* Bài viết của Nguyễn Đức Quang già cơ .
Quang Du Ca & Mùa Xuân


Quang Du Ca qua đời ngày 27 tháng 03 năm 2011. Hắn qua đời vào đầu mùa xuân. Mùa xuân năm nay, đại dịch virus corona làm nhân loại hoang mang hoảng loạn. Con người không c̣n nghĩ được ǵ, làm được ǵ, ngoài việc tránh dịch và chống dịch. Do đó không c̣n ai nhớ đến, nhắc nhở đến nhân ngày Quang Du Ca qua đời. Web ducavn.com đang điều chỉnh và hẹn gặp lại.
Vào đầu mùa xuân, tôi thường nhớ đến Quang Du Ca. Tôi với hắn không phải là bạn tri kỷ v́ trong máu tôi không có một chút văn nghệ, âm nhạc, tôi không ca hát karaoke, không hoạt động báo chí cộng đồng. Hắn là nhạc sĩ nổi tiếng. Bạn bè sinh hoạt thường xuyên hàng ngày với hắn hầu hết là nhạc sĩ, văn thi sĩ, nhà báo, ca sĩ. Quang Du Ca và tôi chỉ là bạn học tại trường Chánh Trị Kinh Doanh, Viện Đại Học Đà Lạt. Chỉ v́ trùng tên, cùng năm sinh, chỉ khác nơi sinh mà biết nhau. Hắn sinh tại Sơn Tây, tôi sinh tại Hà Nội. Để phân biệt bạn bè đặt tên hắn là Quang Sơn Tây c̣n tôi là Quang Hà Nội. Năm học thứ hai Đại Học, hắn sáng lập ra Phong Trào Du Ca nên bạn bè đặt tên mới cho hắn : Quang Du Ca. Tôi cũng được bạn bè đặt tên mới Quang Già Cơ.
Sau khi tốt nghiệp Đại Học, Quang Du Ca và tôi theo lệnh tổng động viên đều nhập ngũ khóa 9/68 Thủ Đức. Sau khi tốt nghiệp Vơ Khoa Thủ Đức, chúng tôi cùng làm việc tại Cục Chính Huấn một năm. Sau đó, tôi và Nguyễn Thới Cường bị thuyên chuyển lên tiểu đoàn 20 Chiến Tranh Chính Trị, Pleiku. Từ đó tôi và Quang Du Ca không gặp nhau.
Quang Du Ca và tôi đều là hướng đạo sinh. Tôi là hướng đạo sinh b́nh thường. Suốt cuộc đời hướng đạo, chức vụ cao nhất của tôi là đội trưởng. Tôi là đội trưởng đội Gấu, thiếu đoàn Lam Sơn, châu Hải Trung, Đà Nẵng. Quang Du Ca là hướng đạo giỏi.
Hắn tham gia sinh hoạt Hướng đạo tại Đạo Lâm Viên - Đà Lạt năm 1959. Đội Trưởng của Đội Voi, đạt được đẳng hiệu Hướng Đạo Hạng Nhất, Đội Trưởng Nhất của Thiếu Đoàn Lê Lợi và Bầy trưởng Bầy Ngàn Thông 1964. Hắn phụ trách một chương tŕnh hướng đạo trên đài phát thanh Đà Lạt. Bài nhạc đầu tiên của hắn là bài hát về hướng đạo : Gươm Thiêng Hào Kiệt năm 1961. Bài này viết về ông thánh bổn mạng của Hướng Đạo Saint Georges.
Trước 1975, tôi và Quang Du Ca chỉ có những liên hệ như vậy thôi.
Ở Mỹ, Quang Du Ca thỉnh thoảng từ Cali đến Seattle. Đến Seattle, hắn ở nhà tôi. Đôi khi hắn đem cả bạn bè của hắn đến ở nhà tôi. Hắn đến Seattle có khi ở ba bốn ngày, có khi ở cả tuần. Mỗi lần đến Seattle, tôi mời bạn bè cựu sinh viên Viện Đại Học Đà Lạt đến nhà tôi nghe hắn hát và tâm t́nh rất vui vẻ và đầm ấm.
Sau khi Quang Du Ca qua đời, nhóm thân hữu của Quang Du Ca làm một tuyển tập để tưởng niệm hắn. Tuyển tập mang tên : Việt Nam Quê Hương Ngạo Nghễ - Tưởng Niệm Người Du Ca Muôn Thuở. Ngày 22 tháng 10 năm 2011, Hội Ái Hữu Viện Đại Học Đà Lạt và nhật báo Người Việt ở Cali tổ chức ra mắt tuyển tập. Vợ chồng Đinh Văn Chính và vợ chồng tôi từ Seattle đi Cali tham dự buổi ra mắt. Trong buổi ra mắt tuyển tập, tôi được mời lên phát biểu. Tôi nói nguyên văn như sau :
Kính thưa quí vị,
Tôi là Nguyễn Đức Quang, trùng tên với nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang. Bạn bè gọi tôi là Quang Già Cơ. C̣n anh nhạc sĩ là Quang Du Ca. Hôm nay, tôi xin phép quí vị 5 phút, trước nhất là để thông báo. Ngày 28 tháng 8 năm 2011, nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang đă đáp máy bay trở về Việt Nam. Anh đă trở về ngôi nhà cũ của anh tại số 33 đường Calmette, Đà Lạt. Anh đă trở về với h́nh ảnh của thời thơ ấu, thời niên thiếu, thời thanh niên, thời trung niên và h́nh ảnh hơn một tháng ở bệnh viện cho đến khi anh nhắm mắt qua đời. (* Ngày 28 tháng 8 năm 2011, nhà văn Hoàng Khởi Phong đă đem tuyển tập Việt Nam Quê Hương Ngạo Nghễ Tưởng Niệm Người Du Ca Muôn Thuở về Việt Nam và trao tuyển tập cho Nguyễn Đức Vinh, em của Quang Du Ca. Tuyển tập đă được để trên bàn thờ của Quang Du Ca tại 33 đường Calmette, Đà Lạt ). Thứ hai chúng tôi xin sơ lược về sự h́nh thành của tuyển tập. Anh Quang Du Ca qua đời cuối tháng ba. Đến cuối tháng tư, một nhóm thân hữu của anh, chủ chốt là các anh Phan Thạnh, anh Hoàng Kim Châu, anh Vơ Thành Xuân, anh Cao Hoàng, anh Nguyễn Duy Loan, anh Trần Văn Chung dự định làm một tuyển tập để tưởng niệm anh Quang. Đến đầu tháng 7, tuyển tập được layout xong và đầu tháng 8 th́ tuyển tập Việt Nam Quê Hương Ngạo Nghễ - Tưởng Niệm Người Du Ca Muôn Thuở được in xong. Mục đích của tuyển tập : Thứ nhất là vinh danh tinh thần tự do và bao dung của tất cả các Viện Đại Học trước 1975. Trong tuyển tập là Viện Đại Học Đà Lạt nơi anh Quang theo học. Thật ra để vinh danh tất cả các Viện Đại Học Sài G̣n, Huế, Cần Thơ, Ḥa Hảo, Vạn Hạnh, Minh Đức và Học Viện Quốc Gia Hành Chánh. Thứ hai là để vinh danh tinh thần sẵn sàng giúp ích tha nhân của các đoàn thể trước 1975. Trong tuyển tập là Phong Trào Hướng Đạo, nơi anh Quang đă sinh hoạt từ thời niên thiếu cho đến lúc qua đời. Nhưng thật ra để vinh danh tất cả đoàn thể xă hội như Thanh Niên Thiện Chí, Hội Hồng Thập Tự, Thanh Sinh Công, Phong Trào Du Ca, Gia Đ́nh Phật Tử vân vân và vân vân. Mục đích thứ ba là để cám ơn nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang, người đă hiến dâng cuộc đời ḿnh cho đất nước, cho thanh niên và cho âm nhạc bằng tài năng trời cho anh và bằng trái tim và bầu nhiệt huyết của anh. Lúc làm tuyển tập, chúng tôi nghĩ rằng tuyển tập chỉ là nội san phổ biến hạn hẹp trong giới thân hữu. Nhưng hôm nay, tuyển tập được ra mắt tại thủ đô của người Việt tị nạn. Lại được bảo trợ bởi nhật báo lớn nhất và được điều khiển chương tŕnh bởi một nhà báo tiếng tăm th́ chúng tôi nghĩ rằng tuyển tập cũng có ít giá trị nào đó. Chúng tôi xin chân thành cám ơn nhật báo Người Việt, anh Đinh Quang Anh Thái, anh Vơ Thành Xuân, anh Phạm Bá Đức và tất cả các anh chị em cựu sinh viên Viện Đại Học Đà Lạt đă góp tay tổ chức buổi ra mắt sách ngày hôm nay. Chúng tôi cũng chân thành cám ơn tất cả quí vị hiện diện trong hội trường. Ước mong rằng quí vị sẽ đọc tuyển tập và phổ biến tuyển tập rộng răi thổi một luồng sinh khí vào lớp trẻ trong nước cũng như hải ngoại để kiến tạo một quê hương Việt Nam, một cộng đồng Việt Nam tốt đẹp. Chúng tôi xin chân thành cảm ơn quí vị.
Tôi thường đi bộ tập thể dục trên trail dọc theo ḍng sông Cedar. Đi trên trail Cedar River, tôi nhớ Quang Du Ca. Lư do là Quang Du Ca dự định thực hiện một tuyển tập mang tên Quê Hương Mênh Mông gồm 12 bài. Trong 12 bài, Quang Du Ca muốn có một bài về con cá hồi. Ḍng sông Cedar là nơi con cá hồi từ biển Thái B́nh Dương trở về ḍng sông Cedar nơi chúng sinh ra. Nhiều năm tôi đến ḍng sông Cedar để xem đàn cá hồi trở về quê. Tôi đă viết một truyện Con Cá Hồi Cụt Đuôi. Tôi đưa Quang Du Ca đi trên trail Cedar River, nhưng không lần nào hắn nh́n thấy con cá hồi trở về v́ Quang Du Ca đến Seattle vào mùa hè không phải là mùa con cá hồi trở về.
Quang Du Ca yêu cầu tôi gửi cho hắn bài viết Con Cá Hồi Cụt Đuôi của tôi. Quang Du Ca nói với tôi :
- Mày gửi cho tao bài Con Cá Hồi Cụt Đuôi của mày. Tao sẽ gắn đuôi vào con cá hồi của mày.
- Tao sợ rằng bài viết của tao dở quá không đủ gây hứng cho mày sáng tác
- Cứ gửi ngay cho tao. Tao c̣n nợ Seattle nhiều lắm.
- Tao sẽ gởi cho mày.
Hai tuần sau khi tôi gửi cho Quang Du Ca bài Con Cá Hồi Cụt Đuôi, tôi email cho Quang Du Ca để hỏi xem hắn đă viết đươc chữ nào cho ca khúc về con cá hồi chưa. Quang Du Ca trả lời :
From: quangdcng9@aol.com
Sent: Mon 1/31/11 8:49 PM
To: quangseattle2@hotmail.com
Ông ơi, cá hồi chắc c̣n lâu mới viết được. Từ giờ tới tháng 4 là hết đường làm ăn, khó ngồi sáng tác v́ bận rộn liên miên với các buổi sinh hoạt, tŕnh diễn ở dưới này.
Chịu khó ăn tết với cá hồi xông khói đi.
Cho thăm bà Diệu Thanh. Vẫn cứ ôm ấp ước mơ được lên đó chơi vào khoảng
tháng 3.. Chưa dám chắc..
Ngày 15 tháng 2 năm 2011, nhận được email của chị Cúc : Quang Du Ca bị bệnh nặng phải đưa vào nhà thương. Ngày 27 tháng 3 năm 2011 chị Cúc email cho biết Quang Du Ca đă ra đi …
Đầu mùa xuân năm nay, quận King, chỗ tôi cư ngụ, có người bị nhiễm virus corona đầu tiên ở Mỹ. Dịch bùng phát và số tử vong v́ virus corona càng ngày càng nhiều. Chính quyền tiểu bang ra lệnh đóng cửa các cửa hàng, hạn chế tụ họp, khuyên người dân ở trong nhà và chỉ đi ra ngoài khi cần thiết. Vợ chồng tôi đi trên trail Cedar River. Trail nhiều người đi tập thể dục hơn b́nh thường. Có lẽ v́ nghỉ ở nhà, mặc dù không phải là ngày cuối tuần, mọi người muốn ra ngoài tập thể dục cho thoải mái, nên trail đông người hơn b́nh thường. Trail đông người và không ai đeo khẩu trang nên vợ tôi không cho tôi đi tập thể dục trên trail Cedar River. Chúng tôi đi bộ trong xóm tôi ở.
Tôi vừa nhận được email của Lysa Nguyễn Văn Sơn viết : Ở nhà, pha ly cà phê đen ngồi đọc lại bài thơ khóc nó và tên những bài du ca của nó. Rót một ly rượu vang mời nó cạn ly, nhớ hôm nào cụng ly với nó ở nhà hàng Việt Phố đường Lê Quư Đôn, lần nó về SG sau cùng. Cầu nó tin rằng tao vẫn : nhận nơi này làm quê hương dẫu cho khó thương! Thôi chẳng kể lể nữa làm ǵ. Mong hương hồn nó được an ủi, v́ ít nhất cũng có 2 thằng bạn c̣n nhớ đến nó. Mà như một ông nào nói, nó c̣n người nhớ th́ coi như nó chưa chết hẳn. Gởi mày bài thơ Hoài Niệm tao viết khi Nguyễn Đức Quang du ca qua đời, nhờ Nhan Ánh Xuân đọc trong đám tang Quang Du Ca, tiếc rằng v́ đường sá xa xôi, Ánh Xuân không đến dự đám được.
HOÀI NIỆM
ngồi đây đốt nén hương ḷng
mừng Quang thoát khỏi cơi hồng trần ngu ngơ
cuộc t́nh bài hát vu vơ
cuộc đời một bản nhạc thơ không lời
"bên kia sông" có mặt trời
bên này sông có bóng người vừa qua
"về đây nhé" bạn du ca
"một lần thôi" đủ mặn mà nghĩa nhân
đêm "về con phố xưa" thân
thuở nào "có những khi" lần chân hoang
chọn nơi nao cơi thiên đàng
chọn nơi đây chốn "xin làm quê hương"
LYSA
Tôi vẫn nhớ Quang Du Ca. Tôi vẫn tiếc cho Quang Du Ca qua đời quá sớm. Hắn qua đời khi mới 67 tuổi. Thống kê tuổi qua đời những người ở Mỹ thường là 80 tuổi. Tôi tiếc cho Quang Du Ca v́ hắn qua đời trong lúc hồn nhạc trở lại với hắn. Hắn sáng tác và sinh hoạt mạnh mẽ sung sức như thời gian trước 1975 lúc hắn sinh hoạt với ban Trầm Ca rồi Phong Trào Du Ca.
Mùa xuân năm sau 2021 là 10 năm Quang Du Ca qua đời, mong rằng nhân loại chiến thắng được dịch bệnh virus corona. Cuộc sống trở lại b́nh thường. Người Việt Nam lại nhớ và nhắc nhở giới trẻ rằng : Việt Nam có một thanh niên là nhạc sĩ có tài tên Nguyễn Đức Quang đă hiến dâng đời ḿnh cho đất nước và cho âm nhạc với bầu nhiệt huyết và tâm hồn trong sáng.

- Nguyễn Đức Quang Già Cơ -