huynh trương như Nguyễn đức Quang Ngô Mạnh Thu Bùi Công Thuấn dẫn dắt vào phong trào đă tuyên thệ và mang "cây văn" lên ngực áo. Sáng 27-3 vừa qua một người bạn viếtthư cho tôi báoanh Quang đă qua đờitôi rất đau buồn đón nhận tin này thế là không c̣n dịp nào gặp lại con chim đầu đàn của phong trào du ca nữathôi th́ xin nói mộ lời"Anh quang ơi!xin anh hăy yên nghỉ nơi suối vàng và Việt Nam vẫn là một Quê hương ngạo nghễ". Chúng tôi vẫn mang đàn đi lang thang và tự nguyện gieo tiếng hát bay xa nếu c̣n đi đượctôi không quên những tâm sự của anh trong đêm tĩnh tâm ở trại du ca vinh long năm 1970và vẫn tiếp tục "hát cho đồng bào việt nam c̣n bị lừa mị trên mănh đất tổ tiên này.Một lần nữa, xin vĩnh biệt anh Quang nhưng không bao giờ Vĩnh biệt một "VN QUÊ HƯƠNG NGẠO NGHỄ"
Bui Ngoc Hiep


Phân  ưu
Đau buồn nhận được tin người anh cả Du Ca Việt  nam
Nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang    
Đă từ trần lúc 4 giờ sáng Chủ Nhật ngày 27 tháng 3 năm 2011
Nhằm ngày 23 tháng 2 năm Tân Măo
Tại Bệnh viện Fountain Valley Regional Hospital, California.
Hưởng thọ 68 tuổi.
Đây là một mât mát to lớn cho Phong Trào Du Ca  và nền âm nhạc Việt Nam .
Xin thành kính phân ưu cùng tang
quyến.
Cầu nguyện linh hồn Nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang sớm về cỏi Vĩnh Hằng  .
 Gia đ́nh Nguyễn văn Đáo
               Nguyễn Thị  Hà
 

Được tin Anh Nguyễn Đức Quang vừa thật sự xa chúng ta sáng Chúa Nhật 27/03/11,
lúc 4g00, Nhóm Du Ca Paris xin thành tâm chia buồn và hiệp lời cầu nguyện cùng tang quyến cho hương hồn anh sớm về b́nh an nơi
bến vĩnh hằng.
Thay mặt Nhóm,
GIANG Minh Đức


Kính gửi
PHONG TRÀO DU CA VIỆT NAM
Được Tin Anh Nhạc sĩ Du Ca NGUYỄN ĐỨC QUANG
Đă từ trần lúc 4 giờ sáng  Chủ Nhật ngày 27 tháng 3 năm 2011
Nhằm ngày 23 tháng 2 năm Tân Măo
Tại Bệnh viện Fountain Valley Regional Hospital, California.
Hưởng thọ 68 tuổi.
Thành thật Chia buồn cùng tang quyến Anh Nguyễn Đức Quang và Phong Trào Du Ca Việt Nam
Cầu Chúc Hương hồn Anh sớm siêu thoát
Nhạc sĩ VŨ THÁI H̉A
 


Qua tin phổ biến trên internet, chúng tôi được biết:
 
Nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang,
con chim đầu đàn của Du Ca Việt Nam,
đă ra đi lúc 4 giờ sáng ngày Chủ Nhật, 27 tháng Ba, 2011, tại California, Hoa Kỳ.
Hưởng thọ 68 tuổi.
Nhóm Vinh Danh Cờ Vàng xin được chia buồn cùng anh chị em Phong Trào Du Ca về sự mất mát này.
 
Nhóm Vinh Danh Cờ Vàng

Toi,Mach Tu Hai,ban giang huan truong Luat cu,nhan vien CPS,va gia dinh xin chia buon cung gia dinh Du ca va cau mong huong hon Anh NGUYEN DUC QUANG len coi vinh hang.

Anh Nguyễn Đức Quang thân kính,
Trong những ngướ nhạc sĩ sáng tác, anh là ngướ hát to, hát khoẻ nhất, được nhiều ngướ thương nhất.
Ngày giỗ nhạc sĩ du ca Trần Đ̀nh Quân, nh́n video cuả anh hát vơí Ns Trần Đ̀nh Quân, và
Ns Trầm Tử Thiêng...anh lặng lẽ ra sau nhà khóc một ḿnh. Chị Hương vưà sụt sùi vưà kể..
Từ nay, em út không được ai gọi là " cậu Út " nưă rồi..
Anh nhớ đừng đổi số cell phone và email.. lâu  lâu nhớ ghé thăm tụi em ở Web Duca.
Mất anh, anh Nguyễn Đức Quang, nhưng Việt Nam ḿnh c̣n triệu khối kiêu hùng.
Em út chào " anh Vua ".
phù chí phát
du ca đà nẵng

Kính gởi anh Thắng Trưởng Fa Thăng Du ca Ḷng Mẹ

Ngày chủ nhật buồn  phút mặc niệm Đưa tiễn anh Quang về nơi miên viễn..tại Emerald Bay Foutain Valley
Bầu trời Cali buồn u ám ,những cụm mây xám nặng nề như muốn ngừng trôi,không gian tịch mịch yên ắng,tiễn đưa một linh hồn lên đường ,một cánh chim đầu đàn vừa im tiếng hát,tiễn đưa anh về miền Quê Hương yêu dấu nhưng lời  nhạc Việt Nam Quê Hương Ngạo Nghễ th́ vần măi măi vang vọng trong tim mọi người với bừng bừng khí thế.Anh Quang người anh Trưởng DuCa Việt Nam vẫn luôn sát cánh với anh em và bất tử với lời ca tiếng nhạc...
Chiều Emerald Bay  Nam Cali
ThanhTài (Duca Ḷng Mẹ DAKLAK)
 


A Thắng,
Nghe hung tin anh Quang đă ra đi. Thật buồn.
(Những tưởng sẽ có ngày nào đó anh em được gặp nhau...)
Xin chia sẻ cùng tang quyến và gia đ́nh duca trong nỗi đau thương mất mát lớn này.
Xin nhờ anh gời lời phân ưu cùng tang quyến.
Mong hương linh anh NDQ được yên nghỉ trong cơi vĩnh hằng.
Than kinh.

Khúc niệm ca của gió

Tưởng nhớ anh Nguyễn Đức Quang


Liên Đoàn Lạc Việt Sacramento xin thành kính chia buồn cùng gia đ́nh Trưởng Nguyễn Đức Quang.

Sự ĺa rừng của Trưởng là một mất mát lớn cho Gia Đ́nh Hướng Đạo Việt Nam tại hải ngoai. Từ nay đă vắng bóng một người Trưởng đă luôn luôn gắn bó với phong trào.  Chúng em sẽ không quên được những đóng góp quư giá của Trưởng đă để lại cho chúng em và các thế hệ mai sau.

Chúng em xin cầu nguyện linh hồn Trưởng sớm được siêu thoát.
 
Nguyễn X. Lâm và Liên Đoàn Lạc Việt Sacramento, California

XIN THÀNH KÍNH PHÂN ƯU CÙNG GIA QUYẾN và tổ chức DU CA VIỆT NAM.
 
Với nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang, thế hệ tôi không ai mà không biết đến ông, với những bài hát về du ca nổi tiếng mà ông sáng tác vào thời cực thịnh của du ca khoảng giữa thập niên 60 cho đến đầu thập niên 70. Nào là Xin Chọn Nơi Này Làm Quê Hương, Việt Nam Quê Hương Ngạo Nghễ, Hy vọng đă vươn lên, Không phải là lúc  ... Vâng tôi biết đến nhiều chính là nhờ ông anh họ con ông bác ruột, nhỏ hơn tôi chừng vài tuổi, là Đinh Thế Dũng hay cầm đàn hát vang vang những bài ca này.
Và nói đến phong trào du ca VN là phải nói đến Nguyễn Đức Quang, không thể thiếu được, cứ như chỉ có ông mới là sao Bắc đẩu của nhóm vậy.
 
1/
Cá nhân tôi không thích lắm các bài hát cộng đồng của nhóm này. Nhưng tôi lại rất thích nhất bài hát về Tuy Ḥa của Nguyễn Đức Quang, mà t́nh cờ tôi xem được trên đài truyền h́nh số 9 của Việt Nam Cộng Ḥa do chính ông vừa đàn vừa hát. Ông làm tôi tự nhiên mến thật  nhiều Tuy Ḥa, dù chưa biết tí ǵ ngoài tên điạ phương này. V́ thế khi có dịp ra miền Trung vào năm 2004, tôi nhất định phải ghé nghỉ lại Tuy Ḥa để t́m hiểu rơ thêm.
 
Với Tuy Ḥa tôi c̣n có một kỷ niệm sâu sắc khác là, một anh bạn cùng một tiểu đội lúc bị đi cải tạo tập trung sau tháng 4 năm 1975 trong một năm dài ở Trảng Lớn rồi Xuân Lôc, Long Khánh. Anh này quê ở Tuy Ḥa, tên là Trác, vốn là trung úy phi công lái Cesna. Anh rất dễ thương, điềm đạm. Chúng tôi sau khi ra trại tù c̣n gặp lại nhau một thời gian vào khoảng gần giữa thập niên 80. Lúc đó anh làm thợ mộc cho một cơ sở tư đường Cao Thắng quận ba gần chùa Tam Tông Miếu; c̣n tôi vượt biên bất thành từ dạo hè 1979, đang lêu bêu mớ pḥng mạch tư lậu trên đường Bàn Cờ kiếm chút cháo sống qua ngày, để chờ cơ hội vượt biên tiếp.
 
Nhiều năm sau nghe lại Nguyễn Đức Quang hát tôi vẫn thấy hay như xưa. Bài hát làm chia sẻ nhiều với tâm t́nh tác giả và làm tôi man mác buồn, như nhớ đến một kỷ niệm xưa êm đềm nào đó, mà nay chỉ c̣n là dĩ văng xa vời.
Bài hát này cũng gây cho tôi cảm xúc chả khác nào khi tôi nghe bài hát Làng Tôi nổi tiếng, của ông thày dạy Nhạc hồi trung học đệ nhất cấp ở Nguyễn Trăi, là nhạc sĩ Chung Quân.
 
2/
Một bài hát khác nữa của Nguyễn Đức Quang mà tôi cùng t́nh cờ nghe được và thấy thích ngay tức th́.
 
Số là tôi có cậu em con bà d́ ruột kế cận mẹ tôi, tên là Hà Ngọc Lưu, vốn là đại úy hải quân, tốt nghiệp NhaTrang, và đóng quân ở miền Trung. Lưu đi cải tạo từ miền Bắc về vào khoảng gần đầu thập niên 80, đang bị công an khu vực kềm kẹp thật chặt, v́ thời đó phong trào vượt biên đang lên cao. Anh em chúng tôi vốn chơi thân với nhau từ bé, v́ Lưu chỉ hơn tôi hai tuổi, lại thường hay lên nhà tôi chơi và học hành để luyện thi tú tài.
 
Có lần Lưu dẫn tôi đi uống cà phê nghe nhạc vàng ở một quán cà phê gia đ́nh quen biết Lưu từ trước 1975. Cô bé con chủ quán ngồi thu ngân sững sờ khi thấy Lưu c̣n ở VN. Cô lễ phép chào và bưng cà phê tiếp khách quen cũ. Sau đó cô xin phép tŕnh bày một ca khúc riêng tặng Lưu. Lưu hài ḷng lắm, v́ cô bé xinh xắn dễ thương vô cùng. Và cô hát bài t́nh ca BÊN KIA SÔNG của Nguyễn Đức Quang, mà măi măi sau này tôi mới rơ.
 
Cô bé ư nhị đổi lời ca, nhưng rất phù hợp với hoàn cảnh hiện tại của Lưu. Tôi c̣n nhớ đại khái : Này người yêu người yêu em ơi. Bên kia sông là ánh mắt trời. Này người yêu người yêu em hỡi. Bên kia đồi cỏ xanh đan lối. Bên kia núi, núi cao chập chùng. Bên kia suối, suối đang gọi mời. Là bài ca t́nh tứ chơi vơi. Này người yêu người yêu em hỡi. Cho em có ánh mắt trời. Như hoa có ánh mặt trời. Ôi núi mừng v́ mấy đến rồi ....
Lưu mỉm cười, gật nhè nhẹ đầu như thầm cám ơn cô bé trong lúc có vẻ ngẫu hứng tŕnh bày, nhưng thực ra với nhiều thâm ư gửi gấm bên trong. Cô bé h́nh như tuổi teen, nhưng do vật đổi sao dời nên khôn trước tuổi !
 
Chúng tôi ra về sớm, v́ Lưu không thể ở chơi khuya, do công an khu vực canh kỹ. Tôi thấy cậu em ḿnh bản tính thường ngày liếng thoắng, cười cợt dỡn hớt với các em trẻ đẹp, nhưng lần này khác hẳn. Lưu bổng dưng trầm mặc, như ḷng trĩu nặng và không muốn nói ǵ trên đường về.
Tôi thầm nghĩ, "he got the whole picture"! Và phục lăn cô bé chủ quán quá tài t́nh, làm như vô t́nh mà lại hữu ư gửi gấm qua bài t́nh ca trên biết bao nhiêu message ư nhị, nên đánh trúng tim đen cậu em tôi, khiến cậu này "knock-out" tức th́.
Rồi tôi tự nhủ, hay quá là hay, trên cả tuyệt vời ! Bởi cả một gánh nặng nửa gia đ́nh c̣n kẹt lại đang trông cậy vào mỗi ḿnh Lưu. Hà Quốc Bảo, người anh cả, đă lănh nửa gánh hát gia đ́nh đi thoát qua Mỹ nhiều năm trước, khi c̣n đang làm kỹ sư công chánh cho công ty Đại Dương của bàu Đức, chồng sau đào Bạch Tuyết. Giờ tới phần Lưu hốt hụi chót. Tất cả trông cậy vào tài xoay sở của Lưu. Vâng nửa gánh hát nhưng quá tải, gồm bà chị với người yêu, cùng cô em gái cùng tuổi tôi, đèo thêm một thằng em nhỏ con ông chú ruột; lại thêm tôi gửi người vợ chưa cưới chính thức bám càng theo Lưu nữa chứ.
 
3/
Khi nghiên cứu về Phạm Duy qua các tác phẩm phổ thơ của ông, tôi không ngờ bài hát V̀ TÔI LÀ LINH MỤC lại là của Nguyễn Đức Quang phổ thơ Nguyễn Tất Nhiên, mà tôi trước kia cữ ngỡ là của Phạm Duy. Bởi Phạm Duy thời đó phổ khá nhiều bài thơ của Nhiên thành Nhạc để lancer đám con ḿnh lên. Chẳng hạn Duy Quang  nổi tiếng với Thà Như Giọt Mưa; rồi Cô Bắc Kỳ Nhỏ nhỏ; Em hiền như ma soeur .....
 
Với Nguyễn Đức Quang tôi chỉ có thế thôi. Rất ít kỷ niệm, nhưng qủa thực thấm đậm t́nh cảm, đến nỗi khi nghe ông ra đi về miền miên viễn, tôi lại bùi ngùi day dứt. Vâng tôi nuối tiếc nhiều lắm. Số là khi ông ghé thăm bạn du ca cũ là vợ chồng Chiến-Thắng ở Ḥa Lan, họ đă cố gắng tổ chức một buổi hát cho đồng hương nghe, tôi lại bỏ qua không đến dự.
"Vắng mợ chợ vẫn đông". Tôi ko đến dự th́ cũng chẳng ảnh hưởng chi đến buổi tŕnh diễn, hay phong trào du ca. Nhưng tiếc cho tôi đă bỏ lỡ qua cơ hội ngàn năm muốn thuở là trực tiếp mắt thấy tai nghe về Nguyễn Đức Quang, một đại thụ của làng du ca Việt Nam xưa và nay.
 
Lại Mạnh Cường 
 


CHIA BUON
NHAC SI NGUYEN DUC QUANG RA DI LA MOT MAT MAT LON CHO NEN AM NHAC VIET NAM NOI CHUNG VA CHO PHONG TRAO DU CA NOI RIENG.
TIN NHAC SI QUA DOI MANG LAI MOT CHAN DONG DEN CHO BIET BAO NGUOI VIET YEU NHAC CUA ONG TU TRONG NUOC DEN NGOAI NUOC.
NHUNG NGUOI TRONG PHONG TRAO DU CA VA CO CAM TINH NHIEU VOI DU CA KHONG SAO CAM THAY LONG BUON MENH MONG, XAM CHIEM TAM HON.
ONG SONG PHUC VU CHO QUAN CHUNG VA NGHE THUAT.
XIN KINH CHUC LINH HON CUA NHAC SI NGUYEN DUC QUANG DUOC VINH VIEN BINH AN TREN COI VINH HANG.
KINH
NAM THAO
 


Nhận được tin buồn anh Nguyễn đức Quang đă quá văng.
Chúng tôi xin thành tâm chia buồn cùng toàn thể tang quyến, nhóm du ca VN và bạn bè văn nghệ khắp nơi...
Chúng tôi cũng xin cầu nguyện linh hồn anh sớm được về cơi vĩnh hằng.
Trân trọng,
gđ Dinh Quyet HL

 

Nhớ về bài hát “Trên Đồi Arlington” của Nguyễn Đức Quang

Bài viết của Nguyễn Minh Nữu

Trong  lần về vùng Hoa Thịnh Đốn khoảng giữa năm 2004, anh Nguyễn Đức Quang ở tại nhà tôi, đón anh ở phi trường, Người nhạc sĩ đến với hành trang chỉ là một cái va li nhỏ và cây đàn cầm tay.  Anh cho biết sẽ ở đây 4 ngày với 8 cái hẹn liên tiếp nhau, trong đó cá biệt có ngày có tới ba cái hẹn, bận rộn và tất bật nhưng cái phong cách  của anh vẫn thật thong dong như một chuyến rong chơi. Ngay khi bước lên xe, là lời anh căn dặn :
“Em sẽ đưa anh đi dự buổi họp với Hướng Đạo ở nhà Huynh Trưởng Bác Sĩ Nguyễn Đức Tùng v́ có một trưởng  Thuất  ở Úc qua, sau đó tối ngày hôm sau sẽ đưa anh tới Cafe Montmartre, ở đó Giang Hữu Tuyên và Lê Thiệp có chuẩn bị một buổi họp mặt với anh em , sinh hoạt văn nghệ hát nhạc của  anh, ngày hôm sau th́ anh đi với Bùi Mạnh Hùng thăm  DC suốt ngày, sau đó anh sẽ về ở nhà của Lê Thiệp.” Đó chỉ là một trong những sinh hoạt, cái chính của chuyến này là một đêm Du Ca  tổ chức tại nhà hàng Saigon House mà số vé bán phổ biến đă gần 500 rồi. Chương tŕnh lần này sẽ do Ngô Vương Toại làm MC.
Trước đó 4 năm,  Thanhsgiving năm 2000, Anh Nguyễn Đức Quang cũng đă có một buổi sinh hoạt ca khúc cộng đồng thật náo nhiệt,  Bốn năm trước , khi Trưởng Ngô Mạnh Thu c̣n khỏe, chuyến ghé về DC,  các tổ chức thanh niên như Hướng Đạo, Gia Đ́nh Phật Tử, Tổng hội sinh viên , và các Vietnamese Club của các trường trung học  chung tay làm một buổi hát cộng đồng, lần đó, tôi bất ngờ bị đẩy ra làm người Điều khiển Chương Tŕnh , và  nảy sinh một phối hợp thú vị là làm thành một ban Tứ ca thật xuất sắc gồm : Ngô Mạnh Thu, Nguyễn Đức Quang, Trần Anh Kiệt  và chị Nguyễn Thị Nhuận. Chuyến hát vui đó, Trưởng Nguyễn Đức Quang có ghi lại trong một thư gửi anh chị em Du ca  trên Web Du Ca
 “….Trở laị với khách gặp th́ phảỉ nói đến Nguyễn Minh Nữu, đầu tuần rồi lếch thếch từ Washington DC xuống đến toà soạn tôi : " Thưa trưởng, em là .. " Cái anh chàng lốp bốp đó ngày nay đang làm văn hoá, văn nghệ với tờ báo cũng mang tên đó "Văn Nghệ" cũng sống được, thở được trên vùng thủ đô nước Mỹ. 
Tôi nhớ năm 2000, dịp Thanksgiving lên thăm xứ này với buổi hát cho các bạn trẻ ở vùng này. Các bạn trẻ này là các đoàn Hướng Đạo, Phật Tử, Sinh viên, Học sinh, 400 con người chiếm hết nhà hàng Galaxy hát một buổi đă điếu. Nữu là MC chính cho khách đến là tôi, Nhuận, Thu và Kiệt (San Jose). Cái ban tứ ca bất ngờ này thế mà lại sinh hoạt vui ra phết.. Giờ gặp lại  nghe báo tin vui công việc Nữu tốt thế là vui. Anh em nói chuyện được đúng 10 phút tới giờ ra phi trường. “
Sau chuyến đi đó, anh Ngô Mạnh Thu về Cali và bất ngờ  từ trần sau đó không lâu. Cuộc ghé lại Hoa Thịnh Đốn  của anh Quang để lần đầu tiên hát cho chúng nghe nhưng ca khúc nhạc t́nh anh mới viết. trong đó, những ca khúc  thật lạ như “ trên thành phố San Francisco” mà sau này tôi cố t́m lại nhưng chưa thấy anh Quang cho in lại ở  đâu.
Cả năm sau, dường như khoảng giữa năm 2006. Một hôm nhận được điện thoai của anh Quang, anh hỏi , em c̣n nhớ năm ngoái anh ghé Dc không?

-Nhớ chứ, chuyến hát ở Saigon House.

-Đúng rồi, những ngày ở đó anh có dịp đi thăm nhiều nơi của  DC, mà đặc biệt nhất là Nghĩa trang Arlington…

-Nhớ rồi, hôm đó Bùi mạnh Hùng đưa anh đi phải không?

- Anh đi với Bùi Mạnh Hùng một buổi, và một buổi với Lê văn Phúc , Cai Phúc đó…

 Anh Quang kể về chuyến thăm nghĩa trang Arlington, và anh hết sức xúc động khi nh́n những hàng mộ bia đều dặn, giống hệt nhau  từ ông Tướng, cho  đến hàng binh sĩ, những tử sĩ của thời  Nam-Bắc chiến tranh, họ được mang về đây, nằm cạnh bên nhau, và cùng được ngợi ca là Anh Hùng, cùng được Tổ Quốc Ghi Công.
Anh Quang hát cho tôi nghe một đoạn ca khúc đó , và khuyến khích tôi nên đến thăm, và viết về Nghĩa trang Arlington này, hăy đặc biệt dành suy nghĩ  về nhân vật tướng Lee.
Một xúc động tức thời, nhưng những gửi gấm trong đó, anh Nguyễn Đức Quang đă dành hơn sáu tháng sau để viết bài hát “trên đồi Arlington”
Nội chiến Hoa Kỳ bắt đầu năm 1861 Abraham Lincoln đắc cử tổng thống và muốn thay đổi dự luật để xóa bỏ thể chế nô lệ. Trước ngày ông nhậm chức, bảy tiểu bang miền nam Hoa Kỳ phản đối chính sách cởi mở này và tuyên bố ly khai chính phủ liên bang, thành lập chính phủ riêng do Jefferson Davis làm tổng thống [1]. Chính quyền Abraham Lincoln không công nhận chính phủ Liên minh miền Nam này. Khi quân miền Nam tấn công đồn Sumter, Nội chiến Hoa Kỳ bùng nổ và thêm 4 tiểu bang khác gia nhập phe miền nam chống lại lực lượng Liên bang miền Bắc.
Cuộc phân tranh Nam-Bắc kéo dài 4 năm và chấm dứt khi quân miền Nam đầu hàng năm 1865.với con số tổn thất của cả hai miền Nam Bắc  là 970.000 người. Trong đó trận chiến lớn nhất xẩy ra ngày 01 tháng 7 năm 1863 ở Gettysburg nằm ở tiểu bang Maryland, trong ba ngày chiến đấu, quân hai bên đă thiệt mạng lên tới gần 50.000 chiến binh.
Chỉ huy quân Miền Nam là Tướng  Robert E. Lee ra đầu hàng tại Richmond , thủ phủ tiểu bang Virginia , và được quân sử Hoa Kỳ  ca ngợi như một nhân vật Anh Hùng .Ngày nay, ở bất cứ thành phố nào của Hoa Kỳ, cũng có ít nhất một con đường chính mang tên vị tướng này.
Bài hát mang âm hưởng tự sự, mà ḍng suy tưởng của tác giả khi nói nới người lính đứng nghiêm gác trước đài tử sĩ của nghĩa trang quốc gia Arlington, đă đưa người nghe về quê hương ḿnh, về những xót xa của cách cư xử không công b́nh cho người lính Việt Nam Cộng Ḥa ở nghĩa trang quân đội Biên Ḥa.

Xin hăy nhớ Nghĩa Trang Quốc Gia Hoa Kỳ nằm trên đồi Arlington là nơi yên nghỉ của Tổng thống Kenedy, của hàng trăm ngàn tử sĩ vô danh trong cuộc nội chiến Nam Bắc, nơi yên nghỉ của rất  nhiều chiến sĩ Hoa Kỳ tử trận tại Việt Nam, và gần đây, c̣n là nơi yên nghỉ của những chiến sĩ gốc Việt, tử trận trong các cuộc chiến ở Irac, Afghanistan…

Đây là lời của bài hát:

Này bạn, mang găng trắng,
bồng súng gác trên đồi Arlington
Chiều nay trời sẽ mưa hay sương gió lạnh lùng
có c̣n vững đôi chân?
Chào tay nh́n thẳng nhé! 
Đập gót cho oai hùng!
Hồn dưới kia hả dạ, xác thân này đă chết
cho một đất nước chung
 . . . . . . . . . . . . . . . . .
Này bạn, chuyện tôi nói,
chuyện xưa ấy xin thả gịng sông trôi
Đời tôi là đớn đau, 
cay đắng băn khoăn ưu phiền,
xin ngừng lời ca tiếng khen
Triệu linh hồn oan khuất- 
Chiều nay xa quê nhà
C̣n chỗ không người lính gác,
chúng tôi về đây nằm,
trên đồi Arlington!

Muốn nghe bài hát này do tác giả hát, xin vào http://www.ducavn.com/.

Trưởng Nguyễn Đức Quang thân kính. Ngày Chủ nhật 27 tháng 3, em đi làm về khuya, 12 giờ đêm mở hộp thư thấy email của Nguyễn Quyết Thắng với ghi chú dầu trang là Nguyễn Đức Quang….em đă hiểu chuyện ǵ đă xẩy ra. Trưởng đă đi xa……

Từ những lời nói với người sống trong hùng ca “ Việt Nam quê hương ngạo nghễ”,  tới những lời nói với người đă chết trong “ Trên Đồi Arlington”,  tới những trăn trở với bạn bè chung quanh trong “Không phải là Lúc”,  xót xa với quê hương trong “ Người Yêu Tôi Bệnh”  Hàng mấy trăm ca khúc đă được viết xuống, đă được hát lên, đă  truyền tải đi khắp các châu lục , đă đi vào tâm tư của người Việt khắp nơi,. Những ca khúc nhân danh cái Chân, cái Thiện, cái Mỹ  để luôn đ̣i công băng nhân ái cho mọi người.
Nước mắt em nhạt nḥa trên bàn phím, nhưng vẫn hiển hiện thấy h́nh ảnh của Trưởng với cái cười hào sảng… nhớ những  câu trong bài hát của Trưởng :
Đă bảo vết thương không nhắc nữa
Mà sao thấy sẹo cứ bâng khuâng

Nguyễn Minh Nữu     ,29 tháng 3/2011


Kính gởi anh Fa Thăng
Lại thêm một tin buồn trong giới nghệ sĩ chúng ta...
Không hiểu sao lần gặp anh Q trong đám tang của vợ anh ấy, thấy anh Quang có vẻ thẫn thờ, hụt hẫng... dù không biểu hiện nỗi buồn lên mặt, DC không biết anh ấy có vuợt qua đuợc nỗi buồn to lớn đó không?
Vậy mà bây giờ anh ấy đă ra đi vĩnh viễn!!!
Cầu cho huơng linh anh Quang sớm vào cơi niết bàn, gặp lại nguời vợ thân yêu...
Và kính chúc anh Fa Thăng tiếp tục cùng các anh chị em khác lèo lái Du Ca khởi sắc.
Diễm Châu & Gia Đ́nh


Chào Vĩnh Biệt
 
Xin thành kính phân ưu cùng các cháu, con anh Nguyễn Đức Quang, cùng tang quyến, nguyện cầu nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang ra đi về miền vĩnh cửu, để yên nghỉ ở chốn an b́nh ngàn thu.
Xin kính chào vĩnh biệt tiễn đưa anh !
 
Trường Sa, Nguyễn Đức, Nhật Nhân, Song Ngọc, Huỳnh Anh, Ngọc Chánh, Đỗ Kim Bảng, Lam Phương, Tuấn Khanh, Lê Mộng Nguyên, Bích Xuân Paris, Lê Văn Phúc, Đan Thọ, Phó Quốc Lân, Linh Phương, Phạm Khải Tuấn, Thanh Thúy, Mai Châu, Hoàng Oanh, Trung Chỉnh, Lệ Thu, Lệ Thanh, Phương Hồng Quế, Trang Mỹ Dung, Mạnh Quỳnh, Lê văn Khoa, Bà Hoàng Lan, Bà Nghiêm Phú Phi, Bà Văn Phụng, Bà Lê Trọng Nguyễn, Xuân Điềm, Anh Bằng, Việt Hải và Lê Dinh.

ĐỒNG THÀNH KÍNH PHÂN ƯU

Nguyễn Đức Quang

Lần cuối cùng tôi gặp Nguyễn Đức Quang là khoảng đầu tháng mười một năm hai ngàn không trăm mười tại nhà Cao Xuân Huy, vài ngày trước khi Cao Xuân Huy mất. Lúc đó Nguyễn Đức Quang trông rất mạnh khỏe và vui tươi, anh đùa sao không c̣n thấy tôi mang computer sau lưng? Và trách sao tôi không đến trong đêm “Thế Giới Du Ca Nguyễn Đúc Quang” của tuần lễ “Âm Thanh của Sắc Mầu” cùng với Nguyễn Đồng và Nguyễn thị Hợp ở Người Việt hơn một tuần trước đó. Tôi chống chế: anh c̣n hát hoài mà, thôi để kỳ sau….
Nhưng tôi chẳng bao giờ c̣n có kỳ sau để nghe Nguyễn Đức Quang hát những bài hát đă thôi thúc, cũng như đă nuôi dưỡng ư chí một thời tuổi trẻ của chúng tôi và măi cho đến ngày nay nữa. Nhớ những bài hát vang vang mỗi lần họp trại: “ …. Ta khuyên cháu con ta c̣n tiếp tục làm người. Làm người huy hoàng phải chọn làm người dân Nam. Làm người ngang tàng điểm mặt mày của trần gian  Hỡi những ai gục xuống ngồi dậy hùng cường đi lên…”. Lúc đó, thời gian khoảng đầu thập niên 70, những bài hát của Nguyễn Đức Quang tràn ngập trong những sinh hoạt trẻ. Không một buổi họp trại nào mà không có bài hát của Nguyễn Đức Quang, anh nuôi lớn niềm tin chúng tôi bằng những câu hát lạc quan: “… Hy vọng đă vươn lên trong màn đêm bao ưu phiền. Hy vọng đă vươn lên trong lo sợ mùa chinh chiến. Hy vọng đă vươn lên trong nhục nhằn tràn nước mắt. Hy vọng đă vươn dậy như làn tên đang rực lên trong màn đêm...”.  Oai hùng quá, kiên cường quá. Chỉ cần một người khơi lên một câu hát của Nguyễn Đức Quang, là cả một đoàn người hăng hái hát theo. Hát không biết chán. Hát không biết mệt.
C̣n nhớ căn nhà số 114 ở đường Sương nguyệt Ánh, con đường yên tịnh có những hàng cổ thụ chạy dài, là nơi bọn học tṛ chúng tôi đă đến để mua tập nhạc đầu tiên của phong trào du ca Việt Nam, trong đó có Ngô mạnh Thu, Trần đ́nh Quân, Nguyễn Đức Quang, Phạm ngọc Thạch, Hoàng ngọc Tuệ, Vũ Đức Sao Biển… Những ḍng nhạc bừng bừng sức sống đă hun đúc tinh thần của những người con Việt. Những ḍng nhạc đă hướng chúng tôi đến những điều cao cả hơn là những nỗi buồn vui thường t́nh.. Có lúc tôi nghĩ, mỗi người khi sinh ra đă có sẵn cho ḿnh một số mệnh, và số mệnh cao cả của Nguyễn Đức Quang đă gắn liền với lịch sử, là nói lên sự can đảm của người dân Việt; đau thương nhưng không mềm yếu, bất khuất nhưng không thù hận, oai hùng nhưng không kiêu căng… Nguyễn Đức Quang đă nói thay tuổi trẻ Việt Nam những lời thương yêu, cương quyết bằng cả trái tim. Anh nh́n những hệ lụy thường ngày trong cuộc sống không bằng cái nh́n bi quan mà luôn hướng về tương lai tươi đẹp “…Trời sáng tươi đă lên rồi, trời sáng luôn trong ḷng tôi. Cặp mắt khô sau đêm dài. T́m quanh đây một ngày vui. Bà lăo vun đất bên hè. Từng nhát gieo sao nhọc ghê. Trời nắng run như cây già. Thảnh thơi, ôi chuyện c̣n xa…” . Nguyễn Đức Quang đă dâng hiến cho con người nhiều hơn những ǵ anh đă có, bằng cả tấm ḷng, bằng trọn niềm tin, bằng hết cuộc đời…
Nguyễn Đức Quang, mấy hôm nay tôi vẫn tự hỏi anh đi chưa? Hay đă đi rồi? Mà đi đâu mới được chứ? Tôi vẫn đang hát những bài nhạc t́nh của Nguyễn Đức Quang, “…Này người yêu, người yêu anh ơi, bên kia sông là ánh mặt trời. Này người yêu, người yêu anh hỡi, bên kia đồi cỏ hoa đan lối. Bên kia núi, núi cao chập chùng Bên kia suối, suối réo lạnh lùng. Là bài thơ, toàn chữ hư vô. Này người yêu anh ơi! Cho anh nồng ấm cuộc đời. Hoa thơm có ánh mặt trời .Ôi núi mừng v́ mây đến rồi. Này người yêu, người yêu anh hỡi! Yêu nhau ḿnh đưa nhau tới.  Bước nhẹ  và nói bên môi. Nói cho vừa ... ḿnh anh nghe thôi!...”. Tôi vẫn đang hát những bài nhạc thương yêu của Nguyễn Đức Quang : “….cho đồng bào tôi ở khắp bốn phương trời. Hát những lời ca tôi đợi đă ṃn hơi. Nghe nhau khóc thầm suốt đêm qua. Nghe bao nhiêu bạn khóc bên kia. Hoang mang cúi đầu chờ mong Thượng Đế…”. Tôi vẫn đang hát những bài nhạc vui của Nguyễn Đức Quang đây mà: “…chỉ tại anh nên hôm qua về trễ. Cứ phim hay, tài tử trứ danh hoài. Anh quảng cáo và tô mầu giỏi thế. Hỏi ai c̣n nỡ khất hẹn ngày mai ?”.
Vậy mà mấy hôm nay gặp ai, họ cũng bảo tôi Nguyễn Đức Quang đi rồi, Nguyễn Đức Quang chết rồi. Không, Nguyễn Đức Quang không đi đâu, anh vẫn ở đây cùng chúng ta. Nguyễn Đức Quang không chết đâu. Anh vẫn đang cùng tôi hát những bài ca tràn đầy sức sống: “…Ta như nước dâng, dâng tràn có bao giờ tàn, đường dài ngút ngàn chỉ một trận cười vang vang….”
Đúng, Nguyễn Đức Quang chưa bao giờ chết! Không bao giờ chết.
Trịnh gia Mỹ
Ngày 29 tháng 3 năm 2011


  • vĩnh biệt Anh,Nguyễn Đức Quang...

    Một bắc đẩu tinh vừa lịm tắt đêm qua ? Ṿm trời âm nhạc của Việt Nam vừa khuyết đi một v́ sao cực sáng : Du Ca Nguyển Đức Quang không c̣n nữa ???
    Nguyễn Đức Quang !
    Tôi đă nghe tên Anh vào những năm c̣n là cậu học tṛ Đệ Ngũ, và Đệ Tứ ở sân trường SaintThomas _ từ những bản hùng ca đầy hào khí của Anh mà Thầy phụ trách Âm nhạc Ngô Dzu đă dậy cho chúng tôi khi tham gia Sinh Hoạt Lửa Trại Liên Đệ để Nấu Bánh Chưng tri ân ḷng hy sinh của các chiến sỹ Quân Lực Việt Nam Cộng Hoà
    “Việt Nam Quê Hương Ngạo Nghễ” : Âm vang như thôi thúc lên cuồn cuộn trong từng mạch máu lẫn thớ thịt của chúng tôi khi đồng thanh ca lên giữa trời khuya gió lộng _ Lửa Trại đêm đă lụn tàn mà hùng khí như bất tận !!! Dư âm của “Hy Vọng Đă Vươn Lên” lại tiếp tục trỗi dậy như cơn đại phong thổi bùng lên cho ánh sáng Đêm Lửa Trại ngùn ngụt không dứt...
    Những gịng nhạc bất hủ ấy đă tiếp tục căng tṛn lên trong hành trang của tôi ở các quân trường huấn luyện _ sôi sục vang động lên khắp sân trường của các khuôn viên Đại học mà bạn bè tôi đă theo cùng_ Lời ca ấy vẫn miên tận trải dài trong những công tác Dân Sự Vụ tôi đă sinh hoạt cho các cháu Hướng Đạo, các học sinh của thế hệ đàn em
    thuộc gia đ́nh quân dân cán chính ở tỉnh lỵ và tiểu khu Quảng Đức...
    Gần bốn thập niên ṛng ră theo thời gian với biết bao thăng trầm thế sự, từ khi anh và chúng tôi cùng chung một màu áo ở chiến trường và cùng chung những tháng năm kham khổ tủi nhục trong tù đầy _ Giờ đây viễn xứ, nhạc của anh với lời ca và âm điệu hào hùng vẫn c̣n âm ỉ rồi dâng cao ngút tận từ miền Nam tự do Cali trải rộng khắp năm châu bốn bể với tinh thần Du Ca bất diệt đang lan rộng _ trong danh sách ấy đă in đậm thêm tên những người bạn thân của tôi từ những năm tháng tù tội đang sống đời viễn xứ, tiếp tục nối dài đến những sinh viên học sinh của thế hệ sau _ Trong cái đầu bạc của tôi hôm nay vẫn c̣n rạo rực mỗi khi nghe lại những lời ca và tiếng đàn thần kỳ của anh : Du Ca Nguyễn Đức Quang ...
    Tôi thật sự rung động và kính phục Anh vô vàn về tài năng _ Nhưng cũng ngưỡng mộ biết bao về tầm ḷng chân thật đơn sơ mà nồng ấm của anh đă dành cho bạn bè, và cả những đàn anh đă một thời bị dư luận công kích, xa lánh _ Anh vẫn luôn nhiệt t́nh che chở và thông cảm cho họ, ngược hẳn những năm tháng anh đă công kích và đả phá những thói hư tật xấu của chế độ năm xưa, bởi trong anh chỉ có xây dựng và tái thiết mà thôi !!! Chắc chắn những chân t́nh của anh dành cho bạn bè, cho chiến hữu, và đồng bào c̣n rộng khắp hơn “Chiều qua Tuy Ḥa “ năm nào anh đă cảm tác và gửi gấm...
    Trong tôi, tận đáy ḷng, vẫn hằng mơ ước có một ngày diện kiến cùng Anh để tỏ ḷng ái mộ. Sau bao thăng trầm biến đổi từ ḍng đời quyện với thời gian, tuổi ngũ tuần tôi lại được khát khao t́m hiểu và muốn gia nhập vào Phong Trào Du Ca của anh đă và đang lớn mạnh, nhưng rất tiếc tôi đă không được diễm phúc ấy : Hôm nay anh đă không c̣n hiện hữu !!!
    Sao Bắc Đẩu đă đổi ngôi _ chứ chưa tắt lịm, ánh sáng của hào quang mà Du Ca đă tạo dựng được, chắc chắn sẽ c̣n tươi sáng măi _ ở thế hệ mai sau bên này và bên kia. Du Ca sẽ bất tử với những bằng hữu, đàn em, và con cháu của anh luôn tiếp tục kế thừa trong tên Anh, Nguyễn Đức Quang muôn đời bất diệt...
    Việt Nam luôn ngạo nghễ với Hy vọng đă và đang vươn lên...
    Vĩnh biệt Anh ở đời này,
    Lương tấtĐạt    28/03/2011


Kính gửi Quư Anh Chị Du Ca Việt Nam.
Chúng tôi một nhón Cựu Hướng Đạo Sinh trang nhà www.tongphuochiep.info được tin Nhạc Sĩ Nguyễn Đức Quang miên viễn ra đi. Thành kính  chia buồn đến cùng tang quyến của anh Nguyễn Đức Quang và Đại Gia đ́nh Du Ca Việt Nam trong niềm đau mất mát to lớn này.
Nguyện cầu Hương Linh anh Nguyễn Đức Quang được yên nghỉ nơi cơi Vĩnh Hằng.
Thành Kính Phân Ưu
Một nhóm Hướng Đạo Sinh tongphuochiep.info


Gửi hai cháu Tường và Nhiên.
 
      Vô cùng thương tiếc cậu Quang! - Người em hết sức thân thương, nhân hậu, tài năng, luôn quan tâm gần gũi và chăm sóc đến toàn thể anh chị em trong gia đ́nh.
      Từ nay xin vĩnh biệt cậu và cầu mong hương hồn cậu được thanh thản ở nơi cực lạc.
      Bác cùng các anh chị xin chia buồn với các cháu.
 
     Bác
Nguyễn Mạnh Đàn

Xin chan thanh se chia noi dau chia ly vinh vien nay doi voi gia dinh Nhac Si Nguyen Duc Quang. Mong anh yen nghi noi chon vinh hang... 
*VAN ANH*

Anh em Du Ca thân mến,
Nghe tin trễ anh Quang đă ra đi, tôi rất buồn. Quang là chỗ thân thiết với tôi từ những năm nhóm họp ở "nhà anh Tuệ", đường Sương Nguyệt Anh, năm 64. Tôi bận bịu sinh hoạt thanh niên, nên ít có dịp sinh hoạt với Du Ca. Nhưng tôi rất mộ mến Quang, người Trưởng Du Ca trẻ hơn tôi, nhưng đầy nhiệt huyết. Tôi có đi cùng với các anh Nguyễn Đức Tuyên, Trần Ngọc Vân... ghé nhà thăm anh, nhân dịp đi Mỹ họp mặt Thanh Niên Chí Nguyện ở Thiền Viện Tánh Không vào Tháng Mười 2010, khi nghe tin anh bịnh (bịnh ǵ tôi không nhớ)... Nay anh đă ra đi, trong sự thương tiếc của bạn bè bốn phương. Tôi không có địa chỉ điện thư của gia đ́nh Quang. Xin anh em Du Ca vui ḷng chuyển lời phân ưu của tôi đến chị và các cháu. Mong những người thân quyến tin rằng Quang "vẫn măi c̣n đó" với chúng ta và thân quyến.
Fribourg (Thụy Sĩ) 30-03-2011
Trần Ngọc Báu,
 

Vua duoc tin buon NS Nguyen Duc Quang khong con nua.
Xin thanh kinh chia buon cung tang quyen.
Nguyen cau huong hon nguoi qua vang som ve coi vinh hang.
Phan  Bai - Cuu Toan Truong Toan Ao Nau
Phong Trao Du Ca Viet Nam



 

Em thường theo dơi website DucaVN vi khong nhung day du nhung bai viet bai hat ve du ca ma nhieu nhieu tai lieu nua, vv...
Cam on qui anh chi da lap ra website nay.
Nhân đây xin kính gởi  các anh chị tấm ḷng của tuổi trẻ tưởng niệm người nhạc sĩ du ca:

Tuổi trẻ VN qua "Yêu Người Yêu Đời" tưởng niệm nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang
bằng chương tŕnh: "Em Học Việt Ngữ qua ca khúc Viet Nam Quê Hương Ngạo Nghễ":
http://www.youtube.com/watch?v=4vPV9_2cyEk&feature=channel_video_title  

 

Anh Thắng
  Mấy hôm nay buồn không viết được
 Kiệt gọi báo tin chuá nhật, em c̣n trong sở làm
 Ngơ ngẫn..
Biết là cuộc đời ngắn ngủi, nhưng vẫn thấy ḷng xao động
 Anh Thu, Anh Thanh Hùng, Anh Quang, Tất cả các anh cuả bàn Cà Phê Lê Lai đă lần lượt dắt nhau đi
 Hồn phách lạc
Anh em chia nhau nỗi mất mát nầy , không có ǵ bù đắp được
Anh ráng bảo trọng nha
Xuan Dao


PHÂN ƯU
 
Vô cùng xúc động khi hay tin
 
Nhạc Sĩ NGUYỄN ĐỨC QUANG
Trưởng Xưởng sáng lập Phong Trào Du Ca Việt Nam (1966)
 
Đă mệnh chung lúc 4 giờ sáng Chủ Nhật ngày 27 tháng 3 năm 2011, nhằm ngày 23 tháng 2 năm Tân Măo, tại California, hưởng thọ 68 tuổi.
 
Toàn thể thành viên, cảm t́nh viên, thân hữu của Phong Trào Hưng Ca Việt Nam tại Bắc Mỹ, Âu Châu, Úc Châu xin chia sẻ nỗi đau đớn mất mát cùng tang quyến và cùng quư anh chị em Phong Trào Du Ca Việt Nam tại hải ngoại.
 
Thành tâm cầu nguyện hương linh Nhạc Sĩ NGUYỄN ĐỨC QUANG sớm siêu thoát nơi Cơi Vĩnh Hằng.
 
Anh NGUYỄN ĐỨC QUANG đă ra đi, nhưng những đóng góp vô giá của Anh cho sinh hoạt âm nhạc Việt Nam sẽ măi măi được mọi người ghi nhớ, cũng như những ân t́nh và kỷ niệm với Anh NGUYỄN ĐỨC QUANG sẽ vĩnh viễn khắc sâu trong ḷng các anh chị em Hưng Ca trên con đường đấu tranh cho một VIỆT NAM QUÊ HƯƠNG NGẠO NGHỄ.
 
Cố Vấn Đoàn, Ban Chấp Hành,
và toàn thể thành viên, cảm t́nh viên, thân hữu
Phong Trào Hưng Ca Việt Nam

Mời xem chương tŕnh Tưởng Nhớ Nguyễn Đức Quang do Phan Anh Dũng thực hiện về nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang gồm tiểu sử, h́nh ảnh, nhạc, bài viết, chương tŕnh phát thanh, video...:
http://cothommagazine.com/index.php?option=com_content&task=view&id=932&Itemid=47  
Pha.m Anh Du~ng 
 

Quang ơi

Sáng chúa nhựt 27/3/2011 , tôi thức dậy lúc 4gio sáng, tự nhiên thấy tâm hồn chao động....không hiểu tại sao?
Quang có biết đó là ngày sinh nhật tôi không?
Quang khôn lắm nghe, chọn đúng ngày sinh tôi để ra đi, có như thế, tôi sẽ  không bao giờ  quên Quang được. V́ ngày sinh nhật của tôi, lại là ngày tử nhật của Quang.
Kể từ bây giờ Quang sẽ trường sinh bất tử, v́ Quang sẽ sống trong tim của tất cả mọi người Việt Nam yêu Quê Hương yêu dân tộc ở trên toàn thế giới.
Quang có biết, cách đây mấy hôm, tôi nhận được mail của Trần Quang Hải gửi cho bè bạn , báo tin nói Quang đă qua đời
sau một thời gian dài nằm trong coma.....
 
Tôi giật bắn người...v́ đêm hôm qua, ngày hôm qua, và những ngày trước,  tôi vẫn c̣n đang mong chờ, vẫn tin Quang sẽ hồi phục....
Thế là từ đây tụi ḿnh sẽ chỉ c̣n gặp nhau trong mơ mà thôi.....

Cuộc đi thăm bè bạn hồi năm ngoái của Quang là một kỷ niệm đẹp đối với mọi người.

Tôi nhớ măi khi gặp Quang ở cửa pḥng sinh hoạt, câu đầu tiên Quang nói với tôi là tưởng đă chết năm trước rồi, chứ đâu có ngờ được gặp lại Oanh ở đây. Hôm đó, t́nh thật tôi cũng rất bận, nhưng cũng cố thu xếp mọi việc nhờ con trai chở mẹ đến thăm bác Quang....và phải về ngay, v́ có người chờ đợi tôi ở nhà.
Nh́n da mặt hồng hào, dáng người nhanh nhẹn của Quang, vẫn như cách đây 40 năm, tôi không nghỉ Quang bỏ cuộc chơi quá sớm, bỏ bạn bè quá nhanh để đi vào cơi vĩnh hằng.
Trong suốt thời gian Quang nằm ở bệnh viện, tôi vẫn hằng nghe ngóng t́nh h́nh Quang qua bè bạn, nhất là qua trang Du Ca để xem thông báo tin tức của Quang......
Tôi vẫn hy vọng Quang đứng dậy với mọi người, tôi vẫn hy vọng Quang nghe lời cầu nguyện của mọi người cho Quang mau tỉnh lại.Nhưng lần này, th́ Quang đă bỏ cuộc hẳn, để làm cuộc hành tŕnh mới với những bè bạn đă về bên kia thế giới...và Quang cứ việc tiếp tục rong chơi nhế, sẽ có ngày chúng ta lại gặp nhau và sẽ cùng nhau hát lại những bài ca khai phá tự thuở nào.Khi tôi viết những gịng chữ này cho Quang, th́ chắc là Minh Thông đă đến bên Quang, để hai người trở lại với nhau như lúc bắt đầu mới yêu nhau. Và t́nh yêu này, đă là nguồn hứng để Quang sáng tác, cho bè bạn được nghe những lá thư t́nh đặc biệt mà Quang đă đọc trong buổi sinh hoạt tại sân trường đại học văn khoa Saigon năm nào:
....Thông, anh nhớ em...vo tṛn một cục....
Thôi, tôi ngưng, để Qaung c̣n được nghe những lời tâm t́nh khác của bè bạn. Nhớ phù hộ cho con cháu và luôn nhắc nhở  các bạn du ca khắp nơi tiếp nối con đường Quang đă đi qua ở của hai thế giới của tử và sinh nhe.
Và mỗi khi du ca cất tiếng hát, th́ Quang phải có mặt bên cạnh nhé.
Người sáng lập  ban Trầm Ca đă tách rời nhóm để đi t́m một chân trời mới,
Phong trào Du Ca mất đi người trưởng sáng lập tài ba.
Tất cả chúng ta tiếc nuối một người bạn thiệt thân vừa qua đời...
Phuong Ca Dan Ca Quoc Nhac luôn nhớ tới người bạn đă đặt tên cho ḿnh khi vừa mới thành h́nh CHIM PHUONG.
Thương yêu
Phương Oanh.
 

NGƯỜI NHẠC SĨ DU CA ĐĂ RA ĐI MĂI MĂI...

Nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang – cánh chim đầu đàn của Ban Trầm Ca và Phong trào Du Ca Việt Nam, đă vĩnh viễn ra đi. Là một người bạn, tôi muốn nhân dịp này phác họa lại một số nét về cuộc đời của người nhạc sĩ du ca này – người đă để lại cho đời những bài hát nói lên ước vọng, tâm t́nh của cả một thế hệ sinh ra và lớn lên trong chiến tranh:

Nguyễn Đức Quang sinh ngày 11 tháng 2 năm 1944 tại Sơn Tây, là con trai thứ trong một gia đ́nh có 6 anh chị em – ba trai, ba gái.

Tháng 4 năm 1954, cha anh – một viên chức trong ngành giáo dục, được điều động vào Sài G̣n. Nguyễn Đức Quang – lúc đó mới 10 tuổi, theo cha mẹ vào Nam. Sau hiệp định Genève (tháng 7 năm 1954), đất nước bị chia đôi, gia đ́nh Quang cũng bị chia cắt: người anh cả cùng ba người chị gái ở lại miền Bắc, chỉ có anh và đứa em trai út sống ở miền Nam cùng với cha mẹ cho đến tháng 4 năm 1975.

Năm 1959, cha anh được điều động lên công tác tại Ty Tiểu học Đà Lạt. Yêu mến cảnh vật và con người nơi đây, mẹ anh quyết định chọn nơi này làm quê hương và mua lại căn nhà số 33 đường Calmette (nay là đường Phạm Ngọc Thạch) làm nơi cư ngụ lâu dài của gia đ́nh. Thành phố Đà Lạt chính là nơi Nguyễn Đức Quang đă sống một thời tuổi trẻ và cũng là nơi để lại những kỷ niệm sâu đậm nhất, in dấu ấn vào nhiều bản t́nh ca của anh sau này.

Tại Đà Lạt, sau hai năm theo học tại Trường Bồ Đề, kể từ năm đệ tam Quang vào học tại trường Trung học Trần Hưng Đạo. Sau khi tốt nghiệp Tú tài II (năm 1964), Quang theo học tại Viện Đại học Đà Lạt và tốt nghiệp khóa 1 Chính trị Kinh doanh vào năm 1968.

Từ tuổi thiếu niên, Quang đă ham mê các sinh hoạt đoàn thể, nhất là phong trào Hướng đạo. Những người bạn thân thiết đầu tiên của anh như các anh Hoàng Kim Châu, Đoàn Chim, v.v... về sau đều trở thành những huynh trưởng Hướng đạo nổi tiếng. Là một thiếu sinh, anh trở thành Đội trưởng Đội Voi, và sau đó là Đội trưởng Nhất thuộc Thiếu đoàn Lê Lợi. Năm 1964, anh đảm nhiệm chức Bầy trưởng Bầy Ngàn Thông của Đạo Lâm Viên. Tinh thần Hướng đạo ấy, Nguyễn Đức Quang đă giữ măi trong suốt cuộc đời, thể hiện trong nhiều sáng tác âm nhạc cũng như các hoạt động nhiều mặt của anh.

Vốn có năng khiếu về âm nhạc, Nguyễn Đức Quang đă ham mê sáng tác các ca khúc ngay từ thời c̣n trẻ. Nhưng khác với các nhạc sĩ khác - thường bắt đầu quá tŕnh sáng tác âm nhạc của ḿnh bằng các bản t́nh ca, ca khúc đầu tay của anh là một bài hát dành cho Hướng đạo có tên là “Gươm thiêng hào kiệt” (1961).

Trong những năm 1963-1964, những biến cố chính trị dồn dập xảy ra ở miền Nam đă khiến Nguyễn Đức Quang bắt đầu quan tâm đến những vấn đề chung của đất nước. Không chỉ dừng lại ở những bài hát tập thể dành cho các sinh hoạt thanh thiếu niên, Quang bắt đầu chuyển hướng sang các ca khúc có chủ đề “Tuổi trẻ, Quê hương, Dân tộc”. Những suy tư của cả một thế hệ thanh niên sinh ra và lớn lên trong chiến tranh, những ưu tư đối với vận mệnh của dân tộc, sứ mệnh của những người thanh niên yêu nước được chất chứa trong một loạt bài hát về sau được gọi  tên là Trầm ca (những bài hát trầm tư)[1]. Bài hát tiêu biểu cho thể loại này là bài “Nỗi buồn nhược tiểu”.

Trong những năm 1964-1965, khi phong trào công tác xă hội bùng lên ở miền Nam, Quang cùng các bạn tham gia các hoạt động xă hội như: làm công tác xă hội, cứu trợ nạn nhân băo lụt, nạn nhân chiến tranh, ... Những bài hát của anh bắt đầu được phổ biến trong các trại công tác xă hội, trong các đoàn thể thanh thiếu niên như Hướng đạo, Gia đ́nh Phật tử, Thanh sinh công, v.v... đặc biệt là trong Chương tŕnh Công tác hè năm 1965.

Sau mùa hè năm 1965, cùng với một số bạn đồng môn là cựu học sinh trường Trần Hưng Đạo (Hoàng Kim Châu, Trần Trọng Thảo, Nguyễn Quốc Văn, Hoàng Thái Lĩnh), Nguyễn Đức Quang thành lập một ban nhạc. Đây là một ban nhạc cực kỳ gọn nhẹ: chỉ với một cây đàn ghi-ta thùng và những giọng hát không chuyên nghiệp của những sinh viên gốc Đà Lạt, ban nhạc này đă nhanh chóng chinh phục được nhiều người hâm mộ. Phong cách biểu diễn hoàn toàn mới mẻ: người đến tham dự không chỉ để nghe hát và vỗ tay hoan hô mà cùng hát với những người trên sân khấu theo tinh thần “hát hay không bằng hay hát”, “hát với nhau”, “cùng nhau hát”. Trong nửa cuối năm 1965, ban nhạc này vẫn chưa có tên chính thức mặc dù đă đi hát ở nhiều nơi và được hoan nghênh nhiệt liệt.

Tháng 12 năm 1965, ban nhạc của Nguyễn Đức Quang trở về thành phố quê nhà. Đêm 19-12-1965, ban nhạc đă chính thức ra mắt tại giảng đường Spellman – Viện Đại học Đà Lạt; cùng tham gia chương tŕnh có nhạc sĩ Phạm Duy với những bài “tâm ca” vừa mới sáng tác. Đêm kế tiếp (20-12) ban nhạc lại tŕnh diễn một buổi thứ hai tại giảng đường Thụ Nhân và lần này có sự tham gia của  Phương Oanh – ca sĩ hát dân ca tài năng nhất của miền Nam thời đó. Sau lần tŕnh diễn chung đó, Phương Oanh gia nhập ban nhạc và trở thành giọng ca nữ duy nhất của ban nhạc h́nh thành từ ngẫu hứng này. Sau thời điểm lịch sử đó, ban nhạc lấy tên là Trầm Ca. Ngày 19-12-1965 có thể được xem là ngày ra đời của Ban Trầm Ca và cũng là sự khởi đầu của Phong trào Du Ca về sau này.

Bước qua năm 1966, Ban Trầm Ca đă cùng với nhạc sĩ Pham Duy đi lưu diễn ở một số tỉnh thành ở miền Nam. Được sự hỗ trợ của một số huynh trưởng hoạt động thanh niên tại Sài-g̣n, Nguyễn Đức Quang và Ban Trầm Ca đă tổ chức 8 khóa Thanh ca Tác động nhằm đào tạo hạt nhân để phát triển phong trào. Cuối năm 1966, Phong trào Du ca Việt Nam được chính thức thành lập như một tổ chức thanh niên tự nguyện với mục đích giáo dục thế hệ trẻ thông qua các hoạt động văn nghệ và sinh hoạt cộng đồng. Đinh Gia Lập – một hướng đạo sinh, cựu học sinh Trường Trần Hưng Đạo, cũng là một thành viên của Ban Trầm Ca mặc dù không tham gia tŕnh diễn, đă trở thành Chủ tịch lâm thời của Phong trào Du Ca.

Năm 1967, Phong trào Du Ca tổ chức Đại hội lần đầu tiên tại Sài G̣n. Dược sĩ Hoàng Ngọc Tuệ được bầu làm Chủ tịch và đă giữ chức vụ này cho đến khi được thay thế bởi nhà báo Đỗ Ngọc Yến (năm 1972). Tổ chức thanh niên mới mẻ này đă phát triển rộng khắp trên khắp các tỉnh thành ở miền Nam Việt Nam cho đến tận tháng 4 năm 1975 mới ngưng hoạt động tại quốc nội.

Có một chi tiết thú vị cần được nhắc đến: nhà để xe (garage) và nhà bếp của ngôi biệt thự số 114 đường Sương Nguyệt Anh[2] – Sài G̣n (tư gia của anh Tuệ) chính là “tổ ấm” của Ban Trầm Ca ngay từ lúc ban nhạc chưa có tên. Nói cách khác, huynh trưởng Hoàng Ngọc Tuệ chính là vị “mạnh thường quân” đă cưu mang Ban Trầm Ca và Phong trào Du ca ngay từ thời c̣n trứng nước.

Là một tổ chức thanh niên, Phong trào Du ca Việt Nam bao gồm nhiều bộ phận, trong đó phần sáng tác âm nhạc được giao cho “Xưởng Du ca”[3], do Trưởng Xưởng Du Ca phụ trách. Nguyễn Đức Quang là Trưởng Xưởng Du Ca đầu tiên kể từ năm 1966 cho đến khi giao lại trách nhiệm cho nhạc sĩ Ngô Mạnh Thu tức Trần Tú vào năm 1972.

Sau biến cố 30-4-1975, mặc dù chiến tranh chấm dứt nhưng gia đ́nh của Nguyễn Đức Quang vẫn không có cơ hội đoàn tụ. Do thời gian phục vụ trong quân đội VNCH, mặc dù đă được biệt phái về ngành ngân hàng, Quang phải trải qua một thời gian “học tập cải tạo” khoảng 3 năm. Năm 1979, sau khi từ trại học tập cải tạo trở về, Nguyễn Đức Quang cùng vợ con vượt biên đến tị nạn tại Hoa Kỳ. Như vậy là gia đ́nh anh lại ly tán một lần nữa. Đó chính là lư do chúng ta thấy Nguyễn Đức Quang cho đến trước khi ĺa đời vẫn mang một tâm sự buồn, và vẫn hoài vọng một sự đoàn tụ thật sự của cả dân tộc trong tương lai.

Kể từ khi định cư tại Little Saigon - California, Nguyễn Đức Quang hoạt động liên tục trong ngành truyền thông. Trong những năm 1984-1988, anh đă từng là Giám đốc trị sự, Chủ bút và Tổng giám đốc của Báo Người Việt - tờ nhật báo nổi tiếng nhất của người Việt hải ngoại phát hành tại California – Hoa Kỳ. Thời gian sau đó, anh sáng lập nhật báo Viễn Đông. Sau khi rời báo Viễn Đông, anh c̣n cộng tác với bạn bè lập công ty truyền thông và làm một số tờ báo khác. Trong thập niên cuối cùng của đời ḿnh, anh t́m cách nối lại ṿng tay thân ái giữa những thanh niên Mỹ gốc Việt với thanh niên trong nước thông qua các trại hè do Project Vietnam Foundation tổ chức.

Nhưng cho dù hoạt động trong bất cứ ngành nghề nào, ḍng máu âm nhạc vẫn c̣n chảy mạnh mẽ trong con người Quang. V́ thế, trong khoảng một thập niên cuối đời, anh trở lại với sáng tác ca khúc và gắn bó với hoạt động của Phong trào Du ca Việt Nam - được hồi sinh tại hải ngoại từ hơn một thập niên trở lại đây. Anh đă đi lưu diễn ở nhiều nơi trên thế giới, từ Bắc Mỹ cho đến châu Úc, châu Âu, đồng thời tiếp tục sáng tác ca khúc mới.

Sau khi người vợ thân yêu của anh qua đời (tháng 3-2009) và sau hai lần vượt qua bệnh tật, vào tháng 2 năm 2010, Quang đă về ăn Tết tại quê nhà. Anh đă có dịp thăm lại gia đ́nh các anh chị ở miền Bắc, có dịp thăm lại căn nhà cũ, nơi gia đ́nh của người em trai là Nguyễn Đức Vinh đang cư trú. Vào đêm 19-2-2010, trên căn gác thân thương, anh đă hát cho các em, các cháu và những người bạn thân thiết ngày xưa nghe một số bài hát mới do anh sáng tác trong những năm cuối đời.

Đó cũng chính là lần cuối cùng anh trở về thăm Đà Lạt để rồi ra đi vĩnh viễn, không bao giờ trở lại với thành phố thân thương – nơi có “con phố xưa”, có “con dốc nhỏ” đă ghi lại dấu tích của t́nh yêu và những cảm xúc đầu đời.

Sau chuyến đi châu Âu (tháng 9 năm 2010), Nguyễn Đức Quang trở lại Hoa Kỳ để chuẩn bị cho những buổi tŕnh diễn nhạc du ca. Chính trong quá tŕnh tích cực chuẩn bị cho một buổi sinh hoạt âm nhạc dự kiến tổ chức vào hạ tuần tháng 2 năm 2011, Quang bị đột quỵ v́ tai biến mạch máu năo. Ngày 11-2-2011, Quang được đưa vào bệnh viện và một tháng rưỡi sau đó, anh ra đi vĩnh viễn vào 4 giờ sáng ngày 27-3-2011 (giờ California – Hoa Kỳ) nhằm ngày 23 tháng 2 năm Tân Măo, hưởng thọ 68 tuổi (tính theo âm lịch). Ngay buổi chiều hôm đó, anh được Hội đồng Trung ương Hướng Đạo Việt Nam truy tặng Bắc Đẩu Huân Chương, huy chương cao quư nhất của phong trào Hướng Đạo Việt Nam dành cho trưởng có công ǵn giữ và xây dựng một phương pháp giáo dục thanh thiếu niên.

Là con chim đầu đàn của Phong trào Du ca, Nguyễn Đức Quang đă để lại cho chúng ta một di sản âm nhạc phong phú thuộc nhiều thể loại, từ t́nh ca cho đến các bài hát sinh hoạt cộng đồng, nhưng đáng chú ư nhất là những bài hát “nhận thức” - chất chứa t́nh tự dân tộc, ḷng yêu quê hương, những suy tư của người dân một nước nhược tiểu muốn vươn lên để làm thay đổi số phận của dân tộc ḿnh. Trong số các bài hát do anh sáng tác, nhiều bài hát đă được phổ biến rộng răi trong nhiều thế hệ thanh niên, đến mức ngay cả những người yêu thích cũng không hề biết rơ xuất xứ của bài hát. Cuối năm 2007, bài “Việt Nam quê hương ngạo nghễ” đă được các thanh niên sinh viên học sinh yêu nước hát lên trong dịp tổ chức biểu t́nh để phản đối việc Trung Quốc chiếm đóng quần đảo Hoàng Sa nhưng măi về sau, người ta mới biết đó là một bài hát do Nguyễn Đức Quang sáng tác vào giữa thập niên 1960.

Trong những ngày này, tưởng niệm Nguyễn Đức Quang, chúng ta – những thân quyến và bằng hữu của anh, và cả những người ái mộ anh thuộc nhiều thế hệ, trong đó có những người đă sát cánh cùng anh từ gần nửa thế kỷ qua, không khỏi bùi ngùi xúc động khi nhớ đến anh với dáng người cao nghều, với giọng hát dũng mănh không cần đến micro, chỉ với cây đàn và tiếng hát đă đi đến khắp nơi, từ những nơi đầy khói lửa chiến tranh đến tận những xóm nghèo trong các đô thị, từ các sân khấu ngoài trời trong khuôn viên các trường đại học cho đến tận các vùng quê cằn cỗi, để dùng tiếng hát, lời ca nói lên những tâm t́nh của một thế hệ thanh niên sinh ra và lớn lên cùng chiến tranh nhưng trong tận đáy ḷng vẫn mong ước đến ḥa b́nh.

Trong một đất nước mà dân tộc bị phân ly, trải qua một cuộc nội chiến kéo dài, nguyện vọng sau cùng của Quang vẫn là hàn gắn vết thương ḷng của dân tộc, như lời hát của bài “Trên đồi Arlington” – một trong những sáng tác sau cùng của anh. Xin trích dẫn một số đoạn:

“... Làm sao tin thế được?

Làm sao gọi là vinh quang?

Cuộc chiến vùi sâu dân tộc,

khơi dậy những hờn căm

Thắng ngoáy dài mũi kiếm

Thua xuống cuối biển đông

Sao gọi anh hùng được

Hồn lệ sử thấu chăng?

                      

Đă bảo vết thương không nhắc nữa

V́ ai khoe sẹo khiến bâng khuâng

Ừ nhỉ xưa kia thành quách đổ

Thắng bại anh hùng có xứng chăng?”

Nhưng Nguyễn Đức Quang không dừng lại với cái nh́n bi quan, với tâm trạng yếm thế. Bước ra khỏi cuộc nội chiến, anh vẫn hy vọng vào tương lai, mong ước đến sự hàn gắn vết thương vô cùng lớn, vô cùng sâu mà chiến tranh đă để lại trong ḷng mỗi gia đ́nh cũng trong ḷng toàn dân tộc. Nh́n vào những nấm mộ chiến sĩ vô danh trong nghĩa trang Arlington - tượng trưng cho những người lính Mỹ của cả hai phía trong cuộc nội chiến Nam-Bắc, anh vẫn nuôi hy vọng đến một lúc nào đó, những người lính Việt Nam đă hy sinh trong chiến tranh dù là ở Nam hay ở Bắc cũng đều có thể nằm cạnh nhau. Đó chính là lúc khép lại quá khứ, khép lại một giai đoạn lịch sử để mở đường cho một tương lai mới, như lời kêu gọi của những tử sĩ muốn nhắn gửi qua lời ca của người nhạc sĩ du ca:

...Này bạn, cùng chiến đấu,

cùng gục ngă viên đạn ngược đường bay

Về đây, cùng tới đây, chia nhau nghĩa trang này

không lời hờn oán đắng cay

...Bắc Nam cùng mạch sống!

Thắng thua đều anh hùng !

Bốn mùa hoa nở rộ, dưới mộ đài hùng tráng

chung ḍng “Tổ Quốc Ghi Công”

Mặc dù Nguyễn Đức Quang đă ra đi giữa lúc những vết thương do nội chiến gây ra vẫn chưa được hàn gắn, chúng ta có thể tin tưởng rằng nguyện vọng của anh – cũng là nguyện vọng chung của cả một dân tộc đă trải qua chiến tranh, đau thương, ly tán, nhất định sẽ trở thành hiện thực. Nếu thế hệ của Nguyễn Đức Quang không làm được điều đó th́ chúng ta cũng có thể tin chắc một điều: các thế hệ mai sau của người Việt Nam sẽ làm được điều đó!

Xin hăy cùng nhau tưởng nhớ đến một người đă cùng chia sẻ với chúng ta những kỷ niệm của một thời chiến tranh, một thời ly tán - thời của những hy vọng và thất vọng, thời của sự đan xen giữa lư tưởng trong sáng và thực tế khắc nghiệt. Nhưng đó cũng là một thời của những sinh hoạt thanh niên sôi nổi, thời của những t́nh cảm đầm ấm, những mối liên hệ thân thiện đă nảy sinh từ trong khói lửa chiến tranh và từ những nỗi buồn ly biệt. Cũng chính từ trong đau thương và mất mát, đă nảy sinh t́nh thân yêu giữa những người hoạt động thanh niên, những người yêu âm nhạc và yêu sinh hoạt cộng đồng, yêu lời ca và tiếng hát, yêu đời và yêu người, những người tin vào chính ḿnh đồng thời luôn hướng đến tha nhân, những người luôn nuôi dưỡng những niềm “hy vọng đă vươn lên”, đang vươn lên và măi măi sẽ vươn lên như những lời ca, tiếng nhạc mà Nguyễn Đức Quang đă để lại cho đời, cho người và cho cả dân tộc...

Đà Lạt ngày 3-4-2011

MAI THÁI LĨNH (tức HOÀNG THÁI LĨNH

[1] Trầm trong tiếng Hán-Việt có nghĩa là “ch́m xuống, sâu kín”. Trầm tư: suy nghĩ sâu xa.

[2] Sương Nguyệt Anh là bút hiệu của bà Nguyễn Ngọc Khuê, c̣n gọi là bà Năm Hạnh, người con gái thứ tư của nhà thơ Nguyễn Đ́nh Chiểu (tức cụ Đồ Chiểu). Bà là người phụ nữ đầu tiên của Việt Nam làm chủ bút một tờ báo. Thời chúng tôi tạm trú ở đó, bảng tên đường ghi là Sương Nguyệt Ánh nên chúng tôi quen gọi là  đường Sương Nguyệt Ánh.

[3] Xưởng là một thuật ngữ  có nguồn gốc từ Hướng đạo, dùng để chỉ một bộ phận chuyên ngành chuyên nghiên cứu hoặc sáng tác nhằm phục vụ các sinh hoạt thanh thiếu niên.

 


Vĩnh biệt người du ca

 
có ai từng sống hăng say
hoạt động xă hội những ngày đôi mươi
không nhớ tiếng hát tiếng cười
vang vang ngạo nghễ của người du ca
 
với ḷng yêu nước thiết tha
mỗi nhịp bài hát cũng là nhịp tim
khơi động tâm thức thanh niên
hát trong hy vọng vươn lên quật cường
 
đi tới bằng cái tầm thường *
dù bao gian khó và đường c̣n xa
tự quyết số phận dân ta
cùng nhau xây đắp lại nhà Việt Nam
 
cuộc đời có hợp có tan
người du ca đă ôm đàn ra đi
bạn tôi nước mắt tràn mi
nói thương anh ấy hát v́ quê hương
 
Bắc Phong
 
----------
* lời nhạc Nguyễn Đức Quang trong bài “Không Phải Là Lúc”
 

MẨU CHUYỆN DU CA
 

Bài hát du ca Việt Nam đầu tiên tôi được học hát là bài "Việt Nam Quê Hương Ngạo Nghễ”, mà người ca sỹ trong nhóm du ca mà tôi đầu tiên tôi được gặp là Trần Đ́nh Quân. Lúc đó tôi mới được 9 tuổi th́ tôi làm sao biết Du Ca là cái ǵ. Đi học ở trường th́ đến giờ học hát, cô giáo dạy các bài như “Việt Nam quê hương ngạo nghễ”, “Nối ṿng tay lớn”, “Sư Phạm Thực Hành hành khúc”.... th́ cứ vỗ tay theo nhịp bạn bè mà hát. C̣n chuyện tôi gặp ca sỹ Trần Đ́nh Quân th́ tôi làm sao hiểu nổi phong trào du ca của ông. Lúc đó tôi chỉ biết là mẹ tôi nói Chú Quân đi du học chung với mẹ tôi tại Úc vào năm 1972 , nay vào Sài G̣n chơi, cùng đi chung với cô Hương (vợ chú) sẽ đến nhà ăn cơm. Sau đó mẹ tôi nói thêm là chú Quân có sang tác nhạc Du Ca và dạy học ngoài Đà Nẵng. Măi cho đến khoảng năm 1985 hay sao đó, tôi nghe tin nhạc sỹ Trần Đ́nh Quân tới Mỹ và có làm việc cho tờ báo “Người Việt”. Đến năm 1991, tôi đi Mỹ chơi, có đến ṭa soạn Người Việt là thứ nhất gặp ông Tự v́ ông này trước kia có sống tại London, tôi có quen, nên ghé thăm th́ được bết ông làm việc cho tờ “Thế Kỷ 21”, văn pḥng kế bên. Kế tiếp là vào chào nhạc sỹ Trần Đ́nh Quân v́ ông là bạn của mẹ tôi.

Cho đến cuối thập niên 90, mẹ tôi có qua thăm ông Trần Đ́nh Quân, nhưng lúc đó ông đă vướng vào bệnh “Đăng Trí”, không biết sao lúc gặp mẹ tôi, ông lại tỉnh ra đôi phần và nói với mẹ tôi là không được rồi bà ơi ! Chắc ông tin là ḿnh không c̣n kéo dài mạng sống của ḿnh. Vài năm sau th́ ông qua đời nhưng mẹ tôi cũng không hơn ǵ ông là cũng vài năm kế tiếp đi thăm ông ở thế giới bên kia.

Khuôn mặt du ca thứ nh́ tôi gặp là ông Đỗ Ngọc Yến. Lúc đó là khoảng năm 1997 hay 1998, ông cùng phu nhân đi du lịch châu âu và ghé thăm London. Trong khoảng 3 tiếng được ngồi nghe ông nói chuyện th́ ông bàn về lănh vực báo chí chứ không nói một câu chuyện du ca nào cả. Ông là người rất điềm đạm, cách nói chuyện ít pha tṛ như các nhà báo Việt Nam tôi gặp qua là ông Vũ Anh, Đinh Quang Anh Thái . Có lẽ v́ bệnh tiểu đường nên ông Yến cũng ít nói hơn.

Vào thập niên 90, tôi có đặt mua báo tháng là tờ “Làng Văn”. Thời gian đó chưa có Internet nên báo in có rất nhiều độc giả. Tờ “Làng Văn” thành công là có nhiều cây bút hung hậu hợp tác. Nhất là khi ra giải thưởng văn chương cho các cây bút mới, Nhờ đó mà tôi say mê nhất bộ truyện phóng tác về xă hội đen của nhà văn Trường Sơn Lê Xuân Nhị. Có lẽ sau quyển “Bố Già” của Ngọc Thứ Lang dịch th́ phải nói đến bộ “Sếp Al Capone” của Lê Xuân Nhị.

Mỗi tháng khi tờ Làng Văn tới tay, việc đầu tiên là tôi phải ngồi mê mẩn đọc truyện Al Capone, y như Sài G̣n ngày xưa là mọi người đợi báo đăng truyện Kim Dung. Sau đó là tôi đọc các tin tức sinh hoạt cộng đồng, tôi cũng hay thấy tin sinh hoạt Du Ca tại Ḥa Lan do anh Nguyễn Quyết Thắng tổ chức và từ đó th́ tôi biết tên anh Thắng và chỉ có vậy thôi. Ngoài tôi cứ nghĩ th́ sống tại Ấu Châu th́ sẽ có ngày gặp nhau. Vậy mà tôi nghe tên anh Nguyễn Quyết Thắng từ những năm 1995 , măi cho đến năm 2010 tôi mới co duyên gặp được anh, mà cũng phải nói nhờ cô bạn tại Mỹ quen biết anh và gia đ́nh anh, c̣n không th́ tôi cũng chỉ nghe tên mà thôi.

Đến gia đ́nh anh Thắng là thấy đầy màu sắc văn nghệ. Nghe anh chị Thắng kêu tên những người con thấy thích vô cùng v́ mỗi cái tên đều có lien quan đến âm nhạc. Các nhà nghệ thuật luôn chọn tên con ḿnh rất là phong phú, nghe qua một lần khó mà quên được, cũng như tên những người con của nhà thơ Trần Dạ Từ và nhà văn Nhă Ca. Anh chị Thắng rất là trẻ trung cho dù đă lên chức ông bà. Có lẽ tinh thần du ca đă chọ họ một cái nh́n lạc quan về xă hội và nhất là đóng góp phát triển cho xă hội. Đặc biệt ở trong một đất nước chiến tranh, mạng người không một giá trị. Anh chị đă nh́n thấy những điều mà tôi cũng như bạn bè chưa thấy, chưa nghe và không tưởng tượng nổi cái mà xảy ra trên đất nước Việt Nam gần 50 năm về trước.

Trong một tuần vừa qua, không biết bao nhiêu bài viết nói về nhạc sỹ Nguyễn Đức Quang, có người quen ông rất là nhiều đă viết hết tất cả về ông. Có người chẳng quen ông cũng viết được về ông. Tôi ngồi đọc hết tất các bài về ông đến nỗi không quen ông mà cũng có cảm giác biết về ông. Cái này có thể gọi thấy gởi nổi tiếng, nhận làm quen, mà giờ ông mất rồi nhận quen càng dễ nữa v́ đâu có ai làm chứng.

Chuyện mà tôi thích nhất là vào tháng 12 năm 2007, khối 8406 tại Sài G̣n đứng lên chống Trung quốc chiếm Trường Sa và Hoàng Sa. Họ đă đồng ca bài “Việt Nam Quê Hương Ngạo Nghễ” sau 32 năm chấm dứt chiến tranh tại Việt Nam, chưa có một bài hát nào trước 1975 được chính thức đồng ca tại chốn công cộng. Nhiều người sanh sau đẻ muộn họ đă hát và hát một cách nồng nhiệt , đâu khác một Hội Nghị Diên Hồng. Đây là một lư tưởng , một điều nhạc sỹ Nguyễn Đức Quang cũng như anh chị Nguyễn Quyết Thắng đă làm là trong một xă hội bi quan mà bài hát và tiếng hát của họ đă mang đầy sự hy vọng. Không buồn bă và đầy thất vọng như nhạc Trịnh Công Sơn, không nhẹ nhàng như bài “Việt Nam, Việt Nam” của Phạm Duy. Tiếng ca của Du Ca mang đầy nhiệt huyết, một t́nh thần Hướng Đạo, một sinh hoạt đầy t́nh thương như Gia Đ́nh Phật Tử và hoạt động hướng thiện để bớt nổi đau thương trong xă hội này.

Nhạc Sỹ Nguyễn Đức Quang và nhóm du ca sinh hoạt hoàn toàn bất vụ lợi, họ không giàu về vật chất nhưng giàu về tinh thần, v́ đây là một t́nh thần bất diệt, măi măi sẽ không bao giờ mất. Người ta có thể không nhớ nhạc sỹ Nguyễn Đức Quang nhưng người ta sẽ không bao giờ nói không biết bài “Việt Nam quê hương ngạo nghễ” và nhóm Du Ca.

Người ngoại quốc họ đă tự hào đất nước họ có những người tham gia Hướng Đạo từ thưở bé, nhờ đó khi họ hớn lên trở thành người nổi tiếng như bên Mỹ , phi hành gia Neil Armstrong, người lên mặt trăng đầu tiên, sau đó 10 phi hành gia khác lên cung trăng cũng là Hướng đạo sinh. Diễn viên Harrison Ford nhờ tham gia hướng đạo nên diễn xuất vô cùng xuất sắc trong vai Dr Jones của phim Indiana Jones và Đạo Diễn Steven Spielberg cũng là hướng đạo sinh nhờ vậy ông đă tạo ra một h́nh tượng Dr Jones và nhiều cuốn phim của ông được xem là phim “Hay nhất trong mọi thời đại” hay “100 phim hay phải xem trước khi chết”. Các vị Tổng Thống Mỹ là ông George Bush, Bill Clinton và Johm F Kennedy là hướng đạo sinh. Ngoài ra c̣n có nhà tỷ phú Bill Gate và ca sỹ Jim Morrison của ban nhạc DOORS. C̣n bên Anh quốc là cầu thủ bong đá là David Beckham và Michael Owen. Cựu Thủ Tướng John Major và đặc biệt là nhà thám hiểm trứ danh thế giới là Sir Ranulph Fiennes, cuộc đời của ông là leo trèo từ núi qua đá băng, ông có nói nếu ông không là hướng đạo sinh là ông đă chết nhiều năm về trước v́ cách cột dây nút dẹp hay nút kép (Reef knot) đă giúp ông trong lúc đi chinh phục thiên nhiên v́ lúc đang leo núi không biết cột theo kiểu nút dẹp là sẽ té lăn ra mà chết. Sir Ranulph được xem một người già đă đi chinh phục ngọn Erverest, đó là vào năm 2009, lúc đó ông được 65 tuỗi.

Vậy quay lại đất nước chúng ta, nếu ai có hỏi tôi người Hướng Đạo Sinh nào là tiêu biểu cho đất nước Việt Nam th́ tôi sẽ không ngần ngại trả lời ngay tức khắc là nhạc sỹ du ca Nguyễn Đức Quang v́ ông đă hội đủ mọi diều kiện, những ǵ ông đă đóng góp cho đất nước Việt Nam quá đầy đủ và không hổ thẹn con cháu Lạc Hồng cũng như truyền thống hơn 100 năm Hướng Đạo.
Nguyện cầu hương linh Nhạc Sỹ Nguyễn Đức Quang sớm tiêu diêu miền cực lạc.

ANH QUÂN
 

Bước chân tuổi trẻ
Vĩnh biệt Du Ca Nguyễn Đức Quang
 
Tôi nhớ đă quen với Minh Thông , vợ Nguyễn Đức Quang năm học lớp Đệ Nhất trường Gia Long. Tôi ở lớp B1 Anh Văn, Thông ở B2 Pháp Văn. Chúng tôi cùng vào Gia Long năm cuối của Trung học nhưng những buổi biểu t́nh băi khóa, bầu cử ban đại diện trong trường đều không thiếu vắng hai chúng tôi.
 
Lên Đàlạt gặp lại Minh Thông, những ngày ở trại Suối Thông tôi nghe các bạn chọc ghẹo anh Nguyễn Đức Quang với Minh Thông. Trại công tác Suối Thông tại Đàlat (cách Đà Lạt 30 km) được tổ chức vào mùa hè năm 1966 bởi hội Thanh Niên Thiện Chí, Viện Đại Học Đàlat. Nhờ anh Nguyễn Tường Cẫm , Nguyễn Khải, anh Minh đi xin tiền tài trợ từ Ṭa Tỉnh, Asia Foundation, USIS, Cha Viện Trưởng, ...hội Thanh Niên Thiện Chí Đà Lạt có  thể  tổ chức hai  trại dài hạn, mỗi trại một tháng xây dựng nhà cho đồng bào tỵ nạn mà nhân lực là bàn tay và sức lực của những sinh viên của Viện Đại học Đà Lạt.
 
Nhóm chủ lực của trại Suối Thông gồm anh Nguyễn Đức Quang làm trại trưởng, các anh Lỉnh, Châu, Thảo, Ư... đều là những Hướng Đạo sinh tại Đàlạt, rất có kinh nghiệm đi trại công tác. Tôi và chị KhánhTuyết là hai người nữ ở trong trại suốt thời gian, lo việc ẩm thực cho ṭan trại. Ban ngày các anh trại viên phụ trách công việc xây dựng nhà. Công việc rất nặng nhọc  như vác tre, vác gỗ, trộn hồ, chuyển hồ, dựng mái, lợp mái.... Tối về sau bửa cơm tất cả chúng tôi quây quần bên nhau ca hát ; trời lạnh và mưa ngồi trong nhà (nhà sàn cao cẳng), nếu không mưa chúng tôi đốt lửa ngồi ngoài trời, có khi  đến một , hai giở sáng (tuổi trẻ có khác !)  Anh Quang đàn hát liên miên, chúng tôi hát những bài ca của trẻ em, của Hướng đạo và những bài ca lịch sử (Bạch Đằng Giang, Bóng Cờ lau,......,), nhac tiền chiến. Mặc dù chỉ có hai người nữ (có khi chỉ có một ḿnh tôi, khi chị Tuyết cần về Đàlạt lấy thêm tiền, mua thêm thức ăn) chúng tôi luôn tham dự sinh hoạt cùng các anh. Riêng tôi v́ đă  là đ̣an sinh Gia Đ́nh Phật tử đă tham dự rất nhiều trại sinh hoạt ở học đường, cũng như trại công tác vệ sinh, trại Cứu thương, trại Cứu hỏa với đoàn hướng đạo Đạo Cửu Long ở Saigon, nên tôi rất thông thạo, dạn dĩ khi tham dự trại công tác của sinh viên Viện Đại Học Đà Lạt. Lại nữa tôi thuộc ḷng và rất mê hát những bài hát lịch sử, những bải hát thanh niên,  nhạc tiền chiến nên không bao giờ chịu bỏ cuộc những buổi hát ḥ tập thể này. Ngoài ra tôi có đưa cho anh Nguyễn Đức Quang mượn tuyển tập nhạc những bài dân ca Mỹ (một  IVS đă tặng tôi trước khi về Hoa Kỳ). Tôi nhớ anh Quang thường đem ra đàn và tập cho chúng tôi hát. Tôi có đ̣i anh Quang quyển tập nhạc này, nhưng lần nào anh cũng quên trả và tôi cũng quên đ̣i luôn. Có điều chắc chắn là tập nhạc này có giá trị và hữu ích cho anh Nguyễn Đức Quang hơn là ở trong tay tôi.
 
Điều đáng nói về trại công tác là chúng tôi sống cả tháng trời trong làng Thượng, không hề về lại Đàlạt; sống trong tiện nghi tối thiểu, thức ăn, nước uống rất hạn chế, chẻ củi , lặt rau, nhóm lửa (viết đến đây tôi nhớ anh Nghiêm Hữu Ư, đă mất khi vượt biên, chổng mông thổi lữa phù phù)...làm việc rất nặng, thời tiết vừa lạnh, vừa mưa, đất bùn, đất đỏ, trơn trợt... nhưng tôi không hề nghe một lời than văn, gây gổ hay căi vă nhau. Nam nữ sống chung trong căn nhà sàn không hề có những sàm sỡ hay bậy bạ, có trêu ghẹo nhau nhưng không bao giờ quá lời, rất vui vẻ và thân ái với nhau trong t́nh anh em một nhà.
Kết thúc những ngày trại anh em chúng tôi mỗi người có một tên mới : K’Quang, K’Lĩnh, K’Châu, K’Tuyết, K’Ư, K’Nga... (theo cách thức đặt tên của một làng Thượng, K là họ của một gịng tộc, sinh sống rải rác tại Đà Lạt, Pleiku...)
 
Trại Suối Thông là một trong những trại thành công của Thanh Niên Thiện Chí Đàlạt, công đầu của anh Nguyễn Đức Quang và có thể nói chính nơi đây cũng là cái nôi sản xuất ban Trầm Ca và sau này là Nhóm Du Ca do anh Quang làm trưởng, họp cùng nhóm các anh trại sinh của trại Suối Thông dựng nên.
 
Năm 1972, nhóm Du Ca của Nguyễn Đức Quang cùng với anh Hoàng Ngọc Tuệ  có  dự tính chương tŕnh phát động phong trào Du Ca rầm rộ hơn để đáp ứng nhu cầu của thế hệ thanh niên, sinh viên nơi học đường cũng như ngoài xă hội. Việc đầu tiên là in ấn và phổ biến rộng răi những sáng tác của Nguyễn Đức Quang và ban Trầm Ca, cùng những bài nhạc thanh niên , tuổi trẻ, dân ca của các quốc gia khác ca ngợi tự do, nhân quyền khi giới thanh niên, sinh viên Việt nam chúng tôi có dịp tham dự những trại hội nghị, công tác quốc tế.  Anh Ngô Mạnh Thu và tôi  được giao phó làm Thủ quỹ của Phong trào.
 
Tiếc thay năm 1975 tan hàng, chúng ta đă  tan tác mỗi người một nơi, một chốn. Nhưng không ai có  thể  phủ nhận rằng thế hệ chúng ta đă được hun đúc từ một môi trường tự do, nhân bản đạo đức từ tiểu học, trung học cho đến đại học, trong gia đ́nh, cũng như ngoài xă hội. Chúng ta, một lớp người sống có lư tưởng, một thế hệ mà khát vọng  tràn trề  sẵn sàng ‘đứng lên đáp lời sông núi’ qua những ca khúc của Trầm Ca , của Du Ca vừa hùng hồn, vừa mời gọi, để xây dựng, để góp lời, cho quê hương , cho dân tộc....
 
Năm 1980, anh Nguyễn Đức Quang có ghé thăm chúng tôi tại Portland; nói chuyện về làm báo và Du Ca....
Năm 1996, chồng trước của tôi, anh Dương Mạnh Hùng mất. Anh Lê Đ́nh Điểu an ủi : Trần Đại Lộc và Dương Mạnh Hùng đi trước là để t́m đất trại, tổ chức trại, chúng ta sẽ cùng tham dự một trại thật lớn.
 
Lê Đ́nh Điểu đă đi, Đỗ Ngọc Yến đă đến nơi, nay Nguyễn Đức Quang lên đường.... vẫn là để nhận công tác làm Trại trưởng (chăng ?), một công việc mà Nguyễn Đức Quang đă từng vác nga voi rất nhiều lần ở cơi Ta Bà...
 
Tiễn Anh Nguyễn Đức Quang lên đường  ... anh đi, anh Quang nhé, ‘đường dài ngút ngàn chỉ một trận cười vang vang’..... nơi đến MIỀN CỰC LẠC MIÊN VIỄN.
 
Nam mô Tiếp Dần Đạo Sư A Di Đà Phật
 
K’NGA
Bùi Ngọc Nga
San Jose, mưa băo tháng ba, 2011

Links những bài viết phân ưu nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang :
http://www.ninh-hoa.com/VietHai-VinhBietNguyenDucQuang.htm
 


Sau một thời gian ngắn lâm bạo bệnh, nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang, con chim đầu đàn của phong trào Du ca, vừa qua đời ngày 27.03.2011 tại California với số tuổi 68.

Nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Ông tốt nghiệp khóa I Chính Trị Kinh Doanh. Năm 1956 ông gia nhập Hướng đạo vùng Lâm Viên, lên đến cấp Hướng đạo Hạng Nhất và sau đó trở thành Bầy Trưởng Ngàn Thông năm 1964.

Phong cách sinh hoạt hướng đạo đă ảnh hưởng nhiều đến hướng đi trong làng âm nhạc của Nguyễn Đức Quang. Ông bắt đầu sáng tác những bài hát cộng đồng vào năm 1961, sinh hoạt chung trong Ban Trầm Ca, để đến năm 1966 cùng với Đinh Gia Lập và một số bạn hữu thành lập ra Phong trào Du ca Việt Nam, như một tiếp nối của Trầm Ca. Ông đă cùng với những bằng hữu này (Nguyễn Quyết Thắng, Nguyễn Minh Nữu, Ngô Mạnh Thu, Nguyễn Thiện Cơ...) sống chết với Phong trào Du ca cho đến ngày tàn cuộc chiến. Du ca là một đoàn thể được giới trẻ miền Nam Việt Nam trong thập niên ‘60 biết đến qua những buổi sinh hoạt văn nghệ cộng đồng, trong đó người nghe được hướng dẫn hát chung những ca khúc tác động tinh thần thanh niên. Những bài nhạc Du ca v́ thế có âm điệu giản dị, dễ hát theo dù chỉ nghe qua một vài lần. Phong trào Du ca đă thành lập được hàng chục toán và đoàn du ca từ Huế (Con sáo Huế) cho tới cuối miền đất nước (Du ca Sông Hậu, Du ca Kiên Giang...). “Trưởng xưởng” Du ca là Nguyễn Đức Quang, từ 1972 được Ngô Mạnh Thu tiếp nối, để đưa những ca khúc hay vào ca mục, phổ biến những sáng tác hay của đoàn viên du ca. Những tập nhạc Du ca ban đầu được quay ronéo trong điều kiện thiếu thốn để chuyền tay nhau giữa những đoàn viên, sau này đă được đóng thành những tập sách mỏng, với cách tŕnh bày giản dị và trang nhă.

Sự nghiệp du ca của Nguyễn Đức Quang khi đó cũng được sự tiếp tay của Phạm Duy, ông đă cùng người nhạc sĩ nổi tiếng họ Phạm làm những tour tŕnh diễn nhạc mang t́nh tự quê hương từ Bắc đến Nam.

Năm 1979 Nguyễn Đức Quang tới Hoa Kỳ định cư, và tiếp tục hoạt động không ngơi nghỉ trong lănh vực truyền thông, báo chí. Ông đă làm Tổng Giám Đốc Cty Người Việt (trong đó có Nhật báo Người Việt), sáng lập viên nhật báo Viễn Đông, xuất bản báo Chí Linh, Phụ Nữ Diễn Đàn, cộng tác với đài phát thanh và truyền h́nh..., chưa kể đến những đóng góp cho sinh hoạt của Liên đoàn Hướng đạo Việt Nam.

Gia tài âm nhạc của Nguyễn Đức Quang, ngoài hơn 10 tập nhạc và một số băng đĩa, c̣n có hàng trăm ca khúc rời. Những ca khúc đă trở thành bất tử là “Việt Nam Quê Hương Ngạo Nghễ”, “Đường Việt Nam”, “Hy Vọng Đă Vươn Lên”... mang đậm hùng khí thanh niên. Ngoài những ca khúc phấn khích tuổi trẻ, Nguyễn Đức Quang cũng có những bài t́nh ca, trong số này hai bài “Bên Kia Sông” và “V́ Tôi Là Linh Mục” nổi tiếng nhất. Cũng phải kể thêm “Chiều qua Tuy Ḥa” ít người biết nhưng là một trong những t́nh ca đắc ư nhất của ông. Rất tiếc, nhạc của ông, cũng như của phong trào du ca những năm đó phần lớn chỉ được phổ biến trong giới sinh viên, qua những buổi tŕnh diễn trong những câu lạc bộ sinh viên hay cùng hát với nhau trong những buổi sinh hoạt cộng đồng. Truyền thanh truyền h́nh khi đó chỉ chú trọng vào những bản nhạc thời trang chiều theo thị hiếu của đa số quần chúng.

Tháng 9 năm 2009, Nguyễn Đức Quang, trong chuyến rong ca một ṿng thế giới, đă ghé thăm những bạn bè du ca ở Ḥa Lan. Một buổi sinh hoạt dành riêng cho nhạc sĩ đă được tổ chức trong một không khí ấm cúng (1). Trong buổi này Nguyễn Đức Quang và những thân hữu đă cùng ôn lại những kỷ niệm qua những bản t́nh ca, thanh niên ca của ông. Trong thời gian này, biết ông đă yếu nhiều, nhưng nhiều người không ngờ lần đầu gặp ông cũng là lần cuối, khi âm hưởng buổi sinh hoạt vẫn c̣n vương.

Ngày 27.03.2011, đúng ngày ông mất, Hội đồng Trung ương Hướng Đạo Việt Nam đă truy tặng ông Bắc Đẩu Huân Chương, huy chương cao quư nhất của phong trào Hướng Đạo Việt Nam dành cho những trưởng đă có công ǵn giữ và xây dựng một phương pháp giáo dục thanh thiếu niên.

Nguyễn Hiền


Du Ca Bắc California và thân hữu:
 
PHÂN ƯU
Chúng tôi vô cùng đau buồn hay tin:
 Nhạc Sĩ Du Ca NGUYỄN ĐỨC QUANGi
- Trưởng Xưởng sáng lập Phong Trào Du Ca Việt Nam
- Trưởng Hướng Đạo Liên Đoàn Lê Lợi.
- Cựu Giám Đốc Trị sự, Chủ bút và là Tổng Giám đốc Báo Người Việt 1984-1988
- Sáng lập Nhật Báo Viễn Đông.
- Cựu chủ báo Chí Linh, Phụ Nữ Diễn Đàn.
- Đồng sáng lập Công Ty V.O.C.
Đă từ trần lúc 4 giờ sáng Chủ Nhật ngày 27 tháng 3 năm 2011
(Nhằm ngày 23 tháng 2 năm Tân Măo)
Tại Bệnh viện Fountain Valley Regional Hospital, California.
Hưởng thọ 68 tuổi.
Thành thật chia buồn cùng tang quyến
Nguyện cầu hương linh người quá cố sớm Siêu Linh Tịnh Độ
Xin Chân thành Cảm ơn Anh , Nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang , Người đă đến và Hát cùng chúng tôi.Tiếng Hát sẽ c̣n vang măi ...
Nhạc sĩ Trần Quảng Nam
Nhạc sĩ  Ngọc Loan và Khổng Trọng Hinh
Nhạc sĩ Bảo Tố
Nhạc sĩ Triệu Phổ
Ca sĩ Đồng Thảo và Luật sư Nguyễn Bích
Huynh Trưởng Hướng Đạo VN Trần Anh Kiệt
Nhà báo Nguyễn Xuân Hoàng & Trương Gia Vy
Nhà báo Huỳnh Lương Thiện
Nhà báo Thư Sinh
Nhà báo Nguyễn Xuân Nam
Nhà báo Nguyễn Trung Cao
Bác sĩ Phạm Đức Vượng
Nữ Sĩ Huệ Thu & Bác Sĩ Bú Ngọc Tô
Nhà Văn Ngọc Thủy
Bà Phượng Quỳnh, Cục Chỉnh Huấn TW, VNCH
Xướng Ngôn Viên Mây Lan,  Du ca Qui Nhơn
Nhạc sĩ Nguyên Nhu, Du ca Cần Thơ
Nhạc Sĩ Tâm Nguyên, Du ca Đà Nẵng
Huynh Trưởng Du Ca VN Đặng thị Liệu
Huynh Trưởng Du Ca VN Trương Xuân Mẫn